Özet (TL;DR) @ 2018-03-29T07:20:00.000Z: 8 Eylül 1999’dan önce ilk işe girişi olanlara 15 yıl ve 3600 gün koşuluyla tanınan, emekliliği ya da işten çıkarılmayı beklemeden kıdem tazminatı alma hakkının kapsamı genişliyor. 9 Eylül 1999’dan…


Turkiye

07:20 29.03.2018(Guncellendi 08:36 29.03.2018) URL'yi kısaltın

8 Eylul 1999'dan once ilk işe girişi olanlara 15 yıl ve 3600 gun koşuluyla tanınan, emekliliği ya da işten çıkarılmayı beklemeden kıdem tazminatı alma hakkının kapsamı genişliyor. 9 Eylul 1999'dan sonra ilk kez işe girenler Eylul 2019'dan itibaren 7000 gun primi doldurmuşlarsa tazminatlı ayrılabilecek.

(C) AA/

Haberturk'ten Ahmet Kıvanç ve Tahsin Akça'nın haberine gore, son işyerinde en az bir yıl çalışılarak hak kazanılan kıdem tazminatı normalde emeklilikte, vefat halinde veya işveren tarafından işten atılma durumunda alınabiliyor. Bunun dışında kıdem tazminatı alabilmek için işçinin haklı bir nedenle istifa etmesi veya erkeklerin askerlik, kadınların da evlendikten sonra bir yıl içinde istifa etmesi gerekiyor.

1999 yılında emeklilik yaşı kademeli olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60'a yukseltilirken, çalışanların kıdem tazminatı konusunda mağduriyet yaşamaması için bir duzenleme yapıldı. 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun kıdem tazminatıyla ilgili 14. maddesine 5. fıkra eklenerek yapılan duzenlemenin ozu, yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getiren işçilerin işten ayrılmaları durumunda kıdem tazminatı alabilmesini sağlamak.

(C) AA/ Arşiv

Bu duzenleme iş dunyasında 15 yıl sigorta, 3600 prim gunuyle kıdem tazminatının alınabilmesi uygulaması olarak anılmaya başlandı. Yakın zamana kadar bu duzenleme sadece 8 Eylul 1999'dan once işe girmiş olanları ilgilendiriyordu. Yasaya gore, 9 Eylul 1999 tarihinden sonra işe girenler de yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirmeye başladıktan sonra kıdem tazminatlarını alabilecek. Dolayısıyla, konu 4/A (işçi) statusunde çalışan herkesi ilgilendiriyor.

Kıdem tazminatı alabilmek için aynı işverene bağlı işyerlerinde en az bir yıl çalışmak gerekiyor. Son işyerindeki çalışmalar için odenen kıdem tazminatı, her hizmet yılı için en son 30 gunluk brut ucret uzerinden hesaplanıyor.

K İM HANGİ KOŞULDA KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR?

Emekli olmadan kıdem tazminatı alma koşulları, işe ilk defa başlanan tarihe gore değişiyor. İşe giriş tarihine gore, koşullar şoyle:

  • 8 Eylul 1999'dan once işe girenler: 15 yıl sigorta, 3600 gun prim.
  • 9 Eylul 1999-30 Nisan 2008 tarihleri arasında işe girenler: 25 yıl sigorta, 4500 gun prim.
  • 1 Mayıs 2008'den sonra işe girenler: 25 yıl sigorta, 5400 gun prim.
  • 9 Eylul 1999'dan sonra işe girenler: Sigortalılık suresi şartı aranmaksızın 7000 prim gunu.

9 Eylul 1999 tarihinden sonra işe başlayanlar emekli olmadan kıdem tazminatını alma hakkını 2024 yılından itibaren elde edecek. Bunlar içerisinde kesintisiz olarak yirmi yıl çalışarak 7000 gun prim odeyenler ise gelecek yıl sonbahardan itibaren, emekli olmadan kıdem tazminatını almaya hak kazanacak.

Aralık 2017 itibarıyla Toplam aktif sigortalı sayısı 22.2 milyon kişi.

S ÜRE VE GÜN KOŞULLARINI AYNI STATÜDE DOLDURMA ŞARTI YOK

Mevcut uygulamada emekliliği ve işten çıkarılmayı beklemeden kıdem tazminatı hakkı için 15 yıl ve 3600 gun primi aynı sigorta statusunde doldurma şartı bulunmuyor. Örneğin onceleri Emekli Sandığı kapsamında memur olarak çalışıp sonradan ozel sektorde 4A statusunde çalışmaya devam edenler ya da Bağ-Kur kapsamında esnafken sonradan ozel sektorde işe girenler için surenin dolup dolmadığı konusunda çalışma hayatının tamamına bakılıyor. Ancak son çalışılan işyerindeki surenin tazminatı alınabiliyor. Memuriyette geçen onceki surenin tazminatı içinse emekliliğin beklenmesi gerekiyor.

(C) Fotoğraf: DHA

15 YIL VE 3600 G ÜNLE İKİ KEZ TAZMİNAT ALINABİLİR

İş sozleşmesini feshedenlerin, belli sure once karşı tarafa bildirimde bulunması gerekir. Bu sure 6 aydan az çalışanlarda 2 hafta, 6 aydan 1.5 yıla kadar çalışanlarda 4 hafta, 1.5 yıldan 3 yıla kadar çalışanlarda 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışanlarda 8 hafta. Bildirim suresine uyulmaması durumunda o sure kadar haftalık ucretin karşı tarafa ihbar tazminatı olarak odenmesi gerekiyor. Yasadaki bu surelerden bağımsız olarak işçi ve işveren tarafından imzalanan iş sozleşmesinde daha fazla ihbar sureleri konulabiliyor.

Emekli olmadan kıdem tazminatı alarak işten ayrılanlar ihbar tazminatı alamazlar. Uygulamada, işverenler, sigortalılık suresi ve prim gun sayısını doldurarak kıdem tazminatı almak suretiyle ayrılan işçilerden genellikle ihbar tazminatı talep etmiyor.

SGK YAZIYI İKİ KEZ VERİYOR

Bununla birlikte, surpriz bir ihbar tazminatı yukumluluğuyle karşılaşmamak, en azından davalarla uğraşmamak için işverene onceden yazılı bildirimde bulunmak yararlı olur. 15 yıl sigorta, 3600 gun primle kıdem tazminatı alarak işten ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışmaya başlayanlar, buradan da emekli olmadan, aynı gerekçeyle ayrılarak kıdem tazminatı alabilir. Bu durumda da yine SGK'dan yazı alınması gerekiyor. Yasada herhangi bir kısıtlama bulunmamakla beraber SGK sadece iki defa yazı verdiği için 15 yıl sigorta, 3600 gunle en fazla iki defa kıdem tazminatı alınabilir.