Özet (TL;DR) @ 2018-03-29T12:19:37.000Z: TBMM Dışişleri Komisyonu’nda Türkiye ile Katar arasında imzalanan iki anlaşmanın görüşmelerinde ‘Katar’ın stratejik önemi’ tartışması yaşandı.


TBMM Dışişleri Komisyonu'nda Turkiye ile Katar arasında imzalanan iki anlaşmanın goruşmelerinde 'Katar'ın stratejik onemi' tartışması yaşandı.

TBMM Dışişleri Komisyonu'nda  Turkiye ile Katar arasında imzalanan iki uluslararası anlaşma ela alındı. Bu anlaşmalardan biri iki ulke arasında gelir uzerinden alınan vergilerde çifte vergilendirmeyi onleme ve vergi kaçakçılığını engel olmayı amaçlıyor. Diğer anlaşma ise Turkiye ile Katar arasında kamu mali yonetimin geliştirilmesi alanında iş birliğini ongoruyor.

CHP 'Lİ SALICI: KATAR'IN STRATAEJİK ÖNEMİ NEDİR?

Komisyon tutanaklarına gore goruşmelerde CHP'li Oğuz Kaan Salıcı, daha once de Katar'la ilgili çok fazla anlaşmanın TBMM gundemine geldiğini ifade ederek, Dışişleri Bakanlığı'nın toplantıdaki temsilcilerine "Katar'ın Turkiye'yle alakalı stratejik onemi nedir?" diye sordu.  Salıcı, Katar ile imzalanan kamu mali yonetimini geliştirilmesi anlaşmasına neden ihtiyaç duyulduğunu, bu anlaşmasının benzerinin başka ulkelerle de imzalanıp imzalanmadığını da oğrenmek istedi. Salıcı, soz konusu anlaşmada  "İslam Kalkınma Bankası kapsamında Turkiye Katar kararlarının desteklenmesi" ifadesine yer verildiğini, buna neden gerek duyulduğunu da sordu.

M ÜSTEŞAR YARDIMCISI ATEŞ: KÖRFEZ BÖLGESİ STRATEJİK DEĞERDE

Dışişleri Bakanlığı Musteşar Yardımcısı Buyukelçi Murat Yavuz Ateş ise sadece Katar'ı stratejik onemde gormediklerini butun Korfez bolgesini stratejik değer gorduklerini soyledi. Diğer Korfez ulkeleriyle de imzalanan pek çok anlaşma olduğunu ifade eden Ateş, sozlerini şoyle surdurdu:

"Dış politikamızda Korfez bolgesiyle ilişkileri geliştirmek oncelikli konulardan bir tanesi ve bu çerçevede pek çok alanda gerek ekonomik gerek siyasi ve mumkun olduğu durumlarda askeri alanlarda Korfez bolgesiyle ilişkileri geliştiriyoruz. Nitekim, Katar dışında Korfez bolgesinde pek çok ulkeye mesela silah satışımız da mevcut. Dolayısıyla olaya bu çerçevede yaklaşmamız gerektiğini duşunuyorum. Tabii Katar'ın burada ozel bir konumu son donemde ozellikle oluştu çunku Korfez bolgesinde gelişmeler karşısında Katar'ı ulkemizin bir miktar daha fazla desteklenmesi gerekti. Ancak bunu yaparken diğer ulkeleri de karşımıza almamaya ve ozellikle Korfez ulkelerinin karşı karşıya kaldıkları sorunların çozumunde yapıcı bir rol oynamaya gayret ettik. Dolayısıyla, ulkemizin Katar'la ilişkilerini bu çerçevede değerlendirmek uygun olur diye duşunuyorum."

İ SLAM KALKINMA BANKASI'NDA İŞ BİRLİĞİ TARTIŞMASI

Buyukelçi Ateş, CHP'li Salıcı'nın anlaşmada İslam Kalkınma Bankası kapsamında Turkiye Katar kararlarının desteklenmesi hukmune neden yer verildiğine ilişkin sorusuna da, "Esas itibarıyla iki ulkenin İslam Kalkınma Bankası içerisinde iş birliğini artırmalarına yonelik bir madde olarak değerlendiriyoruz" yanıtını verdi. CHP'li Salıcı ise, " O zaten metinden anlaşılıyor. İki ulke bir anlaşma yapıyor 'İslam Kalkınma Bankasında paslaşalım, birbirimizi destekleyelim.' Bunu madde olarak niye yazarsınız, bunu yazmaya gerek yok ki. Yani zaten siz anlaşma yapmışsınız, yapmış olduğunuz anlaşma İslam Kalkınma Bankasını da içeren bir anlaşmaysa eğer zaten ortak hareketi de ifade eder. Yani 'Bizim el kaldırdığınız yere siz de el kaldırın, sizin oy verdiniz yere bize de oy verelim.' demek bu, Turkçesi bu; siyasetçi bunu boyle anlar. Niye boyle bir şeye ihtiyaç duyuldu, izaha muhtaç bence" diye konuştu. Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Ayşe Dilbay ise bu soruya yazılı yanıt vermek istediklerini soyledi.

DI ŞİLERİ BAKANLIĞI'NDAN DOYURUCU YANIT İSTENDİ

CHP'li Oğuz Kaan Salıcı da, Katar'ın stratejik onemiyle ilgili yazılı yanıt isteyerek, Dışişleri Bakanlığı Musteşar Yardımcısı Ateş'in  soruyu taca attığını soyledi. Bunun uzerine Komisyon Başkanı AK Partili Volkan Bozkır, 'taca atma' tabirini gidecek doyuruculukta bir notun Dışişleri Bakanlığı'ndan kendilerine gonderilmesini istedi.

AK PART İLİ TORUN:  TÜRKİYE'NİN MENFAATLERİNİ KORUMA ALTINA ALMIŞTIR

Tartışmaya katılan AK Partili Cemalettin Kani Torun, Katar'ın stratejik pozisyonuyla ilgili konun tarihsel arka planı olduğunu soyledi. Torun, bolgedeki emirliklerin buyuk olçude Birinci Dunya Savaşı oncesinde ve Birinci Dunya Savaşı'nda İngiltere'nin yanında yer almalarına rağmen o donem mustakil bir emirlik olan Katar Emirliği'nin Osmanlının yanında yer aldığını kaydetti. Torun şoyle konuştu:

"Yani tarihsel bir arka planı var bu işin. Sonrasında ozellikle 2011'e geldiğimizde, 2011'den itibaren bolgede Birleşik Arap Emirlikleri --açıkça soyleyelim- Arap Baharı'ndan itibaren bolgedeki gelişmeleri kendisine bir tehdit olarak gordu ve bunun arkasında da ozellikle Turkiye'nin ve Katar'ın olduğunu duşunduğu için bize yonelik birtakım hareketlerde bulundu. Bunlardan bir tanesi, Mısır'daki karşı devrimdir yani askeri darbe. Bir tanesi, 15 Temmuz'da Turkiye'de yapılan darbe teşebbusunun planlanmasına destektir. Yani Orta Doğu'daki şu anda birçok var olan, bu anlamda, halklara yonelik hareketlerin arkasında maalesef bunlar bulunmuştur, ozellikle de İsrail'le yakın ilişkileri vardır ve Turkiye'ye yonelik bu çalışmaları devam ettiriyorlar. Yani burada Turkiye Katar'ı bir şekilde korumasına almakla Katar'ı değil, bir anlamda Turkiye'nin menfaatlerini koruma altına almıştır çunku doğrudan Turkiye'nin menfaatlerine yonelik bir çalışma vardır karşıda. Bunu arkadaşlar 'on the record' soyleyemediler, ben soyleyeyim bari siyasi olduğum için. Ama Oğuz Bey de bunun farkında aslında. Sadece kayıtlara geçsin istedim."

CHP 'Lİ SALICI KÖRFEZ ÜLKELERİNİN TAMAMINI KARŞIMIZA ALMIŞ DURUMDAYIZ

Bunun uzerine de CHP'li Oğuz Kaan Salıcı,  "Kritik mesele, biz Katar'da askeri us kurarak ve Katar'a bu kadar angaje olarak 'Korfezdeki az once soylediğiniz stratejik onemi olan diğer ulkelerle ilişkileri geliştirmek istiyoruz.' cumlesine uygun davranıyor muyuz, davranmıyor muyuz? Bence davranmıyoruz. Yani Katar'la yapmış olduğumuz o yakın ilişkiyle Suudi Arabistan'ı, Bahreyn'i ve Birleşik Arap Emirliklerini --zaten Korfez'de çok da ulke yok- neredeyse tamamını karşımıza almış durumdayız. Bu izah edilen dış politika cumleleriyle fiiliyat ortuşmuyor farklı bir sonuç ortaya çıkarıyor" dedi. MHP'li Mehmet Gunal'ın "Katar'da us kurmasak duzelecek mi?" demesi uzerine de CHP'li Salıcı, "Mesele us değil zaten, biz mali meseleden girdik; us bunun bir aşaması yani problem oradan kaynaklanıyor" diye konuştu.

Tartışmaların ardından Turkiye ile Katar arasında imzalanan anlaşmalara ilişkin tasarılar oylanarak kabul edildi. Soz konusu anlaşmalar TBMM Genel Kurulu'nda da goruşulecek.