Özet (TL;DR) @ 2018-03-17 23:14:56.885640: Avrupa'nın en büyük, dünyanın ikinci büyük ahşap yapılı Büyükada eski Rum Yetimhanesi, tehlike altındaki 7 kültürel miras alanından birisi olarak seçildi. Böylece, çökme tehlikesiyle karşı karşıya…


DHA

17 Mart 2018 Cumartesi

Europa Nostra ve Avrupa Yatırım Bankası, 2018 yılı için Avrupa'nın tehlike altındaki kulturel miras alanlarını belirledi. Europa Nostra, Arnavutluk, Avusturya, Bulgaristan, Gurcistan, Romanya, Birleşik Krallık ve Turkiye'den toplam 7 tarihi yapıyı tehlike alanındaki kulturel miras alanı olarak gosterdi.

30 Haziran 2017 tarihinde yapılan başvuruyu değerlendiren seçici kurul, geçtiğimiz ocak ayında "Tehlike Altındaki 12 Kulturel Miras" alanlarından biri olarak listede Buyukada Eski Rum Yetimhanesi'ni de aday gosterdi. Tarihi yapı, 15 Mart'ta açıklanan karar ile "7 kultur varlığı" nihai listesine alındı.

Europa Nostra'dan yapılan açıklamada, "Kulturel mirasının bu kıymetli orneklerinin bazıları bakımsızlıktan veya yetersiz yatırımlardan, bazıları uzman ve kaynak yoksunluğundan dolayı ciddi tehlike altındalar. Europa Nostra ve Avrupa Yatırım Bankası, programın diğer ortakları ve aday gosterenler, onumuzdeki aylarda seçilen 7 alanı ziyaret edecek ve paydaşlarla goruşecek. Çeşitli disiplinlerden uzmanlardan oluşan ekipler teknik tavsiyelerde bulunacak, bu alanların kurtarılmasına destek olacak olası maddi kaynakları belirleyecek ve geniş bir desteği harekete geçirecek. Uzmanlar, seçilen alanlarda uygulanabilir eylem planlarını bu yılın sonuna kadar oluşturacaklar" denildi.

Donemin toplum yapısını yansıtması açısından da onemli olan yetimhane, 1903'te Sultan 2. Abdulhamid'in yapının orijinal işlevine izin vermemesi uzerine, yapı onde gelen bir Yunan bankerin eşi tarafından satın alınıp yetimhane olarak kullanılması şartıyla İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne bağışlandı.

1964'te kapanana kadar bu işlevini surdurdu. O zamandan beri ihmal edilmiş olan yapı giderek yıprandı. Mulkiyetine ve kullanım biçimine dair çozumsuzlukler, yapının bakımı hakkında belirsizliklere sebep oldu. Son olarak, mulkiyet konusunda bir anlaşmaya varıldı. Yapının korunması yonunde yapılacak çalışmaların onundeki engeller kalktı.

1980'deki yangın ile zarar goren yapı bugun olumsuz hava şartlarına tumuyle açık durumda. Denize yakın oluşu durumunu daha da kotuleştirmekte. Çatının bazı bolumleri ve koşe dikmeleri duşmuş durumda ve yetimhane butunuyle çokme tehlikesi ile karşı karşıya.

Guvenlik ve erişilebilirlik sorunları, yapı için uygun bir yeniden kullanım işlevi bulmayı zorlaştırıyor. Olumsuz hava koşullarından korumak uzere acilen onlemler alınması için çalışmaların bir an once başlaması gerekiyor.

İşte Buyukada Rum Yetimhanesi'nden yansıyan diğer kareler...