İktisatçı Öner Günçavdı, ABD'nin çelik ve alüminyuma vergi kararını 'stratejik oyun' olarak niteledi...

Özet (TL;DR) @ 2018-03-16T17:10:00.000Z: İktisatçı Öner Günçavdı, ABD'nin çelik ve alüminyuma vergi kararını 'stratejik oyun' olarak niteledi, dünyada artan popülizmin tehlikelerine dikkat çekti. ABD'nin liderliğindeki tek kutuplu dünya…

'Korumacı' bir politika izleyen ABD Başkanı Donald Trump, ithal çeliğe yuzde 25 ve aluminyuma yuzde 10 oranında gumruk tarifesi uygulanması kararını imzaladı. Bu, 'Ticaret savaşının fitili ateşlendi' yorumuna neden olurken, Çin ve Avrupa Birliği'nin (AB) yanı sıra Kanada, Meksika ve Brezilya karara tepki gosterdi. Bu kararın uluslararası ticari duzene zarar vereceği uyarısı yapılırken, karşı hamlelerle onlem alınacağı kaydedildi.

İstanbul Teknik Üniversitesi İşletme Muhendisliği Bolumu oğretim uyelerinden Prof. Dr. Öner Gunçavdı, RS FM'de ABD'nin yuruttuğu 'korumacı' politika doğrultusunda dunya ticaretinin nereye evrileceği ile bu kararın Çin, AB ve Turkiye ekonomilerine yansımalarını değerlendirdi.

' TRUMP'IN HAMLESİ İÇ POLİTİKAYA YÖNELİK'

Gunçavdı, Başkan Donald Trump'ın tepkilere neden olan bu hamlelerini; 'iç politikaya yonelik, Amerikan ekonomisinde globalleşmenin ortaya çıkardığı işsizlik-istihdam gibi sorunlarla baş edebilmek için atılan adımlar' olarak değerlendirirken, globalleşmenin etkilerine vurgu yaptı:

"Globalleşmenin etkilerinden gelişmiş piyasa ekonomilerinin de en az gelişmekte olan ulke ekonomileri kadar olumsuz yonde etkilendiği ortaya çıkıyor. Dunya ticareti ve finansal sistem aşırı derecede globalleşip birbirine benzer bir hale gelirken, ekonomilerin kendi içindeki idari yapıları, lokal ekonomilerini yonetme şekilleri birbirlerine benzemiyor, farklılaşıyor."

' BU KARARIN TÜKETİCİYE ETKİSİ OLUMSUZ OLACAK'

Prof. Dr. Öner Gunçavdı, ABD'de ithalata getirilen vergiler gibi adımların yerel ureticiyi destekleyici yanı olmasına karşın tuketiciye olumsuz yansıyacağını soyledi.

Gunçavdı, "Bir taraftan istihdam artışı sağlanacak ancak diğer yandan tuketici fiyatlarının yukselmesi devavantajı ortaya çıkacak. Globalleşmenin zararları olduğu kadar yararları da mevcut. Zira ucuza elde edilen girdiler, tuketim malları, tuketici refahını da olumlu etkiliyor. Amerika ya da başka ulkeler bu yone kaymaları durumunda yerel ekonomilerde ortaya çıkabilecek bu tur maliyetleri kaldırmak zorunda" diye konuştu.

' SORUN YAYGINLAŞMADAN LOKAL DÜZEYDEYKEN ÇÖZÜLMELİ'

ABD ile ticaret yapan diğer ulkelerin bu karara misilleme yapmasının sonuçlarını da değerlendiren Öner Gunçavdı, milli ekonominin ihtiyaçlarını kendi bunyesinde karşılayarak, milletlerarası ticari faaliyetlerin azaldığı 'otarşi' tehlikesine dikkat çekti. Benzer bir durumun Birinci ve İkinci Dunya Savaşı oncesinde yaşandığını hatırlatan Gunçavdı, bu tip korumacı davranışların ardından çıkan siyasi yansımaların istenmeyen sonuçlara neden olduğunu soyledi.

ABD Başkanı Trump'ın bu 'stratejik oyunu'nun siyasi sebep ve yansımaları olduğunun da altını çizen Prof. Dr. Gunçavdı, "Özellikle Kuzey Kore ile olan goruşmeler, Kuzey Kore ve Çin'i bir olçude masaya oturtmaya çalışmak gibi. Ancak bunun sadece Amerikan ekonomisi, Çin ya da Turkiye gibi ulkeler için değil tum ulkeler uzerinde çok ciddi etkileri olacaktır. ABD ciddi bir pazardır, bir referans piyasadır, likidite kaynağıdır. O yuzden bu sorunun yaygınlaşmadan, lokal duzeyde halledilmesinde yarar var" diye konuştu.

**

(C) REUTERS/

'ÇİN PİYASALARINDAKİ RİSKLER, DÜNYA EKONOMİSİNİ TEHDİT EDER'**

İstanbul Teknik Üniversitesi İşletme Muhendisliği Bolumu oğretim uyelerinden Prof. Dr. Öner Gunçavdı, ABD'nin hamlesine karşılık Çin'den gelebilecek karşı hamlelerin dunya ticaretine yansımalarını da değerlendirdi.

Çin'in hammadde ve ara mallar ureten bir ulke olarak sadece ABD için değil tum dunya için girdi anlamında tedarik ulkesi olduğuna dikkat çeken Gunçavdı, Çin'deki koşullarda uretim yapabilecek, teknolojide o yetkinlikte olan başka bir ulke olmadığını belirtti.

Öner Gunçavdı, Çin mali sisteminden kaynaklanabilecek kuresel boyuttaki tehlikeye de vurgu yaptı: "Çin mali sistemi sağlam bir yapıya sahip değil. İstikrarlı bir yapısı yok, devlet gudumunde bir bankacılık sistemi var. Dunya piyasaları için de ciddi risk yaratan bir piyasadır. Dolayısıyla boyle bir ticaret savaşında bu piyasanın ortaya çıkarabileceği riskler dunya ekonomisini de tehdit edebilir."

' TİCARET SAVAŞINDAN TÜRKİYE DE OLUMSUZ ETKİLENİR'

Prof. Dr. Öner Gunçavdı'ya gore, olası bir 'ticaret savaşı'nda Turkiye ise doğrudan ADB ile ticaretten değil Avrupa Birliği ile ticaret uzerinden bu işten zararlı çıkabilir.
ABD'nin iyi bir ihracat pazarı olduğuna vurgu yapan Gunçavdı, Turkiye için ticarette AB ulkelerinin ise ABD'den çok daha onemli bir yeri olduğunu belirtti: "Turkiye, dunya piyasalarında fiyatlara etkisi olmayan bir ulke. Dolayısıyla Amerika ile girilecek bir ticari savaş, Turkiye'nin aleyhine sonuçlar ortaya çıkarabilir. Öte yandan Turkiye, Gumruk Birliği anlaşması ile ikinci ulkelere ticaretini bağlamış durumda. Dolayısıyla ABD ile AB'nin gireceği boyle bir savaşın bize, Avrupa ulkeleri uzerinden yansımaları olabilir."

' ULUSLARARASI SİSTEM GÖZDEN GEÇİRİLMELİ'

İktisatçı Prof. Dr. Öner Gunçavdı, sadece Amerika'da değil tum dunyada populist politikalara doğru bir evrilişin olduğuna vurgu yaparak, "Ülkeler karşılıklı ticari, ekonomik ve siyasi ilişkileri geliştirdikleri surece barış tesis edilebiliyor. Ancak bu ayrışmalar başladığı zaman, ulkeler arasında sorunlar da ortaya çıkamaya başlıyor" dedi.

Tek kutuplu dunya duzeninin geride kaldığını ifade eden Gunçavdı, uluslararası sistemin yeniden gozden geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi: "Dunya ekonomisi artık 1946'daki ya da 1960'lardaki dunya ekonomisi değil. O donemde Amerika'nın liderliği ve tek kutuplu bir dunyanın yonetimi daha kolaydı. Ancak geldiğimiz noktada artık uluslararası kurumsal çevre yetmiyor. Nihai çozum, uluslararası sistemin ve ilişkilerin tekrar gozden geçirilmesi ile mumkun olabilecek. Birleşmiş Milletler'den tutun da ekonomik organizasyonlara kadar butun yapıların tekrar gozden geçirilmesi lazım. Sadece Turkiye'nin reforma ihtiyacı yok, uluslararası sistemin de reforma ihtiyacı var. Dun Rusya yoktu, Çin yoktu, Hindistan, Turkiye yoktu ama şimdi bunlar var. Dolayısıyla bu ulkeler uluslararası sistem içerisinde hem siyasi hem ekonomik olarak var olmak istiyorlar. Bundan kaçış yok."