Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’nin Suriye’de YPG’nin kontrol ettiği bölgelerde 20 tane üs kurduğu ve b...

Özet (TL;DR) @ 2018-03-17T01:33:13.000Z: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD’nin Suriye’de YPG’nin kontrol ettiği bölgelerde 20 tane üs kurduğu ve bu üsleri İran’a karşı kullanabileceği açıklamasını değerlendiren Atılım Üniversitesi öğretim üyesi…

(C) AA/ Kayhan Özer

Ortadoğu uzmanı yazar Faik Bulut ise "Muhtemelen Erdoğan şunu yapmak istiyor; 'Bu tehlike sadece Turkiye'ye yonelik değil, bu tehdit sadece Kurt tehdidi değil, aynı zamanda ABD tehdidi' mesajı vererek İran'ı yanına çekmek istiyor ya da en azından bir sure daha İran'ın Afrin operasyonuna sessiz kalmasını amaçlıyor" ifadelerini kullandı.

ABD'nin YPG'nin kontrol ettiği bolgelere 2 bin kargo uçağıyla silah ve muhimmat getirdiğini soyleyen Erdoğan, "Sayın Tillerson'a da ozellikle bunları anlattım, 'Siz bu silahları buraya niye, kime karşı getiriyorsunuz? Çunku bu sınırın otesinde sadece biz varız. Bunları buraya niye getiriyorsunuz? ' dedim. İnanır mısınız, ses yok. 20 tane us kurdular oraya, bu usler burada niye var? Akla iki tane şey gelir, ya Turkiye, ya İran. Herhalde bunu Rusya'ya karşı kullanacak değiller, o zaten uçuncu dunya savaşının ifadesi anlamına gelir" diye konuştu.

Erdoğan, daha once de benzer bir açıklama yapmış, 5 Aralık 2017'de yaptığı konuşmada ABD'nin YPG'ye yaptığı silah yardımlarını eleştirirken "Turkiye'nin ABD'ye karşı bir planı yok ancak ABD'nin Turkiye'ye karşı bir planı olduğu açık. Bu silahlar bolgeye niye gelir? Kime karşı kullanacak? Ya İran, ya Turkiye, ya da sıkıysa Rusya" ifadelerini kullanmıştı.

' ABD, TÜRKİYE'YE 'İRAN'I DENGELEMEK İÇİN SURİYE'DE KALACAĞIZ' MESAJI VERİYOR ANCAK TÜRKİYE BUNDAN MEMNUN DEĞİL'

Erdoğan'ın bu açıklamalarını Sputnik'e değerlendiren Atılım Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bolumu'nden Prof. Dr. Hasan Ünal, "Amerikan kuvvetleri Suriye'de 20 tane us kurduysa orada ABD bir şey yapmaya çalışıyor; Suriye'yi bolmeye çalışıyorlar. Bu operasyonla Suriye'ye şunu diyorlar; 'Biz İran'ı dengelemek için burada kalıcı olmaya çalışıyoruz, kalıcı olmak için de başka çaremiz yok, PYD ile birlikte bolgede kalacağız, İran'ın Ortadoğu'daki artan gucunu dengelemek için başka çare yok.' Bizi İran'la korkutarak buna ikna etmeye çalışıyorlar. Şundan çok memnunum ki Cumhurbaşkanı Erdoğan bu konuşmayı yaptığına gore ABD'nin Turkiye'yi İran'la korkutma politikasından memnun değil ve buna inanmıyor" dedi.

' TÜRKİYE BUNLARI YUTMUYOR'

İran'ın son donemde Ortadoğu'da Irak, Suriye, Lubnan ve Yemen'de nufuzunun arttığını vurgulayan Ünal, "Bunun butun sebebi ABD. ABD, kendi hatalarından dolayı Turkiye'nin başına bela açma hakkına sahip değil. Dolayısıyla ABD'nin 'İran'ın bolgede artan gucu var, biz PYD oluşumu yapmaya çalışıyoruz, siz de buna karşı çıkmayın, niyetimiz size karşı değil, İran'a' demesinin bir anlamı yok. Çunku Cumhurbaşkanı'nın soylediğinin içinde bu 20 ussun ya Turkiye'ye ya İran'a karşı olduğu ifadeleri var. Demek ki Turkiye de bunları yutmuyor, bu da sevindirici bir şey. Çunku Turkiye, İran, Irak ve Suriye arasında bolgesel işbirliğinin olması lazım. Buna Rusya'nın dışarıdan destek vermesi ayrıca sevindirici. Eğer İran'ın bolgede artan gucunu dengelemek gerekiyorsa o zaman duşunulur bu. Ama İran'ın şu anda bolgede artan gucunun sebebi ABD'nin politikalarıdır" diye konuştu.

' İRAN BU AÇIKLAMALARDAN MEMNUN OLACAKTIR'

İran'ın, Erdoğan'ın açıklamalarından memnun olacağını tahmin ettiğini kaydeden Ünal, "Turkiye'nin, Suriye hukumetiyle doğrudan işbirliği yapmamasının doğurduğu birçok sorun var. Bu sorunlardan İran ve Rusya zaman zaman rahatsız oluyorlar, bunda da haklılar. Fakat Turkiye'de hukumetin Esad saplantısını dikkate alarak bir şekilde durumu idare ediyorlar ve bu idare etme durumunun devam etmesinde ihtiyaç var. Çunku Turkiye'nin Esad'ı resmi hukumet olarak kabul etmemesinden kaynaklanan sorunlar yuzunden İran-Turkiye ya da Rusya- Turkiye ilişkileri bozulursa çok daha buyuk dalgalanmalar olur bolgede. Zaten bu yuzden de hem Rusya hem İran aslında Turkiye'nin dış politika çıkarlarıyla uyumlu olmayan politikanın yarattığı sorunları mumkun mertebe duzeltmeye çalışıyor, belli noktalarda gormezden geliyorlar ya da Suriye hukumetiyle Turkiye arasında aracılık yapıyorlar. Dolayısıyla İranlılar'ın bunu bu şekilde anlamaları ve pozitif bir şekilde değerlendirmeleri gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Ünal, bolge ulkelerinin işbirliği yapması durumunda ABD'nin Ortadoğu'daki politikalarının başarısızlığa uğrayacağını dile getirerek "Evet, ABD'nin bolgede ciddi askeri varlığı, usleri olabilir. Fakat şunu unutmayalım, aynısını, hatta çok fazlasını ABD Barzani'yle yapmıştı. Barzani'ye ağır silahlar vermeleri için yasal olarak bir engel de yoktu, Barzani'nin Irak anayasasına gore ordu oluşturma hakkı vardı, ABD de bunu abarta abarta kullandı. Ama sonuçta ne oldu; Turkiye ile İran arasında Barzani'nin referandum kararına karşı işbirliği, Barzani'nin elde ettiklerinin 48 saat içinde kaybıyla sonuçlandı. Aynı şey ABD ile PYD işbirliğinde de olacaktır" dedi.

' ERDOĞAN, İRAN'IN AFRİN OPERASYONUNA SESSİZ KALMASINI AMAÇLIYOR'

Ortadoğu konusunda çalışmaları bulunan araştırmacı-yazar Faik Bulut da Erdoğan'ın sozlerini Sputnik'e değerlendirdi. Turkiye'nin Afrin'e yonelik surdurduğu Zeytin Dalı Operasyonu'ndan İran'ın memnun olmadığını ifade eden Bulut, "İran'ın Afrin operasyonuna karşı olduğunu, en azından bu operasyondan hoşnut olmadığını biliyoruz. Dolayısıyla Suriye yonetimiyle birlikte Afrin'e gonderilen milislerin Halk Guçleri isimli Zahra ve Nubul bolgesindeki Şii milisler olduğunu, bunlara komutanlık yapanların Hizbullah ve İran ordusunun komutanları olduğunu biliyoruz. Yani İran Afrin operasyonundan memnun değil. Bu bağlamda muhtemelen Erdoğan şunu yapmak istiyor; 'Bu tehlike sadece Turkiye'ye yonelik değil, bu tehdit sadece Kurt tehdidi değil, aynı zamanda ABD tehdidi' mesajı vererek İran'ı yanına çekmek istiyor ya da en azından bir sure daha İran'ın Afrin operasyonuna sessiz kalmasını amaçlıyor" diye konuştu.

' KONJONKTÜREL OLARAK SÖYLENMİŞ SÖZLER'

Erdoğan'ın sozlerini "konjonkturel olarak soylenmiş sozler" olarak nitelendiren Bulut, şoyle konuştu:

"İran'ın, Suudi Arabistan, İsrail ve ABD'nin bir planı olarak kuşatma altına alınması, hatta mumkunse İran'a yonelik kara operasyonu değilse bile hava operasyonu duzenlenmesi uzun suredir tartışılan bir konu. Pompeo'nun ABD Dışişleri Bakanlığı'na gelmesi bunu belki daha da acilleştirebilir. Buradan bakıldığında Erdoğan, İran'a 'Sen de hedefsin, bu konuda ABD'ye birlikte karşı çıkalım, direnelim' demeye getiriyor. Ama ben bunun sadece konjonkturel olarak soylenmiş bir soz olarak goruyorum, Erdoğan'ın başından sonuna kadar Amerikan karşıtı bir tutum içinde olduğunu duşunmuyorum. Sadece o an için oyle işine geliyor. Fakat İran'ın 40 yıldır Amerikan karşıtı bir politikası var, Rusya'nın ozellikle Putin'in devlet başkanı olmasından bu yana Amerikan karşıtı bir politikası var, Turkiye'nin boyle bir geçmişi yok. Turkiye, ABD'ye karşı mumkunse İran'ın daha fazla desteğini ve İran'ın Afrin operasyonuna itirazının geri çekmesi anlamında duşunuyor ve ABD'ye karşı Turkiye'nin pozisyon tutma, bir tutum alma ya da pazarlık yapmasında bir koz olması açısından soylenmiş bir soz olarak soylendiğini duşunuyorum."

' İRAN, TÜRKİYE'DEKİ AMERİKAN ÜSLERİNİ HATIRLATABİLİR'

Bulut, İran'da bu açıklamanın nasıl karşılık bulacağı konusunda ise "İran'ın da kendilerine gore pragmatik duşunceleri var, boyle bir açıklamayı reddetmezler. İkili konuşmalarda kuşkusuz Turkiye'nin ABD'ye karşı olan tavrını desteklemeye çalışırlar. Ama İranlılar şunu da bir şekilde ima ederler: 'Suriye'deki Amerikan usleri var, tamam da Turkiye'de kaç tane Amerikan ussu var? Mesela Kurecik'teki usse ne dersiniz?' vesaire o tur konuşmalar geçebilir, en azından bunu akıllarına getirirler" dedi.