Özet (TL;DR) @ 2018-03-13T19:02:40.000Z: İngiltere Başbakanı May'in Trump ve Merkel ile görüşmelerinde, İngiltere'de zehirlenen eski Rus casus ile ilgili son gelişmeleri ele aldığı bildirildi.


İngiltere Başbakanı Theresa May, ABD Başkanı Donald Trump ve Almanya Başbakanı Angela Merkel ile telefonda goruştu.İngiltere Başbakanlık ofisi "10 Numara"dan yapılan yazılı açıklamada, May'in bugun Trump ve Merkel ile yaptığı ayrı goruşmelerde, İngiltere'de zehirlenen eski Rus casus ile ilgili son gelişmeleri ele aldığı bildirildi.May'in Trump ile goruşmesine ilişkin, "Başbakan, İngiltere hukumetinin, Rusya'nın Sergey ve Yulia Skripal'e karşı yapılan saldırıdan sorumlu bulunmasının kuvvetle muhtemel olduğu sonucuna vardığını bildirdi." ifadesi kullanılan açıklamada, Trump'ın da ulkesinin İngiltere'nin yanında olduğunu dile getirdiği ve soz konusu kimyasal maddenin nasıl kullanıldığına dair Rus hukumetinin net cevaplar vermesi gerektiğini soylediği aktarıldı.Başbakanlık açıklamasında, Alman mevkidaşı Merkel ile gerçekleştirdiği telefon goruşmesinde ise Theresa May'in yine hukumetinin duruşunu dile getirdiği belirtilerek, "(May ve Merkel) Rusya'nın saldırgan davranış modellerini ele aldılar ve buna karşı çıkmak uzere muttefiklerle hareket etmenin onemli olacağında hem fikir oldular. Başbakan Merkel saldırıyı kınarken, ulkesinin İngiltere ile tam dayanışma içerisinde olduğunu soyledi." ifadelerine yer verildi.

İ NGİLTERE'DEN RUSYA'YA YANIT "ORANTILI AMA GÜÇLÜ" OLACAK

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, bugun yaptığı açıklamada, eski Rus ajanı Sergey Skripal'in zehirlenmesiyle ilgili Rusya'ya verilecek yanıta ilişkin, "Geçen hafta parlamentoda da soylediğim gibi, yanıtımızın orantılı ancak guçlu olduğundan emin olacağız." ifadesini kullanmıştı.

İngiliz basınında yer alan haberlerde, İngiltere'nin Rusya'ya karşı atabileceği ilk adımın ulkedeki Rus diplomatları sınır dışı etmek olabileceği belirtiliyor. İngiltere, 2006'da eski Rus ajanı Aleksandr Litvinenko'nun zehirlenerek oldurulmesinin ardından bu yolu izlemişti. İngiltere'nin o gun aldığı tedbirler arasında Rus yetkililere vize sınırlamaları getirmek de yer almıştı. Kamuoyunda diplomatları sınır dışı etmenin yeterli bir karşılık olarak gorulmemesine rağmen Rusya Buyukelçisinin de aralarında olduğu diplomatların sınır dışı edilmesinin gundeme gelebileceği belirtiliyor.

MAGN İTSKY YASASI

Ülkede tartışılan ikinci yaptırım seçeneği, İngiltere'de mal varlığı bulunan Rus zenginlere getirilebilecek kısıtlamalar olarak one çıkıyor. İngiliz parlamentosunun Dışişleri Komisyonu Başkanı Tom Tugendhat'ın gundeme taşıdığı oneriye gore İngiltere, Rusya vatandaşlarına ait kaynağı izah edilemeyen mal varlıklarına el koyabilir.Bu kapsamda, ABD'nin 2012'de yururluğe koyduğu Magnitsky Yasası'nın bir versiyonu İngiliz parlamentosunda goruşulmekte olan Yaptırımlar ve Para Aklama ile Mucadele Yasası'na ilave edilebilir. Buna gore, adı yolsuzluğa ve insan hakları ihlallerine karışan Rusların mal varlıkları dondurulabilir, bunlara karşı seyahat kısıtlamaları uygulamaya konulabilir.İlk kez Dışişleri Bakanı Boris Johnson tarafından gundeme getirilen bir oneri de Rusya'da yapılacak Dunya Kupası'na İngiliz yetkililerin katılmaması şeklinde. Daha ileri gidip, İngiltere Milli Takımı'nın Dunya Kupası'nı boykot etmesi onerileri de ortaya atılıyor.

RUS TELEV İZYONUNA YASAK

İngiltere'de geniş yapılanması bulunan Russia Today televizyonunun kapatılması da bir diğer seçenek olarak dile getiriliyor. Ülkede medyayı denetlemekten sorumlu kuruluş Ofcom, Başbakan Theresa May'in yarın yapması beklenen açıklamadan sonra Rus televizyonunun lisansının gozden geçirilebileceğini duyurdu.İngiliz basınına gore Avrupa Birliği'nin Rusya'ya Ukrayna krizini takiben uygulamaya başladığı mali yaptırımların artırılması da gundeme gelebilir. Ancak Macaristan, İtalya ve Yunanistan gibi AB uyelerinin bu yaptırımların yumuşatılmasından yana tutum aldığını hatırlatan bazı yorumcular, İngiltere'nin bu konuda AB içinde destek bulmakta guçluk çekebileceği goruşunde.

5. MADDE İHTİMALİ

İngiltere'nin konuyu NATO'ya taşıması da ihtimaller arasında yer alıyor. Rusya'nın İngiltere toprağında "yasa dışı guç uyguladığı" iddiasından hareketle atılabilecek boyle bir adımın, ittifakın 5. maddesinin işletilmesini gundeme getirebileceği savunuluyor. NATO uyelerinden birine yapılan saldırının butun uyelere yapılmış sayılmasını ongoren 5. madde, ittifakın tarihinde sadece 11 Eylul saldırılarının ardından ABD'nin talebiyle uygulandı.

Rusya'ya karşı yaptırım kararı alınması durumunda May'in bunları yarın parlamentoda yapılacak haftalık "Başbakana Sorular" oturumunda ilan etmesi ongoruluyor. Yaptırımların sertliğinin de İngiltere'nin uluslararası arenada konuyla ilgili gorduğu destekle orantılı olacağı belirtiliyor.

İngiltere Başbakanı Theresa May, dun parlamentoda yaptığı konuşmada, Skripal'in zehirlenmesinde Rus tipi askeri nitelikte, sinir sistemi uzerinde etkili bir kimyasal kullanıldığının kesinleştiğini ve olayda Rusya'nın dahlinin kuvvetle muhtemel olduğunu açıklamıştı.İki ulke arasındaki gerilimin tırmandığı olayla ilgili May, Rusya'ya konuyla ilgili açıklama yapması için bu gece yarısına kadar zaman tanıyarak, tatmin edici bir cevap alınamaması durumunda bir dizi yaptırım açıklayacağını bildirmişti.Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu sabah May'in iddialarını "saçmalık" olarak nitelendirmişti.

TAKAS ED İLEN CASUS

Rus mahkemesi, İngiltere için casusluk yaptığı suçlamasıyla 2006 yılında Skripal'e 13 yıl hapis cezası verdi. Dimitri Medvedev'in devlet başkanlığı doneminde affa uğrayan Skripal, 2010 yılında ABD'nin tutukladığı 10 Rus ajanı ile Avusturya'nın başkenti Viyana'da takas edilen 4 casus arasında yer aldı.Skripal'in daha sonra İngiltere'ye gelerek ulkenin guneybatısındaki Salisbury'de duşuk profilli bir yaşam surmeye başladığı belirtildi.Rusya, Skripal'in 1990'lı yıllardan itibaren bilgi sızdırdığı İngiliz dış istihbarat servisi MI6'ya, Rusya'nın Avrupa'daki casuslarının kimliklerini de ifşa ettiğini one surmuştu.

Skripal ile kızı Yulia, onceki pazar gunu Salibury'da bir bankta bilinçlerini yitirmiş vaziyette bulunmuştu. Tedavileri suren baba ile kızın sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu ancak istikrarlı olduğu ifade ediliyor.