Özet (TL;DR) @ 2018-03-10T09:29:52.000Z: TBMM Anayasa Komisyonu'nda kabul edilen seçim ittifakı yasa teklifine CHP'den ve HDP'den şerh geldi. Teklifin tümüne karşı olan CHP, 'Ülkenin geleceğini karartacağı kesin olan teklifin geri çekilmesi…


Turkiye

09:29 10.03.2018URL'yi kısaltın

TBMM Anayasa Komisyonu'nda kabul edilen seçim ittifakı yasa teklifine CHP'den ve HDP'den şerh geldi. Teklifin tumune karşı olan CHP, 'Ülkenin geleceğini karartacağı kesin olan teklifin geri çekilmesi gerek' dedi.

Cumhuriyet'ten Selda Guneysu'nun haberine gore, TBMM Anayasa Komisyonu'nda kabul edilen siyasi partilerin ittifak yapabilmelerinin onunu açan yasa teklifine muhalefetten şerh geldi.

CHP'li komisyon uyeleri Murat Emir, Uğur Bayraktutan, Fatma Kaplan Hurriyet, Akın Üstundağ, Muharrem Erkek ve Tufan Kose tarafından Anayasa Komisyonu Başkanlığı'na sunulan muhalefet şerhinde şu tespitlere yer verildi:

Somut nitelikte de ğil: (Sandıkların taşınması) Mulki idari amirlerin son yıllarda liyakat esasından ziyade iktidar partisi ile organik ilişkisi olan ve iktidar partisinin talimatları doğrultusunda işlem tesis edenler arasından atandığı bilinmektedir. Mulki idari amirlerin seçim gunune dair iktidar partisinden alacakları talimatlar doğrultusunda hareket etmesi sadece malumun ilamı anlamına gelecektir. 14. maddede duzenlenen seçim guvenliği açısından gerekli gorulmesi kriteri de somut ve belirli bir nitelikte değildir.

(C) AA/

' Guvenlik sağlandı' manipulasyonu yapılıyor: Değişiklik ile birleşik oy pusulaları ve oy zarfları filigranlı kağıttan olacaktır. Bu duzenleme tek başına ek bir guvence gibi gorunse de oy verme gunu arkası sandık kurulu tarafından muhurlenmemiş olan oy pusulalarını geçerli kılan duzenleme ile birlikte duşunulduğunde sadece 'seçimlere dair guvenliğin sağlandığı manipulasyonu' için yapılmaktadır. Bu sebeple oy pusulaları ve oy zarfları filigranlı kağıttan olabileceği gibi bu durum diğer guvenceleri ortadan kaldırmamalıdır.

Belirsizli ğe yol açar: Teklif ile 298 sayılı kanunun 68. maddesinde yer alan ayrıntılı duzenleme 'Seçimlerde kullanılacak kabinler, oy vermenin gizliliğini sağlayacak şekilde yaptırılır. Kabinlerin olçu ve standartları YSK'ce belirlenir' şeklinde değiştirilmektedir. Bu değişiklik sonuçları ve ulke çapında yeknesak uygulama bakımından belirsizliğe yol açmaktadır.

İ hmale teşvik duzenlemesi: (Muhursuz pusulaların geçerliliği) Oy pusulalarının arkasının muhurlenmesi sandık kurullarının temel gorevlerindendir. Oy verme suresince seçmenin baskı altında olmaması, ozgur iradesi ile oy kullanabilmesinin guvenceye alınması gibi guvenceler ancak 'geçerli oy'dan bahsedildiğinde mumkundur. Kamu gorevlileri ve partili muşahitlerden de oluşan sandık kurullarının oy pusulalarını ihmalen muhurleyemeyeceği duşunulemez. Bu duzenleme 'ihmale teşvik duzenlemesidir.'

İ ttifaka basılan oy geçersiz sayılmalı: (İttifak oyları ile ilgili duzenleme) Bu duzenleme ile ittifak alanının içinde olmak kaydıyla herhangi bir yere muhur basılmış olması oy pusulalarını geçerli hale getirmektedir. 1 Kasım 2015 seçimlerinde çeşitli siyasi partiler ve bağımsız adaylar tarafından 3 binin uzerinde sandıktaki sonuçlarla ilgili ve bazı seçim çevrelerindeki toplam sonuçlarla ilgili YSK'ye yaklaşık 30 itirazda bulunulmuştur. Çoğu itiraz dilekçesinde tutanaklarda hata olduğu iddia edilmiş, bazıları ise oy sayım işleminde hata yapıldığını iddia etmiştir. Önerimiz, yalnız ittifak alanı içerisine 'EVET' muhrunun basıldığı her durumda, bu oy pusulaları da geçerli kabul edilmemelidir.

Se çim guvenliği için risk oluşturur: (Sandık kurulu ve sandık alanına ilişkin duzenlemeler) Değişiklik, sandık alanı yerine ilçe seçim kurulunca belirlenen bina, yapı ve benzeri yerleri işaret etmiştir. Bu değişiklik ile 81. maddede yapılan sandık alanı kavramının kaldırılmasıyla beraber değerlendirilmelidir. Sandık alanının kanunda kesin belirlenmiş sınırlarla çizili olmasının kaldırılması ve 'benzeri yerler' gibi muğlak bir ifadenin kanuna eklenmesi seçim guvenliği bakımından risk oluşturmaktadır. Kaldı ki bu duzenleme içinde bulunulan olağanustu hal koşulları ve bu teklif ile mulki idari amire tanınan yetkiler ile beraber duşunulduğunde sandığın nerede olacağının yurutme tarafından karar verileceği sonucunu doğurmaktadır. Kanunda belirsizlik yaratan duzenlemeler teklif metninden çıkarılmalıdır.

Kolluk g ozetiminde seçim: (Sandık guvenliği ihbarı) Değişiklik ile yargılamada sıklıkla karşılaşılan 'isimsiz ihbarlar donemi' seçim hukukuna da dahil edilmiştir. Mevcut yasamızda sınırları belirlenmiş sandık alanına ancak sandık kurulunun başkanının çağrısı uzerine kolluk kuvvetleri girebilmektedir. Herhangi bir ihbarın yeterli olması kolluk kuvvetleri gozetiminde seçimin yapılacağı sonucunu doğurur. Bu sebeple 'belirsiz' ihbarlar uzerine kolluk kuvvetlerinin seçmen iradesini etkilemesi engellenmelidir.

HDP: H İLEYE ZEMİN HAZIRLAR

HDP'li komisyon uyelerince hazırlanan muhalefet şerhinde de teklifte yer alan maddelerin tek tek seçimlere etkisinin nasıl olacağı anlatıldı. Şerhte, yapılan duzenlemelerle 'seçim hilelerine zemin hazırladığı', 'sandıkların taşınması ile ozellikle HDP'li seçmenlerin haklarının olumsuz etkileneceği', kolluk guçlerine ilişkin madde ile ise de 'muhalefetin sandıktan uzaklaştırılabileceği'ne dikkat çekildi. HDP de teklifin geri çekilmesini istedi.

Etiketler:

MHP, HDP, AK Parti, CHP, Tufan Kose, Muharrem Erkek, Akın Üstundağ, Fatma Kaplan Hurriyet, Uğur Bayraktutan, Murat Emir, Turkiye