Özet (TL;DR) @ 2018-03-08T19:50:00.000Z: ABD, Afrika kıtasında Çin'in en büyük ticaret ortağı haline gelmesiyle etkinliğinin koybolmasından endişeli. ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, kıta ülkelerine kredi ve yatırım karşılığı…


ABD, Afrika kıtasında Çin'in en buyuk ticaret ortağı haline gelmesiyle etkinliğinin koybolmasından endişeli. ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, kıta ulkelerine kredi ve yatırım karşılığı egemenliklerini Çin'e teslim etmemeleri çağrısı yaptı.

Çin, Afrika'nın en çok ticaret yaptığı ulke konumuna gelirken 13 ayı aşkın suredir ABD Başkanı koltuğunda oturan Donald Trump'ın Afrika ulkelerinden 'b.k çukuru' diye soz ettiği iddialarının dışında kıtaya yonelik bir icraatı olmadı.

ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson kıtadan Trump'a yukselen tepkileri yatıştırma misyonuyla ilk Afrika turuna çıktı.

Ç İN'İN İNŞA ETTİĞİ MERKEZDE

Etiyopya'nın başkenti Adis Ababa'da Afrika Birliği'nin Çin tarafından inşa edilmiş merkezini ziyaretinin ardından basın toplantısı duzenleyen Tillerson ''Katiyen Çin dolarlarını Afrika'dan uzak tutma çabası içinde değiliz. Ancak Afrika ulkelerinin Çin'le yaptıkları anlaşmaları dikkatle incelemeleri ve bunların bedelini egemenliklerini kaybederek odememeleri onemli'' dedi.

Çin yatırımlarının yerel istihdama onemli bir katkıda bulunmadığını one suren Tillerson, Pekin'in Afrika ulkelerine verdiği borçları yapılandırma şeklini eleştirdi.

' ÇİN'DEN BORÇ ALANIN BEŞI BELADA'

(C) REUTERS/ Ludovic Marin

''Bir hukumet Çin'den borç alırsa başı belaya giriyor'' ifadesini kullanan ABD'li bakan ''Sozkonusu hukumet borcumu geriye odeyemediğinde kendi altyapısı ya da kaynakları uzerinde kontrolunu kaybedebilir'' iddiasında bulundu. Ancak bu iddiasını destekleyen bir ornek sunmadı.

' ÇİN'E BAĞIMLILIK TUZAĞI'

Afrika ulkelerine buyukelçilik açmasına izin verdikleri Kuzey Kore ile ilişkileri kesmeleri çağrısında da bulunan Tillerson, geçen hafta da 'Çin'in şeffaf olmayan sozleşmeler ve yağmacı kredi anlaşmalarıyla Afrika'yı kendine bağımlı hale getirdiği' eleştirilerini sıralamıştı.

Zimbabve'yi ziyaret eden Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise 'Tillerson'ın konuk olarak gittiği Afrika'da evsahiplerinin Çin'le ilişkilerini eleştirmesinin uygunsuz olduğunu' soyledi.

KENYA: KEND İ ÇIKARIMIZA, KENDİ DEĞERLERİMİZE BAKARIZ

ABD hala Afrika'ya en çok bağış yapan ulke ama en çok ticaret yapan ulke unvanını 2009'da Çin'e kaptırdı. Pekin Afrika'daki altyapı projelerine milyarlarca dolarlık kredi açtı. Örneğin ABD'den her yıl 100 milyon dolarlık guvenlik yardımı alan Kenya, diğer yandan geçen yıl Çin'in finanse ettiği 3.2 milyar dolarlık bir demiryolunun açılışını yaptı.

Kenya Dışişleri Bakanı Monica Juma, ABD'li mevkidaşının Çin'le ilgili eleştirileri sorulduğunda ''Biz kendi çıkarlarımız ve kendi değerlerimiz doğrultusunda tum dunyadan partnerlerle iş yapıyoruz'' yanıtını verdi.

WASHINGTON 'DA 'CİBUTİ ELDEN GİDİYOR' ENDİŞESİ

Çin'in finansmanıyla geçen yıl Etiyopya'dan Cibuti'ye demiryolu hattı da açılırken Tillerson'ın sonraki durağı Cibuti oldu. ABD, Çin, Japonya, Fransa ve İtalya'nın askeri uslerine evsahipliği yapan, 4 bin Amerikan askeri personelini ağırlayan Cibuti, Kızıldeniz'in guneyden giriş kapısında yer alması, dolayısıyla Suveyş Kanalı'na uzanan hat uzerine bulunması yuzunden stratejik oneme sahip.

Cibuti'nin Doraleh limanı ise bir suredir ABD Kongresi ve ABD ordusunun gundeminde. Cibuti'nin geçen ay Dubai'nin DP World şirketinin Doraleh Konteyner Terminali'ndeki işletmecilik konratını iptal etmesiyle iki taraf mahkemelik oldu.

(C) AFP 2018/

ABD 'Lİ KOMUTAN: LİMAN ÇİN'İN KONTROLÜNE GEÇMEMELİ

Salı gunu ABD Kongresi'nde Cibuti'nin 'Doraleh limanının kontrolunu hediye olarak Çin'e vereceği' iddiası tartışıldı. Hızını alamayan Cumhuriyetçi vekil Bradley Byrne, ABD Savunma Bakanı Jim Mattis'e Cibuti'de Çin'in nufuzunu artırmasının ABD'nin askeri ve istihbarat varlıklarını olumsuz etkileyeceğine dair endişelerini içeren bir mektup gonderdi.

ABD'nin Afrika'daki askeri guçlerini komuta eden Deniz Piyadeleri Generali Thomas Waldhauser de Cibuti'deki limanın kullanımına Çin'in kısıtlama getirmesi halinde ABD'nin uslerine tedarik ve donanma gemilerine yakıt ikmali yapılmasının engelleneceğini soyledi.

Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu'nda soruları yanıtlayan General Waldhauser ''Çin'in limanı devralmasının ciddi sonuçları olur'' dedi.

' ÖNLENMEZSE ARKASI GELİR'

Çin'in ozellikle Afrika'nın doğu kıyısında ek tesisler edinmeye çalıştığına dair işaretler olduğunu soyleyip ''Cibuti'de istediklerini elde ederlerse bunun başka yerlerde arkası gelir'' uyarısı yapan ABD'li komutan, Pekin'in Afrika'da hukumet binalarından AVM ve stadyum inşaatına kadar pek çok inşaata girdiğine dikkat çekip şoyle devam etti:

''ABD, Çin'in Afrika'daki yatırımlarına karşılık vermeli, Çin'le başa baş gitmeli, ama biz onların harcamalarını hiç geride bırakamadık.''