Özet (TL;DR) @ 2018-03-06T00:42:11.000Z: Yoğun bir günün ardından gece yatağa girip sabah kendiliğinizden uyandığınızda hala fiziksel olarak bitkin hissediyorsanız yalnız değilsiniz ve bunun sebebini ortadan kaldırmak sandığınızdan kolay…


Yaşam

00:42 06.03.2018URL'yi kısaltın

Yoğun bir gunun ardından gece yatağa girip sabah kendiliğinizden uyandığınızda hala fiziksel olarak bitkin hissediyorsanız yalnız değilsiniz ve bunun sebebini ortadan kaldırmak sandığınızdan kolay olabilir.

Surekli yorgun hissetme, son donemde yaygınlaşan şikayetler arasında. Konu bugune kadar derinlemesine incelenmemiş olsa da, bilim insanları giderek artan bu yakınmaya daha yakından bakmaya başladı.

(C) Sputnik/ Grigoriy Sisoev

New Scientist'ta yer alan habere gore, ABD Massachussetts'teki Smith Koleji'nden norobilimci Mary Harrington, sorunun gunun saatine gore bedensel bazı aktivitelerimizi duzenleyen biyolojik ya da diğer adıyla sirkadyen saatteki bozulmalardan kaynaklı olabileceğini duşunuyor. Bu bozulmaya ise yanımızdan neredeyse hiç ayırmadığımız telefon ve dizustu bilgisayarlar ile televizyonların yaydığı yapay ışık neden oluyor.

RET İNAYA ÇARPAN IŞIK MİKTARI SAATİMİZİ AYARLIYOR

Sirkadiyen ritim biyolojik, fizyolojik ve sosyal davranışlarımızın yirmi dort saatlik senkronizasyonundan sorumlu. Dahili zamanlayıcılar gunun saatine bağlı olarak nasıl davranmamız gerektiğini anlatıyor.

Üst kayizmatik çekirdek olarak adlandırılan bir ana saat butun bu sureci kontrol ediyor. Gun boyunca retinaya çarpan ışıkla ilgili ust kayizmatik çekirdeğe bilgi gonderiliyor. Çekirdek de bilgiyi surekli olarak birden fazla yere iletiyor ve boylece kan basıncı, vucut sıcaklığı gibi fizyolojik olayları duzenleyen hormonlar salgılanıyor.

' IŞIK MİKTARI UYKUNUN SÜRESİNDEN DAHA ETKİLİ'

Norolog Harrington, ust kayizmatik çekirdeğin duzgun çalışması durumunda bir insanın sabah gozlerini açtığını, oğleden sonra durgunluk yaşadığını akşam ise artan bir yorgunluk hissettiğini belirtiyor. uykunun suresinin bu dongu uzerinde az bir etkiye sahip olduğunu vurgulayan Harington çevredeki ışık miktarının ise oldukça belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.

Harington'a gore akşamları cep telefonları, bilgisayarlar ve televizyonlardan surekli gelen yapay ışığa maruz kalmak ya da gun içinde yeteri kadar ışık gorememek ust kayizmatik çekirdekte karışıklığa yol açıyor ve dolayısıyla vucut saatimizi atlatıyor.

Ç ÖZÜMÜ ZOR DEĞİL

"Eğer gunduz saatlerinde uykudan ayılamamış hissediyorsanız gece vakti ise uykunuz gelmiyorsa iyi ayarlanmamış bir biyolojik saat bunun sorumlusu olabilir" ifadelerini kullanan Harington'ın gosterdiği çozum yontemleri ise oldukça basit:

Her sabah en az 20 dakikanızı dışarıda geçirin, ust kayizmatik çekirdeğin gunduz modunda kalmasına yol açan aldatıcılardan uzak durmak için ekranları akşam 22.00'den itibaren mutlaka kapatın.

Bir diğer yontem ise egzersiz. Yorgun hisseden bir insan için kulağa pek hoş gelmese de, egzersizin duzenleyici çekirdeği 'sıfırladığının' altını çizen Harington, spor yapan kişilerin daha iyi uyuduklarına dair araştırmalara da dikkat çekiyor.

Üstelik duzenli egzersiz, vucuttan enerji çalan fazla yağlardan kurtulmanın da anahtarlarından biri.