Özet (TL;DR) @ 2018-02-21 09:37:23.249233: Fazla miktarda kolesterol insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor. Hiperlipidemi bazı hastalarda belirgin bir belirti vermeden de ortaya çıkabiliyor ve rutin bir kan testinde fark…


Kolesterol y uksekliği nedir?

Vucudumuzun sağlıklı hucrelerin oluşumuna devam edebilmesi için kolesterole ihtiyacı vardır. Fazla miktarda kolesterol, sağlığımız uzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu durum farklı şekillerde oluşur ve genellikle onlenebilir ya da tedavi edilebilir. Lipid (yağ) miktarının fazla olduğu bir kan, genellikle "hiperlipidemi" olarak adlandırılır. Kandaki kolesterol miktarlarının aşırı miktarı olarak tanımlanır.

Kan ya ğlarının yukselmesine neden olan faktorler nelerdir?

  • Yaş ve cinsiyet
  • Sigara içilmesi
  • Yuksek lipoprotein varlığı (kandaki yağ turu)
  • Genetik faktorler (aile geçmişi)
  • Yuksek tansiyon
  • Duzensiz beslenme
  • Hareketsiz yaşam
  • Obezite
  • Doymuş yağ ve trans yağ içeriği yuksek gıdaların tuketimi
  • Aşırı alkol tuketimi
  • Tip 2 diyabet
  • Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidizm)
  • Kronik bobrek hastalığı

Kan ya ğlarının yuksekliğinin en yaygın turleri şoyledir:

  • Yuksek kolesterol (hiperkolesterolemi)
  • Yuksek trigliseritler (hipertrigliseridemi)

Kan ya ğlarının yuksekliğinin belirtileri nelerdir?

Hiperlipidemi bazı hastalarda belirgin bir belirti vermeden de ortaya çıkabilir. Çoğu kez yapılan rutin bir kan testi sırasında fark edilir. Bunun yanı sıra hastalarda aşağıda belirtilen bulgular da gorulebilir.

  • Belirgin bir bulgu vermeden, hasta direkt olarak kalp damar hastalığı vb. bulgularla karşımıza çıkabilir
  • Karın ağrısı
  • Akut pankreatit
  • Baş donmesi
  • Denge kaybı
  • Baldırlarda yururken meydana gelen ağrı
  • İnme
  • Goğus ağrısı
  • Ksantomlar (dirsek, diz tendonları, vb).:Dislipideminin en yaygın dermatolojik belirtisi olup yağdan zengin anormal hucrelerin cilt altında birikimi ile oluşurlar.
  • Kornealarkus veya korneada matlaşma: Özellikle ailesel hiperkolesterolemi ve genetik mutasyonlar nedeniyle çok duşuk HDL (iyi) kolesterolu olan hastalarda karşımıza çıkmaktadır.
  • Retinanın sut beyazı gorunumu: Trigliserit değerleri çok yuksek olan hastalarda gorulur. Nadiren gorme kaybına yol açabilir.

Kan ya ğlarının yuksekliği nasıl tedavi edilir?

Hiperlipideminin tedavisi etkilenen kişilerin yaşı, belirtileri, eşlik eden hastalıkları ve risk faktorlerine bağlıdır. Tedavide oncelikle yaşam tarzı değişiklikleri benimsenmelidir. Bunlar;

  • Dengeli bir diyet - Kolesterolun neredeyse yuzde 15'i sıkı bir diyet ile azaltılabilir. Daha az doymuş yağ, rafine edilmiş şeker tuketimi onemlidir. Diyetinize daha fazla meyve, sebze, yağsız protein ve tahıl eklemeniz kolesterolun duşurulmesine yardımcı olabilir
  • Kilo kontrolu
  • Duzenli Egzersiz  (Yuruyuş, Yoga, Dans vb.) Her gun en az 30 dakika egzersiz yapın ve mumkunse bunu bir alışkanlık haline getirin
  • Sigaranın bırakılması

Eşlik eden ciddi sistemik hastalıkları (şeker hastalığı, bilinen kalp damar hastalığı, kronik bobrek hastalığı vb.) veya risk faktorleri olan hastalarda yaşam tarzı değişiklikleri ile kolesterol seviyeleri hedef değerlere çekilemez ise mutlaka bir hekim tarafından ilaç tedavisine başlanmalıdır. Bu hastalarda kullanılan ilaçlar; diyetle alınan kolesterolun emilimini engelleyen, vucudun kolesterol yapımını azaltan, uretilmiş yağların yıkımını arttıran, kandaki kolesterolun karaciğer tarafından tutulmasını arttıran ve bu mekanizmalar ile kan yağlarını duşuren ilaçlardır. Her hasta kendine ozgu faktorler goz onune alınarak hiperlipidemi açısından belirli bir risk sınıfına dahil edilir. Buna gore hedef değerler belirlenerek oncelikle yaşam tarzı değişiklikleri ile tedaviye başlanır. Yuksek riskli hastalarda ilaçların hekim onerisi olmaksızın kesilmesi, ozellikle kalp damar hastalıkları başta olmak uzere birçok olumsuz durumu tetikleyebilmektedir. Bu konuda toplum bilincinin oluşması onem arz etmektedir.