AYM, Askeri Ceza Kanunu'nun, eşcinsel ilişki yaşayan askerlere TSK çıkarma cezası verileceğine ilişk...

Özet (TL;DR) @ 2018-02-20T13:43:00.000Z: AYM, Askeri Ceza Kanunu'nun, eşcinsel ilişki yaşayan askerlere TSK çıkarma cezası verileceğine ilişkin hükmü Anayasa'ya uygun buldu. AYM Başkanvekili Yıldırım, konunun kimseyi ilgilendirmediğini…

AYM, Askeri Ceza Kanunu'nun, eşcinsel ilişki yaşayan askerlere TSK çıkarma cezası verileceğine ilişkin hukmu Anayasa'ya uygun buldu. AYM Başkanvekili Yıldırım, konunun kimseyi ilgilendirmediğini belirterek karara şerh koydu: "Bu kişiler farklı cinsel yonelimlerinden dolayı diğer insanlardan daha mı az değerlidir, haysiyet sahibidir?"

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) konuya ilişkin kararının gerekçesi, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna gore, bir asker hakkında eşcinsel yonelimleri nedeniyle 'gayri tabii mukarenette bulunmak' iddiasıyla kamu davası açıldı. Askerin yargılamasını yapan Askeri Yargıtay 1. Dairesi, Askeri Ceza Kanunu'nun, "Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunan asker kişiler hakkında TSK'dan çıkarma cezasına, erbaşlar hakkında rutbenin geri alınmasına hukmolunur" şeklindeki kuralının Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vardı ve iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

' TSK'DAN ÇIKARMA ADALET DUYGUSU İLE BAĞDAŞMAZ'

İtiraz gerekçesinde, asker kişilerin 'doğal olmayan cinsel davranışların'ın askerlik mesleğinin onurunu zedeleyeceği veya disiplinsizliğe neden olacağı konusunda somut gerekçeler ortaya konulmadan bu fiilleri işleyen asker kişilerin Turk Silahlı Kuvvetleri'nden çıkarma cezası ile cezalandırılmasının adalet duygusuyla bağdaşmadığı belirtildi.

' ÖZEL HAYATA SAYGI İSTEMEYE ÖLÇÜSÜZ MÜDAHALE'

Cinsel faaliyetleri nedeniyle bir kişinin meslekten atılmasının ozel hayata saygı gosterilmesini isteme hakkına olçusuz bir mudahale oluşturduğu vurgulanan itiraz gerekçesinde, emniyet gorevlilerinin veya mulkiye, yargı ve din hizmetleri gibi gorevlerde çalışanların 'gayri tabii mukarenet' olarak değerlendirilen fiiller içerisinde bulunmaları halinde meslekten çıkarma gibi ağır bir cezai yaptırıma tabi tutulması soz konusu değilken, asker kişilerin meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtildi.

Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, duzenlemenin iptal istemini reddetti.

' ANAYASA, ÇEŞİTLİ NEDENLERLE ÖZEL HAYATI SINIRLAYABİLİR'

Yuksek mahkemenin gerekçesinde, Anayasa'ya gore, herkesin ozel hayatına ve aile hayatına saygı gosterilmesini isteme hakkına sahip olduğu ancak Anayasa'da çeşitli nedenlerle ozel hayatın korunması hakkında sınırlamalar getirilebileceği belirtilerek, bu hakkın mutlak olmadığının kabul edildiği bildirildi.

Temel hak ve ozgurluklerin de ozlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'da ongorulen sebeplerle ve ancak kanunla sınırlanabileceğine işaret edilen gerekçede, bu sınırlamaların demokratik toplum duzeninin gerekleri ile olçululuk ilkesine aykırı olamayacağı iddia edildi.

' TÜM TOPLUMLARDA DOĞAL OLARAK KABUL EDİLMESİ MÜMKÜN DEĞİL'

İtiraz konusu kuralla, asker kişilerin 'gayri tabii mukarenette' bulunmalarının cezai yaptırıma bağlandığı, 'gayri tabi mukarenette bulunma'nın, 'doğal olmayan yoldan cinsel davranışta bulunma' şeklinde tanımlandığı anlatılan gerekçede, "Bu tur cinsel davranışlar, çok farklı şekillerde ortaya çıkabileceği gibi kişiden kişiye veya toplumdan topluma farklılık gosterebilir. Anayasa Mahkemesi'nin 1 Nisan 2015 tarihli kararında belirtildiği uzere, soz konusu davranışlar, tum toplum duzenlerinde doğal olarak kabul edilmesi mumkun olmayan, toplumun ahlaki standartları uzerinde olumsuz etkisi bulunan cinsel davranışlardır" denildi.

Bireyin mahremiyet alanı ve bu alanda cereyan eden eylem ve davranışlarının kişinin ozel yaşamı kapsamında olduğuna işaret edilen gerekçede, asker kişilerin ozel hayatın en mahrem kapsamında olan cinsel davranışları gerekçe gosterilerek TSK'dan çıkarma cezasıyla cezalandırılmalarını ongoren kuralın, ozel hayata saygı gosterilmesini isteme hakkına mudahale oluşturduğunun açık olduğu kaydedildi.

' MESLEĞİN ONUR VE SAYGINLIĞINI KORUMAK İÇİN'

Ancak Askeri Ceza Kanunu'nda ongorulen cezai yaptırımların esas amacının, askeri disiplini korumak ve surdurmek olduğu, asker kişilere uygulanan yaptırımların, kamu duzenini sağlamak ve devam ettirmek, verimli, suratli ve etkin çalışmayı surdurmek, disiplini tesis etmek, mesleğin onur ve saygınlığını korumak amacıyla getirildiği iddia edildi.

AYM BA ŞKANVEKİLİ'NDEN ŞERH: AİHM'E ATIF YAPILDI

Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Engin Yıldırım ise çoğunluk goruşune katılmadı. Başkanvekili Yıldırım karşı oy yazısında, uluslararası sozleşmelere, cinsiyet temelli ayrımcılıkla mucadele konusunda alınan tavsiye kararlarına ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına atıf yaptı.

' KARAR, ÇAĞDAŞ GELİŞMELERLE ÇELİŞİYOR'

Dunya toplumlarının çoğunda çok yakın zamanlara kadar aynı cinsten kişilerin cinsel ilişkide bulunmasının doğal olmayan cinsel davranış kapsamında gorulup, 'hastalık' veya 'sapkınlık' olarak nitelendirildiği ve cezai yaptırımlara tabi tutulduğunu aktaran Yıldırım, "Gelişen insan hakları anlayışı ve toplumsal yaklaşımlarla birlikte bu, değişmeye başlamıştır. Eşcinsel ilişkilerin 'gayri tabii mukarenet' kavramı içinde değerlendirilmesi, insan hakları alanında ortaya çıkan çağdaş gelişmelerle çelişmektedir" değerlendirmesini yaptı.

SOMUT ÖRNEK VERİLMELİ

AİHM'in, eşcinsel olmanın veya ilişkide bulunmanın, ordudan çıkarılma için tek neden olmasının Avrupa İnsan Hakları Sozleşmesi maddelerini ihlal ettiği sonucuna vardığını aktaran Yıldırım, silahlı kuvvetlerde eşcinsellerin gorev yapmasının ordunun disiplinine ve operasyonel etkinliğine yonelik risk oluşturduğu iddia ediliyorsa bunun dayanaklarının somut orneklerle ortaya konulması gerektiğini belirtti.

' BASMAKALIP ÖNYARGILAR…'

Yıldırım, şu goruşlerle çoğunluk kararına katılmadı:

"Asker kişinin itiraz konusu kural gereğince TSK ile ilişiğinin kesilmesi yaptırımına maruz kalması, mesleki yetersizlik veya bununla ilgili bir nedenden dolayı değil, ozel hayatıyla ilgili davranış ve tercihlerinden kaynaklanmaktadır. Bu, çok istisnai haller hariç olmak uzere ne devleti ne de başkalarını ilgilendirir. Demokratik bir sistemde çoğunluk, cinsel azınlık olarak nitelendirilen LGBTİ'lerin temel hak ve ozgurluklerini goz ardı etmemelidir. İtiraz konusu kural, askerlik mesleğinin onurunu korumak adına farklı cinsel yonelimleri olan asker kişilerin insan haysiyetini goz ardı etmektedir. İtiraz konusu kural, LGBTİ bireylerle ilgili tarihin derinliklerinden gelen ve sistematik olarak toplumsal hayatta kokleşmiş basmakalıp ve derin onyargıları yansıtarak, onların surekliliğine neden olmaktadır. İnsanlar insan oldukları için değerlidir ve insan haysiyeti, doğuştan kazanılan, insanın sırf insan olduğu için vazgeçilmez haklara sahip, değerli ve saygıyı hak eden bir varlık olduğunu ifade etmektedir. Bu kişiler farklı cinsel yonelimlerinden dolayı diğer insanlardan daha mı az değerlidir, haysiyet sahibidir?"

Yorumlar