Özet (TL;DR) @ 2018-02-18 09:38:11.414669: Varlıklarından hep öldüklerinde haberdar oluyorduk. O, Anadolu’nun en gizemli, en karizmatik ve ne yazık ki görüldüğü yerde üzerine hemen kurşun yağdırıldığı için en talihsiz hayvanı. ‘Anadolu Parsı’…


Bundan yaklaşık sekiz yıl once ulkemizin leoparla ilgili ilk çalışmalarını yapan ekibin bir parçasıydım. Leoparın yaşadığını duşunduğumuz alan teror bolgesiydi. Fotokapan (hareket sensoruyle çalışan kamera) kurulması için yetkililerden izin almak gerekiyordu. Uzunca bir bekleyişten sonra izin çıkmıştı. Dunya çapında bir biliminsanı olan, şimdilerde Oxford Üniversitesi'nde buyuk kedileri araştıran Özgun Emre Can'la gitmiştik bolgeye. Plan basit gorunuyordu: Geçtiğini duşunduğumuz yerlere kameraları kuracaktık. Fotokapanlar onunden geçen her canlının fotoğrafını çekecekti. Evdeki hesap buydu. Ancak çarşıya uymadı. Alana vardığımızda avcıların onden gelip bizden daha fazla sayıda fotokapan kurduklarını gorduk. İşin içinde avcılıkla birlikte bilim, azim, kararlılık; ne arasak vardı. Neyse ki
o çalışmalarımızdan bir sonuç çıkmadı, leopar yuzunu gostermedi. İyi ki de gostermedi. Çunku bizim yapmaya çalıştığımız şeyin de egosantrik tarafları yok değildi. O canlıyı gormeden de oldurulmemesi için gerekli onlemleri alabilirdik.

Anadolu Pars ı ilk kez canlı olarak goruntulendi

Ve bir gizem ayd ınlanıyor...

Geçen hafta Doğa Koruma ve Milli Parklar Av Yonetimi Daire Başkanlığı, Koruma Kontrol Şube Mudurluğu'nde gorevli teknik personel Sait Karaman tarafından bir leopar ilk kez canlı olarak goruntulendi. Biliminsanları fotoğraftaki canlının leopar olduğu konusunda hemfikir ancak daha net gozleme ihtiyaç duyulduğu da bir gerçek. Leoparın goruntulendiği yer açıklanmıyor. Boyle de olmasında fayda var. "Anadolu'nun son leoparını vurdum" diye hava atacak birçok avcı olacağını tahmin etmek zor değil. Şimdi soru şu: Bu karizmatik canlıyla ne yapacağız? Leoparı saklasak da mı korusak yoksa saklamadan mı? Gonul isterdi ki ne o bizden saklansın ne de biz ondan saklanalım ama mevcut şartlar buna izin vermiyor. İnsanlar geniş bir alana yayıldıkça yaban hayatı giderek daha dar bir alana sıkışmak zorunda kalıyor.

Leoparı saklasak da mı korusak

Leopar ın gorulduğu yer avlanma risklerine karşı saklı tutuluyor.

İ nsanların yaşadığı alanlara yoneliyorlar
Oldukça çevik olan Anadolu Parsı bir etobur. Geyik, yaban domuzu ve kuçuk memelilerle besleniyor. Boyu 200-250 cm, ağırlığı dişilerde 35-50 kg, erkeklerde 45-70 kg civarında. Yaklaşık omru 20 yıl. Anadolu Parsı, Doğu Akdeniz ve Doğu Anadolu bolgelerinde, daha çok ormanlık ve dağlık alanlarda yaşadı. Doğal yaşam alanlarının ve av kaynaklarının azalması parsları insanların yaşadığı yerlere yonlendiriyor ve bu da genellikle vurularak ya da zehirlenerek oldurulmelerine yol açıyor.

Leoparı saklasak da mı korusak

İ ran Parsı'nın bir altturu
Anadolu Parsı'nın, Ortadoğu ve Batı Asya'da yaygın olan İran Parsı'nın (Panthera pardus saxicolor) Anadolu'da yaşayan bir altturu olduğu duşunuluyor. Uzun sure ayrı bir pars altturu olarak kabul edilmiş ve 'Panthera pardus tulliana' adı verilmiş olsa da araştırmaların bu turun diğer Batı ve Orta Asya turlerinden çok az farklılık gosterdiğini kanıtlaması uzerine İran Parsı altturlerine eklenmesi goruşu ağırlık kazandı.

Leoparı saklasak da mı korusak

Pars pars olal ı boyle duşman gormedi

  • Hiçbir avcı bu turun nesline Mantolu Hasan'ın verdiği zararı veremedi. İzmirli avcı Hasan Bele 1930-1950 yıllarında tek başına yaklaşık 20 panteri oldurdu.

  • 17 Ocak 1974'te Ankara-Beypazarı civarında oldurulen parsın, turun son orneği olduğu duşunuluyordu ancak 2000'lerde, birkaç yılda bir çıkan 'Anadolu Parsı olduruldu' haberleri sayesinde hayvanın neslinin tukenmediği anlaşıldı.