Özet (TL;DR) @ 2018-02-16T11:57:00.000Z: TÜRKSAM Başkan Yardımcısı Erdurmaz, Türkiye'nin Irak'a vereceği 5 milyar dolar kredinin bölge istikrarı için önemli olduğunu söyledi. Ekonomist Soral ise, böyle bir hamlenin Türkiye ekonomisinde geri…


TÜRKSAM Başkan Yardımcısı Erdurmaz, Turkiye'nin Irak'a vereceği 5 milyar dolar kredinin bolge istikrarı için onemli olduğunu soyledi. Ekonomist Soral ise, boyle bir hamlenin Turkiye ekonomisinde geri donuşu zor hasarlara yol açacağına işaret etti.

Turkiye Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu, Irak'ın yeniden inşası için Turkiye'nin 5 milyar dolar kredi kolaylığı sağlayacağını açıkladı. Çavuşoğlu "Irak'a 5 milyar dolarlık bir kredi vaadinde bulunduk. Aynı şekilde 50 milyar dolarlık insani ve kalkınma projeleri için kredi vaadinde bulunduk. Firmalarımızı hem projeleri ustlenmeye, hem yatırım yapmaya teşvik edeceğiz. Irak ve Suriye'nin istikrarı bizim için çok onemli. Buranın imarı bizim ekonomimiz için de çok onemli" şeklinde açıklamada bulundu. Turkiye'nin yanı sıra çeşitli ulkelerin de Irak'a ne kadar mali yardımda bulunacakları belli oldu. Katar, 1 milyar dolar tutarında kredi ve yatırım yapacağını; Suudi Arabistan, 1.5 milyar dolar kredi hakkı sağlayacağını; Birleşik Arap Emirlikleri, 500 milyon dolar destekte bulunacağını; Kuveyt ise 2 milyon doların yanı sıra 1 milyar dolarlık doğrudan yatırım yapacağını açıkladı. Bolge ulkelerinin yanı sıra Almanya, bu yıl 350 milyon euro mali yardım yapacağını, İngiltere, on yıl sureyle her yıl 1 milyar dolara kadar ihracat kredisi vereceğini, Japonya 100 milyon dolar hibe edeceğini bildirirken; ABD, 3 milyar dolara kadar kredi hakkı vereceğini, AB ise Irak'ın yeniden inşası için 400 milyon dolar ayıracağını açıkladı. Ortaya çıkan rakamları çarpıcı kılan, Korfez ve Batı ulkelerinin Irak'a yonelik mail yardımının, Turkiye'yle kıyaslandığında çok daha az oluşu. Peki Turkiye, Irak'a neden bu kadar yuksek miktarda mali yardımı yapmaya kararı aldı? Turkiye'nin yapacağı yardım ABD, AB ve Korfez ulkelerinin yapacağı yardıma gore neden bu denli yuksek? Sputnik'in bu sorusunu, TÜRKSAM Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Serdar Erdurmaz yanıtladı.

' IRAK'IN İSTİKRARI TÜRKİYE AÇISINDAN TEHDİT UNSURLARINI AZALTACAKTIR'

Turkiye'nin Irak'ın yeniden inşası için 5 milyar dolar kredi kolaylığı sağlamasının, Irak'ın istikrarında onemli katkılar sağlayacağını ve bunun da Turkiye açısından onemli olduğuna işaret eden Erdurmaz "Bu çok tabii bir davranış şekli. Turkiye, gucunu tam sınırında bulunan; uniter ve istikrarlı bir devlet olmasını istediği Irak için kullanarak; çevresindeki ulkelerin imar ve istikrarına ne kadar onem verdiğini gosteriyor. Bu sureçte, Turkiye hem bu yuksek miktarda krediyi verecek hem de Turk iş adamları Irak'ın imarında onemli rol oynayacak" dedi.

Surecin Turkiye ile Irak merkezi hukumetinin ilişkilerini geliştireceğine işaret eden Erdurmaz "Boyle bir kredinin sağlanması Turkiye ve Irak merkezi hukumetinin ilişkilerini guçlendirecektir. Bu sayede çok buyuk bir tehdit unsuru olan DAEŞ'in (IŞİD) ortadan kaldırılması ve Kuzey Irak bolgesindeki Kurt yonetiminin bağımsız ilan etmesi ve benzeri girişimlerin onlenmesini kolaylaşacaktır. Irak'ta guçlu bir merkezi yonetim olmasının Turkiye'ye de onemli olumlu yansımaları olacaktır. Irak'ın refahı tehdit unsurlarını azaltacaktır" ifadelerini kullandı.

' MUSUL DERHAL YENİDEN İNŞA EDİLMELİ; BÖLGESEL YÖNETİME BIRAKILMAMALI'

****ABD onculuğundeki koalisyonun Musul'u IŞİD'den geri almasının ardından aylar geçmesine rağmen, şehrin sembolik yapıların tanınmaz halde olduğunun, kentin neredeyse butun sokaklarının halen cesetlerle kaplı olduğunun ve Batılı ulkelerin şimdiye kadar vaat ettikleri yardımları bolgeye yollamadıklarının hatırlatılması uzerine Erdurmaz "Bolgenin yeniden inşası için 80 milyar dolar gibi paraya ihtiyaç olduğu soyleniyor. Musul'un acilen yeniden inşası son derece onemli. Musul derhal Irak merkezi hukumeti tarafından yeniden inşa edilmeli ve bolgesel hukumete (IKBY) bırakılmamalı. Bu konuda hem Turkiye hem de Irak'ın kararlılığı ortada" dedi.

Turkiye'nin ABD, AB ve Korfez ulkelerine oranla çok yuksek miktarda yardım yapma kararı aldığının hatırlatılması uzerine Erdurmaz "Turkiye, bu denli buyuk miktarda yardım yaparken; Avrupa Birliği'nin az yardım yapması, AB'nin Irak'ta ABD veya Rusya gibi etkin olmamasıyla ilgili. Bu açıdan bakıldığında AB'nin geri durması ve çok az yardım yapması son derece normal. Önemli bir nokta, Suudi Arabistan'tan çok buyuk oranda yardım bekleniyor olmasıydı. Ancak Suudi Arabistan da yeteri kadar yardım yapmadığı için Turkiye'nin yapacağı yardım oldukça buyuk miktarda gorunuyor" diye ekledi.

B ÖYLE BİR YARDIMIN TÜRKİYE EKONOMİSİNE ETKİSİ NE OLUR?

Irak'ın yeniden inşası için Turkiye'nin 5 milyar dolar kredi kolaylığı sağlaması yonundeki kararının ulke ekonomisine olası etkilerini ise Birleşmiş Milletler (BM) Kalkınma Programı eski Muduru ve Ekonomist Bartu Soral Sputnik'e değerlendirdi. Turkiye'nin Irak'ın yeniden inşasına yonelik bu denli yuksek rakamda yardımda bulunmasını 'iç politika hamlesi' olarak niteleyen Soral "Bu bir goz boyama hamlesi. Bizim kendi tasarruflarımız yurt içinde yapmamız gereken yatırımlara yetmediği için zaten dışarıdan borç alan bir ulkeyiz. Biz dışarıdan borç alarak yatırım yapma gayretindeyken ve dış borçlarımız ve cari açığımızı kapatmamız için bulmamız gereken miktar yılda 210 milyar dolarken; bir başka ulkeye 5 milyar dolar kredi verme hamlesi, iç politika hamlesinden başka bir şey olamaz. Buradaki amaç, 'biz ne kadar guçlu bir ulkeyiz' mesajı vermek" ifadelerini kullandı.

' AMAÇ DURMA NOKTASINA GELEN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜ CANLANDIRMAK'

****T urkiye'nin içinde bulunduğu cari açığı derhal kapamasının gereğini savunan Soral "Turkiye'nin son 10 yıldaki dış ticaret açığı 700 milyar dolar. Turkiye ne yazık ki uretim, sanayi, tarım ve hayvancılığa yatırım yapmıyor. Yalnızca baraj, kopru, yol vs gibi alt yapıyı ilgilendiren, verimli olmayan ve ulkenin dış ticaret açığını kapamaya yardımcı olmayan alanlara yapılıyor. Bizim boyle bir dış ticaret açığımız varken, ulkemizde eskiden uretebildiğimiz urunleri butun urunleri ithal ederken; Irak'ın yeniden inşası için kredi kullandıracağız. Bunun tek sebebi, Turkiye'de tıkanan inşaatının onunu yeniden açmak. Çunku bu sektorde stok çok fazla. Zira AKP'nin 14 yıldır buyuttuğu yegane sektor inşaat sektoru. Elbette, kendi partilerinin inşaat firmalarını buyuttuler, zenginleştirdiler. Ve Turk ekonomisini tamamen inşaata dayalı bir ekonomi haline getirdiler. Ve o sektor şimdi durdu. Bu sektoru yeniden canlandırmak içinse boyle bir onleme başvuruyorlar. Bunun aynısını Suriye için de soylediler. Afrin'i temizledikten sonra yeniden inşa edeeklerini soylediler. Ancak bizim şu an yapmamız gereken tasarruf oranlarını arttırmak, dış ticaret fazlası verecek şekilde tarım, sanayi ve eğitim sistemimizi yeniden kurmamız" dedi.

' TÜRKİYE AVRUPA ÜLKELERİNİN 2008'DE YAŞADIĞININ BENZERİNİ YAŞAYABİLİR'

****Soral "Avrupa Birliği, 2008 'in sonunda ciddi bir krizle karşı karşıya kaldı. Krizden etkilenen Yunanistan, Portekiz ve İspanya'nın ortak noktası, euro'ya geçmelerinin ardından cari açık vermeleriydi. Yunanistan'ın yuzde 7.3; Portekiz ve İspanya ise yuzde 4.3 cari açık veriyordu. Cari fazla veren Almana ve Hollanda gibi ulkeler krizden hiç etkilenmezken; bu uç ulke krizden çok buyuk oranda etkilendi. Krizden etkilenen ulkelerin bir diğer ortak noktası da kredilerin genişleme hızının yuksekliğiydi. Ve bu ulkeler, 2008'de girdikleri krizden 10 senedir kurtulamadılar. Turkiye'nin de son 10 senesinde ortalama yuzde 4.5'lik cari açığı var. Real sektorun kredi borcunun buyume hızı ve hane halkının borçlanmasındaki buyume hızı da krize giren bu uç avrupa ulkesiyle aynı. Turkiye bu dış ticaret açığı veren yapıyı değiştirmedikçe, yurt dışından gelecek finansmana bağlı kaldıkça, çok buyuk bir ekonomik kriz içerisine gireceği belli" dedi.