Özet (TL;DR) @ 2018-01-11 09:38:56.728149: Tiroid bezi boynun ön alt kısmında yer alan, sağlıklı bireyde yaklaşık 20 gram ağırlığında ve kelebek şeklinde bir organdır. Vücudun enerji kullanımı, beyin, kalp, kaslar, tüm organ ve dokuların…


Hipertiroidi nedir?  

Beyin tabanında yer alan hipofiz bezinden kana TSH (tiroid uyarıcı hormon) salgılanır. Bu hormon tiroid bezinde T4 (tiroksin) ve T3 (triiyodotironin) isimli tiroid hormonları uretimini uyarır. Tiroid bezinin normalden fazla çalışarak fazla tiroid hormonu uretmesine "hipertiroidi" denir.

Hipertiroidinin belirtileri nelerdir?

Sıcağa tahammulsuzluk, aşırı terleme, ellerde titreme, çarpıntı, sinirlilik, saç dokulmesi, halsizlik, yorgunluk, kas guçsuzluğu, kilo kaybı, ishal, adet duzensizliği, yumurtlama problemleri, gozlerde yanma, batma hipertiroidi belirtileri arasında yer alır.

Hipertiroidin tan ısı nasıl koyulur? Teşhisi nasıl yapılır?

Hekim tarafından tıbbi oykunun alınması ve fizik incelemenin yapılmasını takiben hormon olçumleri için kan testi istenir. TSH değeri normalden duşuk iken T4 ve T3 değerlerinin normalden yuksek olması hipertiroidi tanısını koydurur. Hastalığın erken evresinde T4 ve T3 normal iken yalnızca TSH duşuk bulunabilir.

Hipertiroidinin altında yatan nedenin belirlenmesi için kanda tiroid bezinin fazla çalışmasına neden olan ve bağışıklık sistemi tarafından uretilen antikorların olçumu yapılabilir. Tiroid bezinin ne kadar fazla çalıştığını belirlemek için radyoaktif iyot alınım testi veya sintigrafi ve tiroid bezinin şekli, buyukluğu ve nodul içerip içermediğini değerlendirmek için ultrasonografi yapılır.

Hipertiroidinin nedenleri nelerdir?

Hipertiroidinin en sık nedeni Graves hastalığıdır. Bu hastalıkta vucudun bağışıklık sistemi tarafından uretilen antikorlar tiroid bezinin buyumesine ve normalden daha fazla hormon uretmesine neden olurlar. Graves hastalığı uzun sureli, sistemik ve ailesel bir hastalıktır. Tiroid bezinin yanında gozun etkilenmesi ile gozlerde one fırlama, ileri vakalarda goz kaslarının ve sinirlerinin tutulması ile goz hareket kısıtlılığı ve gorme kaybı gelişebilir.

Diğer nedenler arasında tiroid bezinde bir veya birden fazla nodulun fazla hormon urettiği toksik (zehirli) noduler guatr, genellikle geçici olarak kanda tiroid hormon fazlalığına yol açan tiroid bezi iltihaplanmaları sayılabilir.

Hipertiroidi risk fakt orleri nelerdir?

Hipertiroidi kadınlarda erkeklere gore daha fazla gorulur. Graves hastalığı gelişimi için aile bireylerinden birinde bu hastalığın olması risk faktorudur.

Hipertiroidi tedavisi nas ıldır?

Tedavi, altta yatan nedene, hastanın yaşına ve genel durumuna ve hekim ile hastanın tercihine gore değişiklik gosterebilir.

Antitiroid ilaçlar: Öncelikle tiroid hormonlarını normal seviyeye getirmek için thionamidler adı verilen antitiroid haplar kullanılır.

Beta blokorler: Bu ilaçların tiroid hormonu yapımı uzerinde etkileri yoktur ancak hastaların çarpıntı, terleme, titreme, titreme gibi şikayetlerini gidermek için kullanılırlar.

Radyoaktif iyot (atom) tedavisi: Anti-tiroid ilaçlarla tiroid hormon seviyeleri normale getirildikten sonra tiroid bezini tahrip ederek kalıcı tedavi sağlamak için kullanılır. Bu tedavi sonrasında omur boyu tiroid hormonu kullanılması gerekebilir.

Cerrahi: Genellikle diğer tedavilerden fayda gormeyen hastalarda tiroid bezi çıkartılarak kalıcı tedavi sağlamak amaçlı kullanılır. Bu tedavi sonrasında omur boyu tiroid hormonu kullanılması gerekebilir.

Hipertiroidi hastalar ı nasıl beslenmelidir? Tuketecekleri yiyecekler nelerdir?

Hipertiroidi nedeniyle belirgin kilo kaybı olan hastalarda beslenme planında geçici olarak kalori ve protein duzenlemesi gerekebilir. Bu konuda hastayı takip eden endokrinoloji uzmanı ve diyetisyenin onerileri alınmalıdır. Ancak hastaların çoğunda anti-tiroid tedavi altında ozel bir beslenmeye gerek duyulmaz. Buna karşılık hipertiroidinin kemikler uzerindeki olumsuz etkilerini onlemek amacıyla tum hastalar doktorlarının onereceği miktarda gunluk kalsiyum ve D vitamini almalıdır.

Prof. Dr. Okan Bulent Yıldız Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Avrupa Endokrinoloji Derneği Yoneticisi EndoBridge Kurucusu ve Başkanı