Özet (TL;DR) @ 2018-01-08T09:14:17.000Z: Avrupa Araştırma Konseyi, Neolitik dönemde Anadolu'da yaşamış bin 500 insana ait ilk DNA analizlerinin yapılması için ODTÜ'ye 2,5 milyon avro bütçe verdi.


Avrupa Araştırma Konseyi (ERC), ODTÜ'nun Neolitik donemde Anadolu'da yaşamış bin 500 insana ait ilk DNA analizleri yaparak donemin hala çozulemeyen şifrelerine ışık tutacak çalışması için 2,5 milyon avro butçetahsis etti.

ODTÜ Biyolojik Bilimler Bolumu Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mehmet Somel, yaptığı açıklamada, insanlığın yaşam biçiminde koklu değişikliklere yol açan Neolitik donemi (yaklaşık M.Ö 10.000-7000) araştıracakları "Neogene" isimli projelerinde, arkeolog, biyolog ve antropologlar ile çalışacaklarını bildirdi.

İ NSANLIK TARİHİNİN EN ÖNEMLİ DÖNÜŞÜMLERİNDEN

Ekiplerin, projede Neolitik doneme ait DNA analizlerini ve arkeolojik verileri beraber değerlendireceğini ifade eden Somel, goçlerin ve bilgi alışverişi ile kulturel etkileşimin Anadolu'daki yerleşik hayat ve tarımın yaygınlaşmasında etkilerini ortaya koymayı amaçladıklarını soyledi.

Gunumuzden yaklaşık 12 bin yıl once başlayan Neolitik donemin, insanlık tarihinin en onemli donuşumlerinden biri olduğunu ifade eden Somel, "Hedefimiz, insanlık tarihinin en onemli donum noktalarından birinin gerçek hikayesini anlamak." dedi.

2,5 M İLYON AVROLUK BÜTÇE TAHSİS EDİLDİ

Somel, ODTÜ antik DNA ekibi olarak arkeolog Doç. Dr. Çiğdem Atakuman ve antropolog Prof. Dr. Yılmaz Erdal ile iş birliğini pekiştirerek Neolitik doneme ait hala cevaplanmayan pek çok soruya yanıt bulma amacıyla "Neogene Projesi"ni geliştirdiklerini bildirdi.

Projelerine ERC tarafından 2,5 milyon avro butçe verildiğini kaydeden Somel, 5 yıl surecek projede genetik verilerin, antik DNA laboratuvar ekibi tarafından uretileceğini belirtti.

ANT İK DNA ARAŞTIRMALARI YAPILACAK

Somel, projeye ilişkin şu bilgileri verdi:

"Neolitik doneme ışık tutacak araştırmada, 20 Neolitik Anadolu yerleşiminden yaklaşık bin 500 insana ait ornek, genetik içeriklerine gore DNA dizileme yontemiyle taranacak. Bu şekilde, insan DNA'sı içeren ve içermeyen ornekler belirlenecek ve en fazla umut vaadeden 350 birey derinlemesine analiz edilecek. Analiz edilecek bu ornekler, bu coğrafyanın bugune kadar bilinen en kapsamlı antik DNA çalışması olacak. Anadolu Neolitik yerleşimlerinde bina içi gomu geleneği çok yaygın. Aynı binada gomulmuş bireylerin genetik akraba olup olmadıklarının belirlenmesi, donemin sosyal yapısına ışık tutacak."

DNA 'LARIN YAYILIMINA İLİŞKİN HİPOTEZLER ORTAYA KONACAK

Somel, projede genetik veri uretildikten sonraki ikinci aşamada, bireyler arasında genetik akrabalık ve toplumlar arasında gen akışının belirlenmesi için biyoenformatik analizler yurutuleceğini bildirdi.

İlerleyen aşamalarda ise aynı bireylere ait biyoarkeolojik verilerin elde edileceğini aktaran Somel, ekiplerinin Anadolu'nun bilinen tum Neolitik yerleşimlerinden elde edilen nesnel kultur verilerini bir araya getirerek, bu ogelerin yayılımı ile DNA yayılımı arasındaki ilişkileri açıklamaya yonelik hipotezler geliştireceğini soyledi.