Seçimler, referandumlar, kendi isteğiyle ya da müdahaleyle görevi bırakan liderler, terör saldırılar...

Özet (TL;DR) @ 2017-12-31T15:12:00.000Z: Seçimler, referandumlar, kendi isteğiyle ya da müdahaleyle görevi bırakan liderler, terör saldırıları, füze denemeleri, diplomatik krizler ve Ortadoğu'daki gelişmeler 2017'de dünya haberlerinin ana…

ABD Başkanı seçilmesi dunya tarihinin donum noktaları arasında şimdiden yerini alan Donald Trump'ın, ozellikle resmi yayın organı olarak kullandığı Twitter hesabı uzerinden yaptığı açıklamalar ve gorulmedik bir uslupla tutuştuğu kavgalar goz onunde alındığında, 1 yılda bıraktığı etkiyi ozetlemek zor.

Goreve başlar başlamaz selefi Barack Obama'nın imza attığı anlaşmalardan çekilen ve bazı Musluman ulkelere vize yasağı getiren Trump, Suriye'yi vurma ve Kudus'i başkent ilan etme gibi radikal kararlar aldı. Trump, ilk deniz aşırı ziyaretini ise daha sonra veliaht prensini değiştirip geniş çaplı 'yolsuzluk operasyonu' başlatacak olan Suudi Arabistan'a yaptı.

2017'ye Trump'ın Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile surekli tırmanan duellosu da damga vurdu. Trump, Kuzey Kore krizi nedeniyle yardımını istediği yukselen guç Çin'e karşı da donem donem ticaret baltalarını gommek zorunda kaldı.

Bunların yanı sıra en az kendisi kadar 'çılgın' kişiliklerle Beyaz Saray'a gelen Trump'ın yonetimi, bir rekora imza atarak ilk senesinde en fazla ust duzey ismin gorevinden ayrıldığı hukumet oldu.

Rusya'nın ABD seçimlerine mudahale ettiği ve Trump'ın ekibinin Moskova ile gizli anlaşmalar yaptığına dair bugune dek kanıtlanamamış iddialar ise Trump'ın Rusya ile yakınlaşma politikasına darbe indirdi.

Öte yandan 2017, dunya çapında tam bir seçim ve referandum yılıydı. Avrupa'daki seçimlere, sığınmacı krizinin dinmeyen etkileri damga vurdu. Aşırı sağ, Fransa ve Almanya'da yadsınamayacak bir guç haline gelirken Avusturya'da hukumet ortağı oldu. IKBY ve Katalonya'daki referandum sureci ise tarafların beklediği gibi sonuçlanmadı.

2017 aynı zamanda IŞİD'in Suriye ve Irak'ta yenildiği ve kontrol ettiği tum toprakları kaybettiği yıl oldu. IŞİD'den kurtuluş, sonunda Suriye ve Irak hukumet guçlerini sınırda buluşturacak şekilde iki koldan ilerledi. ABD'nin hava saldırıları buyuk yıkıma ve çok sayıda sivil can kaybına yol açtı.

Ancak Ortadoğu ve Afrika'daki teror saldırıları kadar buyuk can kayıpları yaşanmasa da Batı dunyası da yabancı savaşçıların geri donuşu ve 'yalnız kurt' saldırıları karşısında acı, korku ve endişe içinde bir yıl geçirdi.

Sputnik de 2017'de dış haber sayfalarında en çok yer tutan gelişmeleri kronolojik olarak derledi:

ABD 'YE GİRİŞ YASAĞI YÜRÜRLÜKTE

Trump, başkanlığının ilk haftasında 6'sı Musluman 8 ulkenin yurttaşlarına ABD'ye seyahat yasağı getiren kararname imzaladı. Buyuk kaos yaratan ve protestolara neden olan yasağın uygulanması bir dizi federal mahkeme kararıyla engellenince, Trump yonetimi listeyi değiştirdi ve son versiyon Anayasa Mahkemesi konumundaki Federal Yuksek Mahkeme tarafından onaylandı. Şimdiki halde vatandaşlarına ABD'ye giriş yasağı boyutuna varan sıkı guvenlik kontrolleri ve seyahat kısıtlamaları uygulanan ulkeler şunlar: İran, Suriye, Yemen, Libya, Somali, Çad, Venezuella ve Kuzey Kore.

SERBEST T İCARET ANLAŞMALARI RAFA KALKTI

Selefi Barack Obama'yı alenen 'duşman' ilan edip onun tum vatandaşları sağlık hizmeti kapsamına alan yasasından çevre koruma duzenlemelerine dek tum icraatlarını tersine çevirmeye koyulan Trump, ilk iş gununde Obama'nın 11 ulkeyle muzakere ettiği Trans Pasifik Ortaklığı'ndan (TPP) çekildiğini ve Kanada ve Meksika ile 1994'ten beri yururlukteki Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'ndan (NAFTA) çekilmekte kararlı olduğunu duyurdu.

Trump, Meksika'ya duvar çekme ve Meksikalı goçmenleri geri gonderme tehditlerini de dilinden hiç duşurmedi.

' BUNAK', 'ROKET ADAM'A KARŞI

2017'de ABD- Kuzey Kore ilişkileri perdesi, Trump'ın koltuğa oturmasının ardından, Kim Jong-un'un surgunde yaşayan uvey kardeşi Kim Jong-nam'ın 13 Şubat'ta Malezya'da BM'nin kitle imha silahı sınıfına soktuğu VX sinir gazına maruz bırakılarak oldurulmesiyle açıldı.

Kim Jong-nam (solda) ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-un

Yıla adından bu suikastla soz ettirerek başlayan Kim'in Trump'la atışmaları da gundemin ilk sıralarında yerini aldı. Ağustosta 'dunyanın daha once gormediği bir ateş ve ofkeyle karşılık' tehdidini savurarak Kuzey Kore'den Guam tehdidiyle yanıt alan Trump, eylulde BM Genel Kurulu'nda yaptığı ilk konuşmada Kim'le "Roket adam bir intihar gorevinde" diye alay etti. Bunun uzerine Kim, nadiren yaptığı şekilde kameraların karşısına geçip doğrudan Trump'ı hedef aldı ve anadili İngilizce olanları bile şaşırtan kelimeler kullandı: ''Akli dengesi bozuk bunağı ateşle terbiye edeceğim.''

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un

Kim'in 'dolu dolu geçen' bir yılında imza attığı diğer 'icraatları' ise şunlar:

6 Mart'ta 4 balistik fuze denemesi
19 Mart'ta 'devrim niteliğinde buluş' diye nitelediği yeni nesil roket motoru denemesi
5 Nisan'da Japon Denizi uzerinde orta olçekli KN-15 tipi balistik fuze denemesi
14 Mayıs'ta nukleer başlık taşıma kapasitesi bulunduğunu iddia ettiği orta menzilli balistik fuzenin denemesi (800 km yol alıp Japon Denizi'ne duştu.)
29 Mayıs'ta Scud turu olduğu sanılan kısa menzilli balistik fuze denemesi (450 km kat edip Japonya açıklarında denize duştu.)
8 Haziran'da birden fazla gemisavar fuze denemesi
4 Temmuz'da ilk kıtalararası balistik fuze denemesi (40 dakikada 930 km mesafe kat eden ve 2 bin 802 km irtifaya ulaşan Hwasong-14 fuzesi Japon Denizi'ne duştu.)
28 Temmuz'da balistik fuze denemesi (1000 km uçarak Japon Denizi'ne duştu.)
26 Ağustos'ta 3 kısa menzilli balistik fuze denemesi
3 Eylul'de 2006'dan beri 6. ve en buyuk nukleer silah denemesi (Kıtalararası balistik fuzeye yuklenebilen 160 kiloton gucundeki hidrojen bombası, 6.1 buyukluğunde sarsıntıya yol açtı. Yani Hiroşima'ya atılan atom bombasından 17 kat guçluydu.)
5 Eylul'de fuze denemesi (Japonya'nın ustunden geçerek 770 km yuksekliğe ulaşıp, 3700 km mesafe kat edip Pasifik'e duştu.)
29 Kasım'da denenen yeni nesil kıtalararası balistik fuze (53 dakika belirlenen yorungede seyredip 1000 km mesafe kat ederek Japon Denizi'ne duştu.)

Öte yandan 2017'de Kuzey Kore'den 'duşman kardeş' Guney Kore'ye 4 asker firar etti. Kaçarken vurulan askerlerden birinin, K-Pop (Guney Kore pop muziği) dinlemek istemesi ise Guney Kore'nin sınırda yaptığı muzikli propagandanın etkili olduğunu duşundurdu.

' GÜNEY KORE'NİN RASPUTİN'İ', DEVLET BAŞKANINI GÖTÜRDÜ

Eski Guney Kore Devlet Başkanı Park Geun-hye

'Kapitalizmin Asya'daki başarı oykusu' olarak gosterilen Guney Kore, Devlet Başkanı Park Geun-hye'nin, 'Ebedi Yaşam Kilisesi' isimli bir tarikatın liderinin kızı olan Choi Soon-sil isimli bir kadının başını çektiği bir grup tarafından kontrol edilmesi skandalıyla sarsılmaya devam etti Geçmişte Rus Çarına siyasi meselelerde fikir veren ve doğa ustu guçlere sahip olduğuna inanılan Grigoriy Rasputin'e benzetilen Choi'nin kontrolu tumuyle ele alması sonrası 10 Mart'ta gorevinden azledilen Park, 30 Mart'ta tutuklandı ve elleri kelepçeli şekilde yargılandı.

Skandal, teknoloji devi Samsung'a dek uzadı. Samsung Başkan Yardımcısı Lee Jae-yong'a ağustosta 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

LONDRA 'DA SALDIRILAR

İngiliz parlamentosu onunde saldırı.

İngiltere'nin başkenti Londra'da Adrian Russell Ajao isimli saldırgan, aracını Westminster Koprusu'nde saatte 120 kilometre hızla insanların uzerine surdu. Parlamentonun demir parmaklıklarına çarparak duran araçtan çıkarak parlamento bahçesine giren saldırgan, gorevli bir polisi bıçaklayarak oldurdu. Çevrede bulunan diğer guvenlik gorevlileri saldırganı vurarak etkisiz hale getirdi. Saldırıda 4 kişi hayatını kaybetti.

Londra'da haziranda da saldırganlar, bir minibusu Londra Koprusu'nde yayaların uzerine surdu. Daha sonra Borough Pazarı'nda araçtan inerek çevrede bulunanları bıçaklayan 3 kişi, polis tarafından vurularak olduruldu, 8 kişi hayatını kaybetti, 48 kişi yaralandı.

ST. PETERSBURG 'DA METRODA SALDIRI: 16 ÖLÜ, EN AZ 40 YARALI

St. Petersburg'daki metro saldırısında olenler çiçeklerle anılıyor

Rusya'da St. Petersburg metrosunda Sennaya Meydanı ve Teknoloji Enstitusu istasyonları arasındaki trene duzenlenen bombalı saldırıda 16 kişi hayatını kaybetti, 40'tan fazla kişi yaralandı. Bombacıyı saldırıya hazırlayan kişi olduğundan şuphelenilen Abror Azimov tutuklandı, 7 kişi gozaltına alındı, içlerinden Obid Abdıraimov 5 yıl hapis cezası aldı.

ABD İLK KEZ SURİYE'Yİ VURDU

ABD, Suriye'deki bir hava ussunu fuzelerle vurdu

ABD, 7 yıllık krizde ilk kez Suriye yonetimini vurdu. 4 Nisan'da Han Şeyhun kasabasında duzenlendiği iddia edilen kimyasal saldırı şaibesini korurken 6 Nisan'da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i ağırlayan Trump, kızı İvanka 'gozyaşları eşliğinde' kendisini ikna edince yemek masasında saldırı emri verdi.

Doğu Akdeniz'deki USS Porter ve USS Ross isimli destroyerlerden Humus yakınlarındaki ve stratejik onemdeki Şayrat Hava Üssu'ne 59 Tomahawk Cruise fuzesi fırlatıldı. Rusya, saldırının etkinliğinin çok duşuk olduğunu açıkladı. Suriye yetkililerine gore biri general, 6 asker oldu, 6 asker yaralandı, çevre koylerde 4'u çocuk 9 sivil oldu.

ABD'nin saldırısını memnuniyetle karşılayan Ankara'dan ''Geç bile kaldınız. Devamını getirin'' açıklaması geldi.

'Esad'ı devirmekten vazgeçtiğini' soylemesinin ardından Esad'ı vuran Trump ise ''Bu barbar saldırıyla birçok insan ve hatta guzel bebekler yavaşça, vahşice ve insafsızca olduruldu. Esad yardıma muhtaç erkek, kadın ve çocukların canını aldı. Suriye rejiminin kimyasal silah kullandığına hiç şuphe yok" suçlamasında bulundu.

20 Ekim'de Rus Savunma Bakanlığı, ABD Dışişleri'nin İdlib'i kontrol eden Kaide kolu Nusra'nın kimyasal silahlar kullandığını ilk kez kabul ettiğini duyurdu. "Şimdi taşlar yerine oturdu" diyen Konaşenkov şoyle devam etti: "Açık olmayan tek şey, Washington'ın neden boyle pahalıya patlayan bir saldırı gerçekleştirmeye ihtiyaç duyduğu. Bu şekilde harcanan milyonlarca dolar, Nusra teroristlerine saldırı için kullanılabilirdi."

Ç İN'iN KÜRESELLEŞMENİN ŞAMPİYONLUĞUNA OYNAMASININ SİMGESİ: 'YENİ İPEK YOLU' PROJESİ

ABD Başkanı Donald Trump, First Lady Melania Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve eşi Peng Liyuan Yasak Şehir'de

ÇKP

Çin'in, resmi adı 'Bir Kuşak, Bir Yol' (One Belt One Road/OBOR) olan 'Yeni İpek Yolu' projesi 14 Mayıs'ta bir zirveyle dunyaya tanıtıldı. Zirveye Rusya, Turkiye, Filipinler dahil 29 ulke lider duzeyinde katılırken ABD ve Kuzey Kore dahil 100'u aşkın ulke heyet gonderdi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, daha once 900 milyar dolar yatırım açıklanan Yeni İpek Yolu'na 124 milyar dolar daha yatırım yapacaklarını duyurdu. Bu da ABD'nin 2. Dunya Savaşı sonrası Avrupa'yı yeniden inşa ettiği Marshall Planı'ndan beri en buyuk yatırım programı anlamına geliyor.

Zirvede "İzolasyonizm geriye goturur. Açık dunya ekonomisi için açık bir platform oluşturmalıyız" diye konuşan Şi, 18 Ekim'de başlayan Çin Komunist Partisi'nin (ÇKP) 19. kongresinde de kendi 'Çin tipi sosyalizm' doktrinini parti tuzuğune sokturdu. Bu ayrıcalık daha once yalnızca kurucu lider Mao Zedong ve Çin'i 1978 -- 92 arasında yonetip bugunku ekonomik sistemin mimarı olan Deng Şiaoping'e verilmişti.

MANCHESTER 'DA ARIANA GRANDE KONSERİ HEDEFTE: 7'Sİ ÇOCUK 22 ÖLÜ

Manchester Arena'da saldırı

İngiltere'de pop muzik sanatçısı Ariana Grande'nin Manchester Arena Konser Salonu'nda verdiği konserinin sonunda bombalı saldırı duzenlendi. Adı Salman Abedi olarak açıklanan saldırganın konser salonunun çıkışında uzerindeki el yapımı parça tesirli bombayı patlatması sonucu 7'si çocuk 22 kişi hayatını kaybetti, 59 kişi yaralandı. Saldırının ustunden 2 hafta geçmemişken yine Manchester'da duzenlenen konsere 50 bin kişi katıldı. Konserin ana konuğu ise Grande'ydi. Grande'nin saldırı sonrası Twitter'da yaptığı paylaşım ise en çok paylaşılan tweet'ler arasına girdi.

broken.
from the bottom of my heart, i am so so sorry. i don't have words.

-- Ariana Grande (@ArianaGrande) 23 Mayıs 2017

 FRANSA TARİHİNİN EN GENÇ CUMHURBAŞKANI: MACRON

Franca Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron- First Lady Brigitte Macron

Fransa'da birinci turu 23 Nisan'da, ikinci turu 7 Mayıs'ta duzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, ana akım partiler siyasetten silindi. 'En Marche' lideri Emmanuel Macron ile Ulusal Cephe (FN) lideri Marine Le Pen ikinci tura kaldı. 7 Mayıs'taki ikinci turda henuz 39 yaşındaki Macron, Fransa tarihinin en genç cumhurbaşkanı oldu. Le Pen de ilk kez milletvekili seçildi.

Önceleri kendisinden yaşça buyuk olan eşiyle gundeme getirilen Macron, Trump'ın 'haşin tokalaşmalarına karşı koyabilen' tek isim.

' STRATEJİK TÜRK ÜÇGENİNİN' İLK ADIMI: TSK, KATAR'DA

Turk askeri Katar'da

TSK unsurlarından oluşan ilk grup, daimi konuşlanmaya imkan sağlayan anlaşma çerçevesinde 19 Haziran'da Katar'a ulaşıp ilk tatbikatı gerçekleştirdi. 26 Aralık'ta TSK unsurlarından oluşan yeni bir grup Katar'a ulaştı. 2018'den itibaren 3 bin askeri personele ulaşıp tugay boyutuna gelmesi planlanan ussu kasımda Erdoğan 9 bakan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar ve MİT Musteşarı Hakan Fidan'la birlikte ziyaret etti.

Aden Korfezi ve Hint Okyanusu'na kıyısı bulunan Somali'deki Turk askeri ussu de 30 Eylul'de açıldı. Üste bulunan 200 Turk askeri, halihazırda 1500 Somali askerini eğitiyor.

Son olarak da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın 24-25 Aralık'taki Sudan ziyaretinde de Kızıldeniz'in kapısı olan Sevakin Adası, Turkiye'ye tahsis edildi.

ARAP D ÜNYASINDA KATAR KRİZİ

Katar'da merket rafları boşaldı

5 Haziran'da Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Mısır'ın başını çektiği blok, 'terore destek vermek', 'İran'la yakınlaşmakla' suçladıkları Katar ile tum diplomatik ilişkilerini kestiklerini açıkladı. Hava sahaları Katar'a kapatılırken Suudi Arabistan Katar'ın tek kara sınırını da kapattı. Turkiye ise Katar'ın yanında olma kararı aldı. Özellikle Katar'daki marketlerin raflarını Turk urunlerinin doldurduğunu gosteren goruntuler sosyal medyada gundem oldu.

İ RAN'DA İLK IŞİD SALDIRISI

İran parlamentosuna saldırı

Tahran 7 Haziran'da çifte teror saldırısıyla sarsıldı. Sabah saatlerinde once İran parlamentosu sonra da Humeyni'nin turbesine silahlı kişiler tarafından saldırı duzenlendi. İki saldırıda toplam 13 kişi oldu, 43 kişi yaralandı. Saldırıyı IŞİD ustlendi. Bu, IŞİD'in İran'da gerçekleştirdiği ilk saldırı oldu.

PAR İS İKLİM ANLAŞMASI: SURİYE, ABD'Yİ 'YALNIZ BIRAKTI'

Trump, haziranda Paris İklim Anlaşması'ndan çekildiğini açıklayarak NATO muttefikleri arasında infial yarattı. En çok karbon salan ulkenin çekildiği bu anlaşmaya kasımda ise Suriye imza attı. Boylelikle ABD, anlaşmayı reddeden tek ulke olarak kaldı.

ABD, K ÜBA İLE KÖPRÜLERİ ATTI

Trump, Obama'nın Kuba ile ilişkileri normalleştirme surecini de haziranda iptal ederken buna bir de Havana'daki ABD'li diplomatların gizemli saldırıya uğradıkları kulpu takıldı. Havana Buyukelçiliği'nde çalışan en az 21 gorevli ile ailelerini beyin travması, işitme kaybı, baş donmesi ve mide bulantısı gibi sağlık sorunları yaşadıkları için ulkeye geri çağırdığını açıklayan ABD Dışişleri, elçiliğine sonik saldırı duzenlendiği iddiasını ortaya attı.

IRAK 'IN İKİNCİ BÜYÜK KENTİ MUSUL, IŞİD'DEN ALINDI

Ulu Camii olarak da bilinen El Nuri Camii

Irak'ın İran destekli, Şii ağırlıklı milis gucu Haşdi Şabi'nin de dahil olduğu Irak hukumet guçleri 9 Temmuz'da ikinci buyuk kent Musul'u IŞİD'den kurtardı. Haziran 2014'ten beri IŞİD'in elindeki Musul'da orgut lideri Ebubekir el Bağdadi halifelik ilan etmişti. O sahnenin yaşandığı Ulu Camii olarak da bilinen El Nuri Camii ve meşhur eğik minaresi, son çatışmalar sırasında havaya uçuruldu. Amerikan haber ajansı AP'nin son araştırmasına gore Musul'da ABD'nin havadan desteklediği Irak hukumet guçleri ile IŞİD arasındaki savaşta 9 bin ile 11 bin arası sivil hayatını kaybetti. Bu, daha once bildirilenlerden 10 kat fazla bir rakam.

YPG, ABD 'NİN TAVSİYESİYLE NASIL 'DSG' OLDU?

ABD Özel Kuvvetler Komutanı Orgeneral Raymond Thomas, Turkiye'nin, PKK ile ilişkili gormesi sebebiyle YPG'ye 'isim değiştirme' tavsiyesinde bulunduklarını, bunun uzerine orgutun, adını 'Demokratik Suriye Guçleri' (DSG) olarak değiştirdiğini soyledi.

ABD 'DE CHARLOTTESVILLE'DE IRKÇI GÖSTERİLER: 'HEYKELLERİ KALDIRARAK TARİHİ DEĞİŞTİREMEZSİNİZ'

ABD'nin Virginia eyaletine bağlı Charlottesville'de hafta sonu yaşanan ırkçı eylem ve şiddet olaylarına tepki olarak ulke genelinde başka eylemler yapılıyor. North Carolina eyaletine bağlı Durham kentinde yaklaşık 100 kadar ırkçılık karşıtı eylemci bir mahkeme binası onunde 93 yıldır duran ve Konfederasyon (İç Savaş'ın sonuna kadar koleliğin yaygın olduğu, ekonomileri tarıma dayalı ayrılıkçı guney eyaletleri) askerlerini onurlandıran heykeli yıktı.

ABD'nin Virginia eyaletine bağlı Charlottesville şehrinde Konfederasyon Ordusu'nun komutanına ait heykelin kaldırılması planı uzerine beyazların ustunluğunu savunan ırkçı gruplar protesto başlattı. Trump'ın bu gruplara beklenen tepkiyi gostermemesi buyuk tepki çekti. 'ABD'de milyonlarca Nazi var' korkusuyla birlikte Konfederasyon heykelleri kaldırılmaya başlandı. Trump da buna tepki gosterip "Tarihi değiştiremezsiniz" dedi. Obama'nın ırkçılık karşıtı mesajı ise Twitter tarihinin en çok beğenilen tweet'i oldu.

 IŞİD, BARCELONA'DA: 16 ÖLÜ, 130 YARALI

Barcelona'da teror saldırısı

İspanya'nın Katalonya bolgesinin Barcelona ve Cambrils kentlerinde birbiriyle bağlantılı IŞİD saldırılarında 16 kişi oldu, 130 kişi yaralandı. Barcelona'da 17 Ağustos'ta beyaz bir kamyoneti en kalabalık ve turistik cadde La Rambla'da yayaların uzerine suren saldırganlar, daha sonra araçtan inip bir kişiyi de bıçaklayarak 15 can aldı. Kente 120 km mesafedeki Cambrils'te de yine saldırganlar once araçlarını yayaların uzerine surdu, sonra araçtan inip etraftakileri bıçakladı. 1 kişi oldu, 6 kişi yaralandı. Öncesinde Katalonya'nın en guney ucu Alcanar'da bir evde yaşanan patlamanın bu saldırılarla bağlantılı olduğu belirtildi.

İ RAN'DA RUHANİ İKİNCİ KEZ CUMHURBAŞKANI

İran'da mayıs ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan ve ikinci kez liderliğe seçilen Hasan Ruhani, 3 Ağustos'ta resmen goreve başladı. Ruhani'nin yeni kabinesinde yine hiçbir kadına yer verilmemesi ulkedeki reformcuların tepkisini çekti.

KOLOMB İYA'DA FARC SON SİLAHLARINI DA TESLİM ETTİ

FARC-silah bırakma

Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, 11 Temmuz'da Kolombiya Devrimci Silahlı Guçlerinin (FARC) haklarında siyasi suçlama bulunan 3 bin 252 mensubuna af getiren kararı imzaladı. 16 Ağustos'ta da FARC'ın, 8 binden fazla silahını yuklediği son kamyonun da yola çıkmasıyla Kolombiya'da 52 yıllık savaş sona erdi. AB'nin teror orgutleri listesinden çıkardığı FARC, siyasete girmeye hazırlanıyor.

SUR İYE ORDUSU, RUSYA'NIN DESTEĞİYLE DEYR EZ ZOR'U ALDI

5 Eylul'de Suriye hukumet guçleri vilayetin başkenti Deyr ez Zor'da 3 yıllık IŞİD kuşatmasını kırdı. 9 Eylul'de DSG Deyr ez Zor iline kuzeyden operasyon başlattı. Rusya'nın hem hukumet guçlerine hem DSG'ye havadan destek vermesi sonucunda 6 Aralık'ta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye'de Fırat Nehri'nin her iki kıyısının IŞİD militanlarının tamamen temizlendiğini duyurdu.

ALMANYA 'DA GELECEK BELİRSİZLEŞİYOR, NAZİLER PUSU KURUYOR

Almanya Başbakanı Angela Merkel

Almanya'da Turkiye tartışmalarının damga vurduğu bir seçim kampanyasının ardından 24 Eylul'de sandıktan Başbakan Angela Merkel'in lideri olduğu Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU) ile Bavyera eyaletindeki kardeş partisi Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) yuzde 33 oya gerilese de birinci çıktı. Merkel'in ust uste dorduncu kez başbakanlık yapacağına kesin gozuyle bakılıyordu. Ama tarihinin en duşuk oy oranını goren SPD liderliği, ilk iş olarak, CDU ile buyuk koalisyona geri donmeyeceğini açıkladı. 'Jamaika koalisyonu' beklentilerinin boşa çıkması ve hukumetinin hala kurulamaması, seçimden uçuncu parti çıkan ve 'Naziler' diye anılan Almanya için Alternatif'in (AfD) elini guçlendiriyor.

IKBY 'DE BAĞIMSIZLIK REFERANDUMU: 'HAYATININ KUMARINI OYNAYAN' BARZANİ GÖREVİ BIRAKTI

IKBY Başkanı Mesud Barzani oyunu başkent Erbil'de kullandı

Irak Kurt Bolgesel Yonetimi (IKBY) 25 Eylul 2017'de bağımsızlık referandumu duzenleyerek, ustelik referanduma petrol zengini Kerkuk gibi statusu tartışmalı bolgeleri de dahil ederek, Kurtlerin otesinde tum bolgenin kaderini etkileyecek bir adım attı. Şii milis gucu Haşdi Şabi'nin Musul operasyonuna katılmasına karşı çıkan ve2015'te Musul'un yakınındaki Başika'ya asker konuşlandırarak Bağdat'ı kızdıran Ankara dahil komşulardan uyarı, başta ABD olmak uzere Batılı muttefiklerden de çozum onerileri geldi. Ancak IKBY Başkanı Mesud Barzani, çocukluğundan beri hayalini kurduğu referandumu duzenlemekte ısrar etti. Petrol sahaları, sınır kapıları ve havalimanlarının kontrolu uzerinde anlaşmazlık çıktı. Referandumdan 'evet' sonucu çıkması sonrası da ortak abluka ve yaptırım mekanizmasıyla kuşatmaya alınan IKBY, 6 Ekim'de Kerkuk dahil tum tartışmalı bolgelerden çekilmek zorunda kaldı. Barzani IKBY Başkanlığını bıraktı.

Irak guçleri, Kerkuk'te

IKBY'de odenmeyen maaşlar yuzunden bu ay ortasında da buyuk protesto gosterileri patlak verdi.

Bu arada KYB lideri ve eski Irak Cumurbaşkanı Celal Talabani ise 3 Ekim'de tedavi için bulunduğu Almanya'da hayatını kaybetti.

I ŞİD'İN 'KALESİ' RAKKA, DSG'NİN ELİNDE: 'HALA İŞGAL EDİLMİŞ KABUL EDİYORUZ'

DSG aynı zamanda 6 Kasım 2016'da başlattığı Rakka operasyonunu 17 Ekim 2017'de tamamlayarak IŞİD'in fiili başkentini tamamen kurtardı. Suriye Dışişleri Bakanlığı'ndan bir kaynak, Rakka'nın Suriye ordusunun kontrolune geçmedikçe eskiden de olduğu gibi işgal edilmiş kabul edildiğini belirtti.

Öte yandan BBC, ABD'nin de onayıyla DSG'nin IŞİD'in Rakka'dan çıkışına izin veren kirli anlaşma yaptığına dair belgeleri haber yaptı. DSG'nin kontrol ettiği topraklarda 20 civarında askeri us açan ABD yonetiminin Ekim 2017'de ABD'nin DSG'ye en az 1500 TIR dolusu ağır silah ve zırhlı araç yardımından soz ediliyordu.

İ RAN İLE ANLAŞMAYA DARBE

Today, I announced our strategy to confront the Iranian regime's hostile actions and to ensure that they never acquire a nuclear weapon. pic.twitter.com/N4ISdjuEdC

-- Donald J. Trump (@realDonaldTrump) 13 Ekim 2017

Trump ekim ayında da Obama'nın ekibinin buyuk emekler verdiği İran'la nukleer anlaşmaya el attı.2015'te BM Guvenlik Konseyi'nin (BMGK) 5 daimi uyesi artı Almanya (5+1) tarafından imzalanan veBMGK'de onaylanan anlaşmanın sorunsuz işlediğine dair imza atmayı reddeden Trump, İran'ayaptırımların geri gelip gelmemesi konusunda kararı Kongre'ye bıraktı. Diğer imzacı ulkeler Trump'a

buyuk tepki gostererek anlaşmaya sadık kalacaklarını açıkladı.

SOMAL İ'DE 2017'NİN EN KANLI TERÖR SALDIRISI: 512 ÖLÜ

Somali'de saldırı

Mogadişu'da 512 kişinin olduğu 14 Ekim bombalı saldırılarının gerçek hedefinin Turk askeri ussu olduğu iddia edildi. Olağan şuphelisinin Kaide bağlantılı El Şebab orgutu olduğu saldırılarının gerçek hedefinin, aralarında Turklerin de bulunduğu yabancı askerler olduğu soyleniyor.

V İYANA'DA MASKELİ BALO: 'EN GENÇ BAŞBAKAN KURZ MASKESİNİ TAKTI

Kurz ve kız arkadaşı Susanne Thier başkent Viyana'da oy kullandı.

Avusturya, hem Turkiye hem de sığınmacı karşıtı bir gundemin damga vurduğu 15 Ekim genel seçimiyle dumeni tumden sağa kırdı. Dunyanın Avusturya Dışişleri Bakanı olarak tanıdığı Halk Partisi lideri Sebastian Kurz, dunyanın en genç başbakanı unvanını aldı. Avusturya da Batı Avrupa'da aşırı sağın hukumette yer aldığı tek ulke konumunda. Nitekim Kurz hukumet programının dış politika bolumune Turkiye'nin AB uyeliği muzakerelerini sona erdirme' maddesi koydu, sığınmacılara yardımlarda buyuk kesintiye gidecek.

İ SPANYA'DAN TEK TARAFLI BAĞIMSIZLIK İLAN EDEN KATALONYA İÇİN 155. MADDE DEVREDE

Katalonya'da bağımsızlık referandumu

İspanya'nın ozerk bolgesi Katalonya 1 Ekim'deki referandumdan bağımsızlık kararı çıktı. Ancak Katalan yetkililer kararın ardından hemen bağımsızlık ilan etmedi. Madrid'in "Bağımsızlık ilan ettiniz mi, etmediniz mi?" sorusuyla sıkıştırması sonrası ise tek taraflı bağımsızlık ilanı geldi. Spor camiasını da etkileyen bu ilan uzerine olağanustu toplanan İspanya kabinesi, Anayasa'nın 155. maddesini yururluğe soktu ve ozerkliği askıya almasa da Katalonya parlamentosunu feshetti. Anayasa Mahkemesi de bağımsızlık ilanını iptal etti. Belçika'ya giden ve 'Kaçtı' denilen Katalonya Başkanı Carles Puigdemont ve 4 siyasetçi hakkında yakalama kararı çıkartıldı. Yakalama kararı daha sonra geri çekilse de haklarındaki suçlamalar devam ediyor.

ABD TAR İHİNİN EN KANLI SİLAHLI SALDIRISI: 59 ÖLÜ

ABD, tarihinin en kanlı silahlı saldırısına hedef oldu Las Vegas kentinde Route 91 Harvest muzik festivalindeki bir konsere duzenlenen silahlı saldırıda 59 kişi oldu, en az 400 kişi yaralandı. Saldırgan Stephen Paddock, kalabalığa ateş açtığı otelde olduruldu. IŞİD, saldırıyı ustlendiğini duyurdu ama FBI bunun gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Saldırganın otel odasında 16 otomatik tufek bulunması ise ABD'deki bireysel silahlanma tartışmalarını alevlendirdi.

HOLYWOOD 'DA TACİZ SKANDALI DALGA GİBİ YAYILDI

Weinstein'ın kendilerini taciz ettiğini açıklayan unluler

Angelina Jolie, Asia Argento ve Gwyneth Paltrow'un unlu yapımcı Harvey Weinstein'a yonelik taciz suçlamaları, Hollywood'daki kadın istismarını gozler onune serdi. Durumun ayyuka çıkması sonrası oyuncular Salma Hayek, Catherine Zeta Jones, Jennifer Lawrence ve Lea Seydoux ile model Cara Delevingne'den de Weinstein konusunda benzer itiraflar geldi. Yonetmen Quentin Tarantino "Ben biliyordum" diyerek gunah çıkartırken oyuncu Gerard Depardieu da Weinstein'i daha once bu konuda uyardığını anlattı.

İddialar Weinstein'la da sınırlı kalmadı. Aktor Dustin Hoffman 3 kadın tarafından cinsel taciz suçlandı. Oyuncu Antony Rapp'in 14 yaşında kendisine cinsel tacizde bulunduğunu soylediği oyuncu Kevin Spacey ozur diledi ve eşcinsel olduğunu açıkladı. Bunun uzerine Netflix, Spacey'nin başrolunde olduğu House of Cards dizisinin bitirileceğini duyurdu.

L ÜBNAN BAŞBAKANI HARİRİ'NİN İSTİFASIYLA SUUDİ ARABİSTAN VE İRAN BİR KEZ DAHA KARŞI KARŞIYA

Lubnan'a donen Saad Hariri, babası Refik Hariri'nin Beyrut'taki mezarını ziyaret etti

Lubnan Başbakanı Saad Hariri, Beyrut'u ziyaret eden İran dini liderinin başdanışmanı Ali Ekber Velayeti'yi sıcak biçimde ağırlamasının ardından Riyad'a çağrıldı. Hariri, 4 Kasım'da kameralar karşısına geçip gorevi bıraktığını açıkladı. Hariri'nin Suudiler tarafından zorla TV'ye çıkartıldığı, İran ve Hizbullah'a yonelik suçlamalar eşliğinde istifaya zorlandığı, ardından da ev hapsine alındığı one suruldu. Sonunda Fransa Cumhurbaşkanı Emmnuel Macron'un arabuluculuğunda istifasından 17 gun sonra ulkesine donen Hariri, gorevinin başında olduğunu açıkladı.

SUUD İ ARABİSTAN'DA PRENS VE BAKANLAR GÖZALTINDA

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Savunma Bakanı Muhammed bin Selman

Suudi Arabistan'da 21 Haziran'da veliaht ilan edilen Muhammed bin Selman'ın, Hariri'nin istifasıyla hemen hemen eşzamanlı olarak yonettiği 'yolsuzlukla mucadele' operasyonu kapsamında yuzlerce prens, bakan ve işadamı gozaltına alındı. 100 bin asker, yuzlerce tank ve helikopter kapsayan bir orduyu temsil eden Kraliyet Muhafızları Bakanı Prens Mutab bin Abdullah ve 30 milyar dolarlık servetiyle dunyanın en zenginleri arasında yer alan Prens El Velid bin Talal da aralarındaydı.

Trump'ın Riyad ziyaretinde Suudi Kralı ile kılıç dansı yaptığı Ritz Carlton Oteli'nde tutulan gozaltındakilere işkence yapıldığı iddiaları ayyuka çıktı.

Bunun sonucunda milyarlarca dolarlık servetlerinin buyuk kısmını devretmeyi kabul edenlerin serbest bırakılmasına başlandı.

Suudi Arabistan'daki kadınlara 20 Eylul'de ehliyet alarak araç kullanma, 30 Ekim'de stadlara girme izni çıkaran Muhammed bin Selman, 25 Ekim'de Riyad'daki bir konferansta "Eskiden olduğumuz gibi, ılımlı İslam'a doneceğiz" diyerek dunya çapında manşet olmuştu.

D ÜNYANIN EN YAŞLI LİDERİ MUGABE, 37 YIL SONRA 'MECBUREN' BIRAKTI

Zimbabve Devlet Başkanı Robert Mugabe ve General Constantino Chiwenga

Dunyanın en yaşlı lideri olarak tanınan Robert Mugabe, beyaz azınlık yonetiminden kurtardığı Zimbabve'yi 37 yıl yonettikten sonra 93 yaşında 'askeri darbeyle' iktidardan gitti. Mugabe'nin kendisinin yerine geçebilecek kişi olarak gorulen yardımcısı Emmerson Mnangagwa'yı 6 Kasım'da gorevden alması, kendisinden 41 yaş kuçuk eşi Grace'nin resmen halef olmak istediğinin bir diğer kanıtı olarak goruldu. Bunun uzerine 15 Kasım'da yonetime el koyan ve Mugabeleri ev hapsine alan ordu, darbe yapmadığını savundu. Mugabe ise istifaya direndi ama kendi kurduğu ZANU-PF, Mugabe'yi parti liderliğinden alıp yerine Mnangagwa'yı seçti. Mugabe çifti de siyasi dokunulmazlık eşliğinde luks hayat garantisi aldı.

S İNA YARIMADASI'NDA CAMİYE SALDIRI: EN AZ 300 ÖLÜ

Mısır'da IŞİD'in etkin olduğu Sina Yarımadası'nda 24 Kasım'da bir camiye duzenlenen bombalı ve silahlı saldırıda en az 300 kişi hayatını kaybetti. Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, orduya bolgedeki guvenlik ve istikrarın sağlanması için 3 ay sure verdi.

YEMEN 'DE ESKİ DEVLET BAŞKANI SALİH ÖLDÜRÜLDÜ

Yemen'de devrik lider Salih'in oldurulmesi sonrası Husiler

Yemen'i 1978'den 2012'ye dek yonettikten sonra Arap isyanları sırasında konutunun havaya uçurulması sonucu devrilen eski Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih, surekli saf değiştirerek ayakta kalma taktiğinin bedelini bu kez canıyla odedi. Şii Husilerle uç yıl ittifak yapan, ama son donemde Suudi Arabistan'la yakınlaşan Salih, Husiler tarafından olduruldu. 33 yıllık iktidarını 'yılanların başları uzerinde dans etmek' diye nitelemesiyle tanınan Salih, o donemde ulkenin muhafazakar kuzeyiyle Marksist guneyini birleştirmesinin yanı sıra iç savaş, ayaklanmalar, İslamcı militanlar ve aşiretler arası kavgalarla uğraşmıştı.

TRUMP 'KUDÜS KILICINI' SALLADI

Kararı 'tarihi' olarak nitelendiren Netanyahu, "ABD Başkanı Donald Trump'ın, Kudus'u İsrail'in 'başkenti' olarak tanıma ve ABD buyukelçiliğini buraya taşıma hazırlığı yonundeki cesur ve adil kararından dolayı derin memnuniyet duyuyoruz" dedi.

Trump, iç politikada sıkıştığı bir donemde, seçim vaatlerinden birini yerine getirdi. 6 Aralık'ta Kudus'u 'İsrail'in başkenti' olarak tanıyan kararı imzaladı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) zirve donem başkanı sıfatıyla 13 Aralık'ta İstanbul'da Kudus zirvesi duzenledi.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), ABD Başkanı Donald Trump'ın Kudus'u İsrail'in başkenti olarak tanıma ve ABD Buyukelçiliğini Tel Aviv'den Kudus'e taşıma yonundeki planını açıklamasının ardından donem başkanı Turkiye'nin ev sahipliğinde olağanustu toplandı.

Sonuç bildirgesinden Doğu Kudus'u Filistin'in başkenti olarak tanıma kararı çıktı.

Ardından Mısır'ın 18 Aralık'ta BM Guvenlik Konseyi'ne sunduğu tasarı, 5 daimi uyeden biri olan ABD'nin veto yetkisini kullanmasıyla reddedildi. Bunun uzerine BM Guvenlik Konseyi'nden farklı olarak kararlarının bağlayıcılığı olmayan BM Genel Kurulu'na Turkiye tasarı sundu. ABD'nin BM Temsilcisi Nikki Haley, BM'deki diplomatlara aleyhte oy kullanacak ulkelerin not edileceği tehdidinde bulunan e-postalar gonderdi. Bu tehditlere rağmen BM Genel Kurulu'nda tasarı onaylandı. Sadece 9 ulke hayır oyu kullandı: ABD, İsrail, Guatemala, Honduras, Marshall Adaları, Mikronezya, Nauru, Togo, Palau.

Filistin topraklarında Trump'ın kararı protesto ediliyor ama Filistin siyasetinden 3. İntifada kıvılcımı gelmedi.

Yorumlar