2017, Türk-Rus ilişkilerinde normalleşme sürecinin sona erdiği ve 2015'teki uçak krizinden önceki se...

Özet (TL;DR) @ 2017-12-31T15:14:00.000Z: 2017, Türk-Rus ilişkilerinde normalleşme sürecinin sona erdiği ve 2015'teki uçak krizinden önceki seviyeye geri dönülen yıl oldu.

2017, Suriye'de ateşkes anlaşmasıyla başladı. 30 Aralık 2016'da saat 00:00 itibarıyla başlayan, Rusya, Turkiye ve İran'ın garantor ulkeler olduğu ateşkes rejimi, Putin'in Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Savunma Bakanı Sergey Şoygu'yla yaptığı toplantıda açıklandı.

OCAK

İki ulke, ateşkes rejimindeki işbirliğini hemen yılın başında yaptıkları onemli bir anlaşmayla pekiştirdi. Rusya Savunma Bakanlığı ve Turkiye Genelkurmay Başkanlığı, Suriye'deki operasyonlar sırasında istenmeyen olayların onlenmesi ve uçuş guvenliğinin sağlanması yonunde bir anlaşma imzaladı.

Rusya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Belge, Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri ve Turk Hava Kuvvetleri'nin terorist mevzilerine yonelik saldırılar sırasındaki koordinasyon ve işbirliği mekanizmaları ile uçaklar ve insansız hava araçlarının Suriye hava sahasında bulunduğu sıradaki proseduru belirliyor" dendi.

Rusya ve Turkiye, Suriye'deki operasyonlarda uçuş guvenliğinin sağlanması ve istenmeyen olayların onune geçilmesi için mutabakat imzaladı. pic.twitter.com/e0zv9sLgFm

-- RusEmbTurkey (@RusEmbTurkey) January 12, 2017

RUSYA VE T ÜRKİYE'DEN İLK ORTAK HAVA OPERASYONU
Rusya Genelkurmay Başkanlığı Ana Harekat Dairesi Başkanı Orgeneral Sergey Rudskoy, 18 Ocak'ta Rusya ve Turkiye'nin Suriye'de El Bab'ın guneyindeki IŞİD unsurlarına yonelik ilk ortak hava operasyonunu duzenlediğini soyledi.

Rusya'nın sayılı gazetelerinden Kommersant, gelişmeyi 'Rusya ve Turkiye arasında yeni bir ittifak kuruldu' ifadesiyle aktardı.

DUMA, T ÜRK AKIMI ANLAŞMASI'NI ONAYLADI
Rus parlamentosunun alt kanadı Duma, Ekim 2016'da İstanbul'da imzalanan Turk Akımı anlaşmasını onayladı. Daha sonra Rus parlamentosunun ust kanadı Federasyon Konseyi'nden de geçen anlaşma, 7 Şubat'ta Putin tarafından imzalanarak Rusya'da resmen yururluğe girdi.

(C) Sputnik/ Alexei Druzhinin

TBMM Genel Kurulu'nda 2 Aralık'ta kabul edilen anlaşma, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 5 Aralık 2016'da onaylanmış ve 6 Aralık 2016'da Resmi Gazete'de yayınlanmasının ardından resmen yururluğe girmişti.

ASTANA G ÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Rusya, Turkiye ve İran'ın girişimleriyle Kazakistan'ın başkenti Astana'da duzenlenen Suriye goruşmeleri 23 Ocak'ta başladı. Goruşmeler, Suriye hukumeti ve muhalefetinin aynı masada olması açısından buyuk onem taşıyor.

Astana sureci, Aralık 2016'da Rusya lideri Putin'in, "Erdoğan ile Suriye goruşmelerinin barışçıl bir yerde devam etmesinin onerilmesi konusunda anlaştık. Bu yer, Kazakistan'ın başkenti Astana olabilir" açıklamasıyla başladı.

Astana'da yıl boyunca 8 toplantı yapıldı ve Suriye'de gerilimi azaltma bolgelerinin hayata geçirilmesi sağlandı.Rusya'nın 'gerilimi azaltma bolgesi', Turkiye'ninse 'çatışmasızlık bolgesi' olarak adlandırdığı bu alanlar, ilk aşamada altı ay sureli geçici bir onlem olarak oluşturuldu.

Bu bolgelerin sınırları boyunca guvenlik şeritleri oluşturulacağı, buralardaki gozlem noktalarında kimlerin gorev yapacağınınsa garantor ulkelerin anlaşması doğrultusunda belirleneceği belirtiliyordu.

Anlaşma da ayrıca, soz konusu bolgelerde hava saldırıları dahil olmak uzere tarafların silah kullanımının sona ermesi ve bu bolgelere insani yardımın ulaştırılması hedefleniyordu.

Ş UBAT

RUSYA YANLI ŞLIKLA 3 TÜRK ASKERİNİ VURDURusya, El Bab'da 3 Turk askerini yanlışlıkla vurdu. Erdoğan'ı arayarak taziyelerini ileten Putin, Rus uçaklarının koordinasyon eksikliği nedeniyle yanlışlıkla Turk askerlerinin bulunduğu binayı vurduğunu belirtti.

Kremlin Sozcusu Dmitriy Peskov, olaya ilişkin olarak, "Uçaklarımız, Turk partnerlerimizin verdiği koordinatlara gore hareket etti, orada Turk askerlerinin bulunmaması gerekiyordu" dedi. TSK'dan buna karşılık yapılan açıklamadaysa, "10 gundur unsurlarımız aynı noktada" denildi.

Rus basınındaysa olayın 'Turkiye-Rusya ilişkilerini etkilemeyeceği' şeklinde yorumlar yapıldı. Kommersant konuya ilişkin haberinde, "Ankara'nın ust duzey yetkililerinden gelen ilk açıklamalara bakarak bu olay Moskova'yla ilişkilerin bozulmasına yol açmayacak gibi" ifadelerini kullandı. Nitekim soz konusu olay, bazı beklentilerin aksine, gerçekten de ilişkilerin zedelenmesine yol açmadı.

RUSYA İLE 'ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI' TBMM'DE KABUL EDİLDİ

TBMM Genel Kurulu'nda gorulen 'Turkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu Arasında Cezai Konularda Karşılıklı Adli Yardımlaşma ve Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı', 15 Şubat'ta yapılan oylama sonucunda kabul edildi. Bu anlaşma, 1 Mart'ta da Rusya parlamentosunun ust kanadı Federasyon Konseyi'nden geçti.

Anlaşmanın onaylanması, Turk F16'larının Kasım 2015'te duşurduğu Rus uçağının birinci pilotu olan Oleg Peşkov'u oldurmekle suçlanan Turk vatandaşı Alparslan Çelik'in Rusya'ya iade edilmesinin mumkun olup olmayacağı tartışmalara sebep oldu. Bazı Rus hukukçular, soz konusu anlaşmanın Çelik'in Rusya'ya iadesinin onunu açtığını savundu.

SUR İYE'DE ÜÇLÜ GÖREV GÜCÜ OLUŞTURMA KARARI ALINDI

Kazakistan'ın başkenti Astana'da 2. turu tamamlanan Suriye barış goruşmelerinin sonucunda, garantor ulkeler Rusya, Turkiye ve İran, Suriye'deki ateşkesin izlenmesini sağlamak için 3'lu bir gorev gucu oluşturmaya karar verdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Sergey Verşinin, "Bu grup, ateşkes rejiminin korunması ve guçlendirilmesi için duzenli biçimde çalışacak" ifadelerini kullandı.

MART

RUSYA, T ÜRKİYE VE ABD GENELKURMAY BAŞKANLARINDAN ANTALYA ZİRVESİ

Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar, Rus mevkidaşı Valeriy Gerasimov ve ABD'li mevkidaşı Joseph Dunford, Antalya'da surpriz bir goruşme gerçekleştirdi. Toplantıda, Suriye ve Irak başta olmak uzere bolgedeki guvenlikle ilgili ortak konular goruşuldu.
Üçlu goruşme, turunun bilinen ilk orneğiydi. Zira bu temas, Rusya, Turkiye ve ABD genelkurmay başkanlarını bir araya getiren ilk uçlu goruşmeydi.
Soz konusu goruşme ayrıca, Suriye'nin kuzeyinde yer alan Menbiç kenti yakınlarında Turk destekli guçler ile ABD'nin desteklediği Kurt guçler arasında çatışmaların yaşandığı bir doneme denk gelmesi nedeniyle de onemliydi.

RUSYA İLE EL BAB ANLAŞMASI

Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu, Turk Silahlı Kuvvetleri ve Özgur Suriye Ordusu guçlerinin kontrolu sağladığı El Bab'da, Suriyeli birliklerle karşı karşıya gelinmemesi için Rusya'yla bir anlaşma yapıldığını açıkladı.

RUSYA, 4 ÜRÜN ÜZERİNDEKİ YASAĞI KALDIRDI

Rusya hukumetinin imzaladığı karar ile Turkiye'den soğan, karnabahar, brokoli ve karanfil alımına yonelik yasak kaldırıldı. Bu dort tarım urununun dışından Turkiye'den tuz alımına da yeniden izin verildi. Yasaklar, Turkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Putin ile Moskova'da gerçekleştireceği goruşmeden saatler once kaldırıldı.

Sputnik

2014 'TEN BU YANA İLK ÜDİK TOPLANTISI YAPILDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Putin ile bir araya gelerek 6. Turk-Rus Üst Duzey İşbirliği Konseyi (ÜDİK) toplantısına başkanlık etti. 2014'ten beri ilk kez toplanan ÜDİK, ilişkilerde yeni aşamaya geçişin temel taşlarından biri oldu.

Suriye'deki işbirliği ve ateşkesi pekiştirme çabalarının one çıktığı zirve sonucunda ortak yatırım fonu kurulmasını ongoren anlaşma dahil 8 ikili anlaşma imzalandı. Rusya Doğrudan Yatırımlar Fonu (RFPİ) ve Turkiye Varlık ve Yatırım Fonu'nun kuracağı ortak yatırım fonunun, ilk yatırımını Rus inşaat sektorune 400 milyon dolar tutarında yapacağı açıklandı.

Putin ve Erdoğan, ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğine vurgu yaptı.

Turkiye-Rusya 6.Üst Duzey İşbirliği Konseyi Toplantısı'nda ikili ve bolgesel işbirliğini ilerletmeye yonelik ortak irade ortaya kondu. pic.twitter.com/ZBl0Nwgx2p

-- Mevlut Çavuşoğlu (@MevlutCavusoglu) March 10, 2017

​Putin, halen Rusya'da zorluk yaşayan Turk iş insanlarına ilişkin gelen bir soruya cevaben, Erdoğan ile yaptıkları goruşmelerde iş vizesi konusundaki yasakların kalkacağını soyledi. 100 milyar dolar hedefini yineleyen liderler, ticari ilişkilerde yerel para birimlerinin kullanılması çağrısı da yaptı.

LAVROV: T ÜRK-RUS İLİŞKİLERİ 3. ÜLKELERİ HEDEF ALMIYOR

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova-Ankara ilişkilerindeki normalleşmenin, 3. ulkelere karşı bir sureç olmadığını soyledi. Lavrov "Rusya- Turkiye ilişkilerinin aylar suren krizden çıkmasının, bolgedeki guveni ve karşılıklı anlayışı arttıracağına inanıyoruz. Ankara ile karşılıklı işbirliğinin aşamalı olarak duzeltilmesinin, Guney Kafkasya'daki guven ve istikrar için iyi sonuçlar doğuracağını duşunuyoruz" ifadelerini kullandı.

N İSAN

HAN ŞEYHUN SALDIRISI, MOSKOVA VE ANKARA'YI KARŞI KARŞIYA GETİRDİ

İdlib'in Han Şeyhun kasabasında duzenlenen kimyasal saldırı ve ABD'nin bunu gerekçe gostererek Şayrat ussunu vurması nedeniyle yaşanan gerilimde Rusya ve Turkiye, Suriye yuzunden karşı karşıya geldi. Donemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Turkiye'deki laboratuvar sonuçlarına gore, saldırıda 'sarin gazı kullanıldığının kesinleştiğini' soyledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sozcusu Mariya Zaharova, "Han Şeyhun'daki olayla ilgili tespitleri Turkiye değil, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgutu (OPCW) yapmalı" yanıtını verdi.

Han Şeyhun uzerinden yaşanan gerilim fazla uzun surmedi ve Rusya ve Turkiye, Astana surecinde Suriye'deki çatışmaları sona erdirmek için yakın işbirliği yapmaya başladı.

RUSYA 'DAN TÜRKİYE'DEKİ REFERANDUMA SAYGI ÇAĞRISI

Turkiye'de 16 Nisan'da anayasada birtakım değişikliklerinin ongorulduğu referandum yapıldı. Batılı ulkeler referandum nedeniyle Turkiye'ye eleştiriler yoneltirken Kremlin Sozcusu Dmitry Peskov, Turkiye'de duzenlenen anayasa değişikliği referandumunun sonuçlarına saygı gosterilmesi gerektiğini soyledi.

RUSYA VE KOAL İSYON'DAN TÜRKİYE'NİN ŞENGAL VE KARAÇOK OPERASYONLARINA TEPKİ

ABD onculuğundeki koalisyon guçleri gibi Rusya'dan da, Turkiye'nin Irak'ın Şengal (Sincar) ve Suriye'nin Karaçok Dağı'na duzenlediği hava saldırılarına tepki gosterdi. Rus Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, "Bu gibi adımlar Moskova'da çok ciddi endişeler yaratıyor" dendi.

RUSYA, T ÜRK VATANDAŞLARININ VLADİVOSTOK'TAN GİRİŞİNİ KOLAYLAŞTIRDI

Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, Turkiye'nin de aralarında bulunduğu 18 ulkenin vatandaşlarının Vladivostok Limanı'ndan elektronik vize ile ulkeye girişini kolaylaştırmaya yonelik bir kararname imzaladı. Bu sistemle Rusya Dışişleri Bakanlığı sitesi uzerinden doldurulan başvuru ile olumlu yanıt alınması durumunda dort gun içinde Rusya sınırında vize alınabiliyor. 30 gun geçerli olan bu vize ile 8 gune kadar ulkede kalınabiliyor.

MAYIS

PUT İN VE ERDOĞAN'DAN GERİLİMİ AZALTMA BÖLGELERİ KURMA KARARI

Erdoğan, 3 Mayıs'ta Putin'in daveti uzerine Rusya'nın Soçi kentine gitti. İdlib'e bağlı Han Şeyhun kasabası uzerinden yaşanan gerilim nedeniyle zor geçeceği duşunulen Soçi'deki zirvede Suriye ile ilgili kritik bir karar alındı. Putin ve Erdoğan, başta İdlib olmak uzere Suriye'de gerilimi azaltma bolgelerinin kurulması konusunda mutabık kaldı. Erdoğan, Han Şeyhun'da gerçekleştirildiği iddia edilen kimyasal silah saldırısını hatırlattı ve İdlib'in bir çatışmasızlık bolgesi olacağını soyledi. Putin ve Erdoğan, ilerleyen aylarda hayata geçirilecek olan dort gerilimi azaltma bolgesiyle ilgili ilk goruşmeyi de Soçi'de harita ustunde gerçekleştirmiş oldu.

PUT İN: TÜRK-RUS İLİŞKİLERİNDE NORMALLEŞME SÜRECİ TAMAMLANDI

Putin ayrıca, 3 Mayıs'taki goruşmeyle normalleşme surecinin tamamlandığını ve ilişkilerin iyileşmeye başladığını soyledi. Goruşmenin ardından vize ve domates ihracatı haricinde tum kısıtlamaların kaldırıldığı açıklandı.

RUSYA, T ÜRKİYE VE İRAN, GERİLİMİ AZALTMA BÖLGESİ ANLAŞMASINI İMZALADI

Putin-Erdoğan zirvesinin ardından Rusya, Turkiye ve İran, Astana'da 3-4 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilen Suriye barış goruşmeleri sonucunda dort gerilimi azaltma bolgesi kurulmasına yonelik bir anlaşma imzaladı. İdlib, Hama, Doğu Guta ve Dera'da kurulan bolgeler uzerinde ABD uçaklarına uçuş yasağı getirildi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın yayınladığı anlaşma metnine gore garantor ulkeler, ateşkes rejiminin çatışan taraflar tarafından uygulanmasını sağlamak için gerekli tum tedbirleri alacağını; guvenli bolgelerin içerisi ve dışarısında IŞİD, El Nusra (yeni ismiyle Fetih el Şam) ve El Kaide veya IŞİD ile ve BMGK tarafından teror orgutu olarak kabul edilen tum orgutlerle bağlantılı her turlu kişi, grup, oluşum, kuruluşlarla mucadeleyi surdurmeye yonelik tum tedbirleri alacağını; şimdiye kadar katılmamış olan silahlı grupların ateşkes rejimine katılmalarını sağlamaya yonelik çabalarına devam edeceğini taahhut etti.

PUT İN: SURİYELİ KÜRTLERE SİLAH GÖNDERMİYORUZ

ABD'nin Suriye'nin kuzeyindeki Kurt gruplarına silah sevkiyatını artırdığı donemde, Moskova'nın da Kurtlere silah gonderdiği one suruldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ulkesinin Suriye'deki Kurt guçlerine silah gondermediğini, bu nedenle Turkiye'nin endişelenmesi gereken bir durum olmadığını soyledi.

Putin, "Kurt faktoru Suriye'de gerçek bir faktor olduğu için, Kurt guçler IŞİD'le savaştığı için ve bu konuda en etkili guçlerden biri oldukları için, onlarla -- en azından askerlerimizle herhangi bir çatışmanın onlenmesi için -- çalışma duzeyinde temaslarımızı korumaya hakkımız olduğunu duşunuyoruz" ifadelerini kullandı.

PUT İN'DEN TÜRK AKIMI İNŞASINA BAŞLAMA TALİMATI

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Turk Akımı doğalgaz boru hattıyla ilgili hazırlıkların tamamlanması uzerine inşa çalışmalarına başlama talimatı verdi. 7 Mayıs'ta Rus enerji şirketi Gazprom, Turk Akımı projesinde deniz kısmı için boru hattı inşaatına başlandığını duyurdu.

Sputnik

ALPARSLAN ÇELİK'E 5 YIL HAPİS CEZASI

Suriye'de duşurulen Rus uçağının pilotunun oldurulmesi olayında hakkında verilen takipsizlik kararı kaldırılıp yeniden soruşturma başlatılan Alparslan Çelik, 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 31 Mart'ta uzerlerinde, otomobillerinde ve evlerinde yapılan aramada 5 otomatik tufek, 4 tabanca ve 2 telsiz ele geçirilen, '6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanununa Muhalefet' ve 'Harp silahı bulundurmak' suçlarından yargılanan sanıklardan, aralarında Alparslan Çelik'in de bulunduğu 7 kişiye 5'er yıl hapis cezası verildi.

(C) Fotoğraf: DHA

KAR ŞILIKLI TİCARİ KISITLAMALARIN KALDIRILMASI İÇİN ORTAK BİLDİRİ İMZALANDI

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ile Rusya Federasyonu Başbakan Yardımcısı Arkadiy Dvorkoviç, karşılıklı ticari kısıtlamaları kaldıran ortak bir bildiriye de imza attı.

İmza toreni oncesinde Başbakan Binali Yıldırım ile Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatının (KEİ) 25'inci Kuruluş Yıldonumu Zirvesi için İstanbul'da bulunan Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev ikili bir goruşme gerçekleştirdi. Rus basınında yer alan haberlere gore Medvedev, Yıldırım'a domates ithalatına uygulanan kısıtlamaların yururlukte kalacağını soyledi.

​ PUTİN EKONOMİK KISITLAMALARI KALDIRDI

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Turkiye'ye yonelik bazı ekonomik kısıtlamaların kaldırılmasını ongoren kararnameyi imzaladı. Buna gore Putin, Turk şirketlerinin Rusya topraklarında iş yapmasına ve Turk vatandaşlarının Rusya'da istihdam edilmesine ilişkin kısıtlamaları kaldırdı. Putin, vizesiz olarak Rusya'ya seyahat edebilecek Turk vatandaşlarının kapsamını da genişletti.

HAZ İRAN

PUT İN: TÜRKİYE'YE S-400 SEVK ETMEYE HAZIRIZ

Rusya Devlet Başkanı Putin, ulkesinin, Turkiye' S-400 hava savunma sistemi sevk etmeye hazır olduğunu soyledi. Putin, "Turkiye ile S-400 fuze savunma sistemi sevkiyatı ihtimalini goruştuk. Buna hazırız. (Üretim konusundaki) işbirliğine gelirsek, bu, Turk sanayisinin buna hazır olup olmadığıyla ilgili ayrı bir konu. Zira bu sistemleri daha once yurtdışında uretmedik" dedi.

(C) AA/ Nataliy Zemboska

MEDVEDEV, DOMATES HAR İÇ TÜM KISITLAMALARI KALDIRDI

Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, Turkiye'den tarım urunu alımına yonelik kısıtlamaların kaldırılmasını ongoren hukumet kararını imzaladı. Rusya hukumetinin internet sitesinde yayınlanan belgeye gore, Turkiye'den salatalık, elma, armut, uzum, çilek ile tavuk ve hindi urunlerinin alımına yonelik yasak resmen kalkmış oldu. Domatese yonelik yasak ise devam ediyordu. Bunların yanı sıra hukumet kararı ile Turk şirketlerinin Rusya'da inşaat çalışmaları yapmalarına ilişkin kısıtlamalar da kaldırıldı.

YERHOV, RUSYA 'NIN YENİ ANKARA BÜYÜKELÇİSİ OLDU

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, eski İstanbul başkonsolosu Aleksey Yerhov'un Ankara Buyukelçiliği gorevine atanmasını ongoren kararnameyi 19 Haziran'da imzaladı. Boylece Yerhov, kendinden onceki buyukelçi Andrey Karlov'un gorevdeyken Aralık 2016'da suikasta kurban gitmesinden beri tam altı aydır boş kalan buyukelçilik gorevine getirilmiş oldu. Yerhov, daha sonra temmuzda da Erdoğan'a guven mektubunu sundu.

PUT İN, TÜRK AKIMI'NIN BORU DÖŞEME ÇALIŞMALARINI BAŞLATTI

23 Haziran'da Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Anapa kentinde Turk Akımı doğalgaz boru hattının parçalarını birleştirme çalışmalarını takip eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla arayarak derin sulardaki boru doşeme işlemine başlandığını soyledi.

TEMMUZ

ERDO ĞAN, ŞOYGU'YLA GÖRÜŞTÜ

Suriye'deki temasların yoğunlaştığı donemde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu'yu Tarabya Koşku'nde kabul etti. Suriye'deki işbirliğinin goruşulduğu 2 Temmuz'daki toplantıya Milli Savunma Bakanı Fikri Işık, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, MİT Musteşarı Hakan Fidan ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı ve Sozcusu İbrahim Kalın da katıldı.

(C) AA/ Cumhurbaşkanlığı

ERDO ĞAN: S-400 İÇİN İMZALARI ATTIK

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Turkiye ile NATO arasında gerilime neden olan S-400 fuzelerinin satın alımıyla ilgili Rusya'yla imzaların atıldığını açıkladı. Erdoğan, "Bir ulke kendi guvenliği için arayış içindedir. Ortak uretim tercih sebebidir. İnşallah S-400'leri ulkemizde goreceğiz" dedi.

HAMBURG 'DA PUTİN-ERDOĞAN ZİRVESİ

Putin ve Erdoğan, 8 Temmuz'da Almanya'nın Hamburg kentinde duzenlenen G20 Zirvesi sırasında bir araya geldi. Goruşme yaklaşık bir saat surdu.

Putin, Erdoğan'a hitaben, "Sayın Cumhurbaşkanı, buyuk olçude sizin duruşunuz sayesinde, Suriye'deki durumu iyiye doğru değiştirmek mumkun oldu. Bu sure içinde terorist oluşumlara buyuk darbe indirildi ve çozum sureci ciddi biçimde ilerledi" ifadelerini kullandı.

​Turkiye-Rusya ilişkilerinin bolgede sağladığı olumlu sonuçlara işaret eden Erdoğan da, "Gerçekten inanıyorum ki bolge halkında, dunyaya da ornek teşkil edecek şekilde. Beklentiler yuksek, tabii ozellikle aramızdaki bu ilişkilerin ikili ilişkilerle de guçlendirilmiş olması hakikaten her iki ulke halkına da ornek olarak fayda sağlıyor" ifadesini kullandı.

A ĞUSTOS

LAVROV VE ÇAVUŞOĞLU SURİYE'Yİ MASAYA YATIRDI

Moskova ve Ankara arasında Suriye'de barış arayışları için surdurulen diplomasi trafiği ağustosta da devam etti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile Turk mevkidaşı Mevlut Çavuşoğlu, Filipinler'in Manila'da bir araya gelerek Suriye'de gerilimi azaltma bolgelerinin kurulması ile bu ulkedeki çatışmaların sonlandırılması konularını ele aldı.

​Çavuşoğlu, goruşmeyle ilgili olarak şunları soyledi: "Malum Suriye'yi değerlendirdik. Önumuzdeki sureçte yine Astana toplantısı olacak, onun hazırlıkları. Vize konusunu değerlendirdik. Yine domates başta olmak uzere bazı urunler, esasen domatesin dışında ciddi bir şey de kalmadı ama daha da ekonomik ilişkilerimizi nasıl geliştiririz, bunları değerlendirdik. Faydalı bir goruşme oldu."

İ ZMİR ENTERNASYONAL FUARI'NIN PARTNERİ ÜLKESİ RUSYA

Turkiye'nin ilk ve en kapsamlı ticaret fuarı olan İzmir Enternasyonal Fuarı, kapılarını konuklarına 86. kez açtı. Partner ulkenin Rusya olduğu fuarda Turkiye-Rusya İş Forumu da yapıldı. Fuarda konuşan Rusya Enerji Bakanı Aleksandr Novak, Turkiye ve Rusya'nın çok iyi ticari ortak olduğunu, iki ulkenin başta sanayi tarım, ulaşım, enerji, inşaat olmak uzere çok yonlu iş birliği yaptığını soyledi.

Turkiye ve Rusya, İzmir Enternasyonal Fuarı kapsamında, yaklaşık 820 milyon dolar değerinde on anlaşma imzaladı.

EYL ÜL

ERDO ĞAN: S-400'LER İÇİN KAPORA ÖDENDİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya'dan S-400'lerin alınması için imzaların atıldığını ve kapora verildiğini soyledi.

Rusya Devlet Başkanı Putin'in Askeri ve Teknik İşbirliği'nden Sorumlu Danışmanı Vladimir Kojin de, Rusya ve Turkiye'nin S-400 fuze sistemlerinin sevkiyatına ilişkin kontratı imzaladıklarını ve kontratın hayata geçirilmeye başlayacağını doğruladı.

RUSYA, T ÜRKİYE VE İRAN'DAN İDLİB UZLAŞISI

Turkiye, Rusya ve İran, Astana'da 15 Eylul'de duzenlenen goruşmelerde Suriye'nin İdlib bolgesinde oluşturulacak olan dorduncu gerilimi azaltma bolgesini beraber koruma konusunda anlaştı. Üç ulkenin ortak açıklamasında, İdlib ve komşusu Lazkiye, Hama ve Halep bolgelerinde devriye gezmesi için uç ulkenin kendi guçlerini gondereceği belirtildi.
Gozlemci kuvvetlerin faaliyetlerinin, uç ulke arasında oluşturulacak Muşterek Koordinasyon Merkezi tarafından koordine edileceği de kaydedildi.

(C) AA/ Berk Özkan

Daha sonra ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, Reuters haber ajansına verdiği roportajda, 'Rus guçlerinin İdlib'in dışında, Turk guçlerininse İdlib'in içinde guvenliği koruyacağını' açıkladı.

Suriye'de daha once oluşturulan uç gerilimi azaltma bolgesinde Rus askeri polisi gorev yapıyor. Fakat İdlib'e hangi ulkenin guçlerinin gonderileceği konusunda bir anlaşmaya varılamıyordu. İdlib konusunda anlaşmaya varılmasının zor olmasının sebebi, burada birden fazla aktorun yer alması ve burasının, dort gerilimi azaltma bolgesi içerisinde cihatçı grupların en guçlu olduğu yer olmasıydı.

PUT İN, 2. KEZ ANKARA'DA

28 Eylul'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe'de ikili ve heyetlerarası goruşme gerçekleştirdi. Bu, Putin'in 2017'deki 2. Turkiye ziyaretiydi.

İki liderin goruşmesinde ağırlıklı olarak Irak Kurt Bolgesel Yonetimi'nin (IKBY) 25 Eylul'deki bağımsızlık referandumu ve Suriye konuları ele alındı.

Erdoğan, Irak ve Suriye'nin toprak butunluğunun korunması konusunda Putin ile mutabık kaldıklarını soyledi.

Putin de Suriye'deki çozum çabalarına yaptığı katkılardan dolayı Erdoğan'a teşekkur etti ve Suriye'de kurulan gerilimi azaltma bolgeleri ile onemli bir başarıya imza atıldığını soyledi. Putin ayrıca, Suriye'de çozum için siyasi şartların artık oluştuğunu da sozlerine ekledi.

EK İM

RUS TARIM ÜRÜNLERİ SEVKİYATINA YENİ DÜZENLEME

Turkiye, Rusya'dan tarım urunu sevkiyatına yeni duzenleme getirdi. Ekonomi Bakanlığı'nın açıklamasında Rusya Federasyonu menşeli veya çıkışlı olan urunlerin ithalatında sevk ulkesine bakılmaksızın 9 Ekim 2017 tarihinden itibaren Ticaret Muşavirliği/Ataşeliği onaylı fatura aranması hususunda gereğinin yapılması istendi.

Gumruk ve Ticaret Bakanı Bulent Tufenkci, Sputnik'in konuya ilişkin soruları uzerine, kararın Ekonomi Bakanlığı tarafından alındığını ifade ederek, Rusya'nın da Turkiye'den aynı belgeleri istediğini, Turkiye'nin de 'mutekabiliyet esası' çerçevesinde bu kuralı getirdiğini soyledi.
Öte yandan bu gelişme, Turkiye'nin Rusya'ya uyguladığı domates alım yasağının çozulemediği bir doneme denk gelmesi bakımından da dikkat çekiydi.

KAHRAMAN RUSYA 'DA

Parlamentolararası Birlik (PAB) 137. Genel Kurulu dolayısıyla Rusya'ya giden TBMM Başkanı İsmail Kahraman, beraberindeki heyetle Rusya Federasyonu Federal Meclisi Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin ile goruştu.

Ziyarette goruşmeden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kahraman, "Rusya, bizim için değerli bir komşudur. Tarihi derinliklere dayalı komşuluklarımız var. Bizim için ikili ve bolgesel iş birliği bağlamında da çok onemli bir devlettir" değerlendirmesinde bulundu.

ERDO ĞAN: PUTİN'LE S-500'LERİ DE GÖRÜŞÜYORUZ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le sadece S-400'leri S-500 fuze savunma sistemlerini de ele aldıklarını soyledi.

Erdoğan, "S-400'lerle alakalı herhangi bir sıkıntı yok. Birinci pakette ortak uretimimiz olmayacak. Ama ikinci paketten itibaren artık ortak uretimin adımlarını inşallah atacağız. Sayın Putin'le goruşmelerimizde işi S-400'lerle bitirmeyi duşunmuyoruz. S-500'lerle ilgili de goruşmelerimiz oldu" dedi.

PUT İN, SURİYE ULUSAL DİYALOG KONGRESİ İNİSİYATİFİNİ AÇIKLADI

19 Ekim'de Putin, ismi daha sonra 'Suriye Ulusal Diyalog Kongresi' olarak belirlenen Suriye halk kongresini toplama inisiyatifini kamuoyuyla paylaştı.

Bu inisiyatif 22 Kasım'da Soçi'de Putin, Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin yaptığı uçlu zirve sonucunda resmiyete dokuldu. Kısa sure içinde toplanacağı açıklanan kongre, ozellikle Turkiye ve Rusya arasındaki Kurt grupların katılımına ilişkin anlaşmazlık nedeniyle ertelendi.

Kongre'nin 29-30 Ocak'ta Soçi'de yapılması beklenirken Rusya Devlet Başkanlığı Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev'in yaptığı açıklamaya gore PYD masada olmayacak.

Diğer taraftan Suriye Kurtleri Ulusal Konseyi (ENKS) Yoneticisi Kawa Azizi, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'ne 23 Kurt temsilcinin katılacağını, PYD'nin ise Turkiye ve İran'ın itirazları nedeniyle katılamayacağını soyledi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin katılımcı listesinde yaklaşık 1700'den fazla ismin yer aldığını ifade etti.

Suriye'deki çeşitli etnik ve dini gruplar ile hukumet temsilcilerini bir araya getirecek kongrede, ulkenin yeni anayasasının tartışılması bekleniyor.

PUT İN VE ERDOĞAN'DAN KRİTİK TELEFON GÖRÜŞMESİ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Turkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 21 Ekim'de yaptıkları telefon konuşmasında ikili ilişkilere ve Suriye konusuna değindi. Başta İdlib olmak uzere Suriye'de çatışmasızlığın hayata geçirilmesine yonelik değerlendirmelerde bulunan iki lider, Astana surecini de ele aldı. Erdoğan ve Putin, bolgesel konularda da yakın iş birliği ve koordinasyon içinde olma konusunda mutabık kaldı.

Başta İdlib olmak uzere Suriye'de çatışmasızlığın hayata geçirilmesine yonelik değerlendirmelerde bulunan iki lider, Astana surecini de ele aldı. Erdoğan ve Putin, bolgesel konularda da yakın iş birliği ve koordinasyon içinde olma konusunda mutabık kaldı.

DOMATES YASA ĞI 2 YIL SONRA RESMEN KALKTI

Rusya'nın Turkiye'ye uyguladığı domates yasağı, Rus hukumetinin 27 Ekim'de onayladığı bir karar ile resmen kaldırıldı. Boylece iki ulke arasında iki yıldan beri tartışma konusu olan domates yasağı son bulmuş oldu. Domates yasağının Turkiye'yi bu kadar etkilemesinin sebebi, soz konusu ambargo gelmeden once Turkiye'nin Rusya'ya 260 milyon dolarlık bir domates ihracatı gerçekleştiriyor olmasıydı.

Domates, Turk jetlerinin Kasım 2015'te bir Rus savaş uçağını duşurmesinin ardından Rusya'nın Turkiye'den ithalatına yasak getirdiği 21 tarım urununden biriydi.

RUSYA, T ÜRKİYE'DEN PATLICAN VE NAR SEVKİYATINA İZİN VERDİ

Rusya, domateslerin ardından 30 Ekim'den itibaren Turkiye'den patlıcan ve nar sevkiyatına da izin verdi. Rusya Tarım Bakanı Aleksandr Tkaçev, Turkiye'den yılda 10-15 bin ton nar, 2-3 bin ton da patlıcan sevkiyatı yapılabileceğini belirtti.

KASIM

PUT İN: TÜRKİYE İLE İLİŞKİLERDE KRİZ ÖNCESİNE DÖNDÜK

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, aynı yıl içindeki 6. yuz yuze goruşmesini 13 Kasım'da Soçi'de gerçekleştirdi.

İki lider, turizm ve ekonomi alanında yapılan iş birliğine vurgu yaparak ilişkilerin uçak krizinin oncesindeki seviyeye tekrar donduğunu belirtti.

Goruşmelerde Suriye'deki durumunda gundeme alındığını soyleyen Erdoğan, "Gelinen noktada siyasi çozume odaklanabileceğimiz bir noktaya ulaştık" ifadelerini kullandı.

Putin de bolgesel konular için Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde Suriyeli taraflar arasında diyalog kurulabilmesi için koşulların oluştuğunu belirtti ve "Erdoğan'a yapılan ortak çalışmalar için teşekkur ediyorum" dedi.

ERDO ĞAN: S-400 ÖDEMELERİ KONUSUNDA ANLAŞTIK

Erdoğan, 17 Kasım'daki açıklamasında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le yaptıkları goruşmede S-400 fuze savunma sistemi alımı için odemeler konusunda mutabakat sağladıklarını açıkladı.

Cumhurbaşkanı, Rusya'dan S-400'lerin alımı konusunda şunları soyledi: "Öncelikli olarak goruştuğumuz S-400. Anlaşma imzalandı, detaylar uzerinde savunma sanayi musteşarımızla muhatapları goruşmeleri surduruyor. Avanslar meselesi var, kredi meselesi var. Ödemelerdeki faiz noktasında bu goruşmemizde biz kendisiyle mutabakat sağladık. Hatta bakanlar olarak da mutabık kalındı, teyit ettik. Alttaki burokratların yaklaşımı ile ikimizin ortaya koyduğu yaklaşımın farklı olduğu ortaya çıktı. Arkadaşların yoğun çalışmaları olursa 22'sinde de bir araya geldiğimizde onemli mesafe kat etmiş oluruz."

SO Çİ'DE TARİHİ PUTİN-ERDOĞAN-RUHANİ ZİRVESİ

2017'de bolgenin geleceği açısından en onemli zirve, 22 Kasım'da Soçi'de yapıldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Turk ve İranlı mevkidaşları Recep Tayyip Erdoğan ve Hasan Ruhani ile Suriye'de çozum arayışı için bir araya geldi. Bu, uç garantor ulke arasında gerçekleştirilen en ust duzeyli ilk goruşmeydi.

Nitekim uç lider, toplantının ardından yaptıkları basın açıklamasında Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin toplanacağını duyurdu.

Rus lider, kongrede yeni anayasa ve seçimlerin masaya yatırılacağını açıklarken, yaptıkları goruşmede ulkedeki dış ve iç muhalefetinin kongreye davet edilmesi konusunda anlaşma sağladıklarını kaydetti.

Erdoğan da mutabık kalınan kongre ile ilgili olarak "Bu çabanın başarısı başta rejim ve muhalefet olmak uzere tarafların tutumuna bağlıdır" ifadesini kullandı. Erdoğan, kongrede yer bulup bulmayacağı henuz belli olmayan Suriyeli Kurtlerle alakalı olarak da "Suriye'nin siyasi birliği ve toprak butunluğu ile ulkemizin milli guvenliğine kasteden terorist unsurların sureçten dışlanması, Turkiye olarak onceliklerimiz arasında yer almaya devam edecektir" dedi.

​Goruşmenin sonucunda bir ortak bildiri kabul edildi: Suriye'nin egemenliğine, birliğine ve butunluğune bağlılıklarını teyit eden liderler, bildiride "Gerilimi azaltma bolgeleri ve Suriye krizinin çozumune yonelik hiçbir siyasi inisiyatif, ulkenin egemenliğini, birliğini ve butunluğunu hiçbir halukarda bozmamalı" ifadelerini kullandı.

' PUTİN KENDİ ZAFERİNİ İLAN ETTİ'

İngiliz The Times gazetesi, Suriye'de Rusya, Turkiye ve İran hattında yaşanan diplomatik gelişmelere yer verdiği analizde, Rusya'nın bolgedeki arabulucuk goruşmeleriyle 'kendi zaferini ilan ettiğini' yazdı. Richard Spencer imzalı analizde, Putin'in Soçi'deki zirve oncesi Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı ağırlayarak IŞİD'e karşı zafer ilan ettiği ve goruşmenin Putin'in bolgede artan nufuzunun gostergesi olduğu yorumu yapıldı.

ARALIK

RUS TUR İSTLER REKOR KIRDI

Rusya Tur Operatorleri Birliği (ATOR), Ocak-Kasım 2017 doneminde 4.2 milyon Rus turistin Antalya'da tatil yaptığını ve yeni bir rekora imza attığını açıkladı.

ATOR'un açıklamasına gore Ocak-Kasım 2017 doneminde Antalya'da tatil yapan Rusların sayısı 4.2 milyon ulaştı.

AKKUYU N ÜKLEER SANTRALİ'NİN TEMELİ ATILDI

Akkuyu Nukleer Santrali'nin temel atma toreni, 10 Aralık'ta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Fatih Donmez ve Rusya Devlet Nukleer Enerji Kurumu (Rosatom) Başkanı Aleksey Lihaçev'in katılımıyla gerçekleştirildi. Temel atma toreninde duzenlenen basın toplantısında konuşan Fatih Donmez, Akkuyu'nun inşası için nihai lisansın Mart ayında verileceğini belirtti. Santralin 1.200 megavatlık ilk unitesinin 2023 yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor.

PUT İN VE ERDOĞAN, 7. KEZ BULUŞTU

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Turkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu yıl içerisindeki 7. yuz yuze goruşmeleri için başkent Ankara'da bir araya geldi.

Putin'in Ankara'da Erdoğan'la goruşmesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kudus'u İsrail'in başkenti olarak tanıması ardından bolgede gerilimin devam ettiği bir doneme denk geldi.

(C) AA/ Mehmet Ali Özcan

Rus liderin Ankara'daki temasları ayrıca, Putin'in, Suriye'nin Lazkiye kentinde 2015'te kurulmasından beri ilk kez ziyaret ettiği Rus hava ussu Hmeymim'de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'la ve Mısır'ın başkenti Kahire'de Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ile yaptığı goruşmeyi izledi.

Ortak basın toplantısında Trump'ın Kudus kararını eleştiren liderler, kararın bolgedeki istikrarsızlığı derinleştireceğine vurgu yaptı.

Putin, Suriye'deki durumun da ele alındığını ve ulke topraklarının neredeyse tamamının teroristlerden kurtarıldığını soyledi.

​Rusya lideri, "Suriye Ulusal Kongresi'nin onumuzdeki yılın başında goruşmesini konuştuk. Katılımcıları, Suriye'nin devlet yapısını, yeni anayasayı ve BM denetiminde seçimlerin yapılmasını goruştuk" dedi ve gerilimi azaltma bolgeleri konusunda çabalarından dolayı Erdoğan'a bir kez daha teşekkur etti.

Erdoğan da ikinci bir Soçi zirvesinin toplanacağını belirterek, "Astana garantorleri olarak Cenevre'deki surece katkı sağlayacağız" diye konuştu.

ERDO ĞAN'DAN PUTİN'E KUDÜS TEŞEKKÜRÜ

Erdoğan ayrıca, ABD'nin Kudus'u İsrail'in başkenti kabul etmesi sonrası, Turkiye'nin sunduğu karar tasarılarına hem BM Guvenlik Konseyi'nde hem de BM Genel Kurulu'nda desteklerinden dolayı Putin'e teşekkur etti.

RUSYA, T ÜRKİYE VE İRAN ÇALIŞMA GRUBU KURMA KONUSUNDA ANLAŞTI

Kazakistan'ın başkenti Astana'da duzenlenen barış goruşmelerinin 8. turu sonucunda, garantor ulkeler olan Rusya, Turkiye ve İran, Suriyeli tarafların tutsak takası yapması için bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaştı.

Astana'da uç garantor ulke Rusya, Turkiye ve İran'ın kabul ettiği bildiriye gore, Suriye'de çatışan taraflar arasında guvenin sağlanması için kurulacak çalışma grubu, tutukluların ve kaçırılanlar ile olen kişilerin cesetlerinin takas edilmesi, ayrıca her iki taraftan kaybolanların bulunmasıyla ilgilenecek.

T ÜRK AKIMI'NIN 2 KOLUNUN 650 KİLOMETREDEN FAZLASI TAMAMLANDI

26 Aralık itibarıyla Rus enerji şirketi Gazprom'un inşa ettiği Turk Akımı projesinin her iki kolunun 650 kilometreden fazlası tamamlandı.

Gazprom Başkanı Aleksey Miller, "Bu yıl Turk Akımı projesi çerçevesinde bizim için çok onemli bir yıl oldu. Rusya'nın kıyılarında (Turk Akımı) doğalgaz hattının deniz kısmının iki kolunun yapımına başladık, şimdiyse Turkiye'nin munhasır ekonomik bolgesinde çalışmalara devam ediyoruz. Bugun itibarıyla gaz boru hattının 650 kilometresinden fazlasını tamamladık ve bu, iki kolda da Turk Akımı'nın deniz kısmının yuzde 35'ten fazlasına tekabul ediyor" ifadelerini kullandı.

S-400 F ÜZELERİ İÇİN SON İMZALAR ATILDI

Bu arada, Rusya'nın Turkiye'ye, dunyada kullanımda olan en iyi hava savunma sistemlerinden biri olarak gosterilen S-400 fuzeleri teslim etmesine ilişkin anlaşmaya muhur, yılın son gunlerinde vuruldu. Nitekim Rusya ve Turkiye, S-400 fuzeleri için nihai anlaşmayı 29 Aralık'ta Ankara'da imzaladı. Bu, Turkiye S-400 bataryalarına sahip ilk NATO ulkesi olacağı anlamına geliyor.
Daha onceyse, Turkiye'ye dort S-400 bataryası teslim edilmesini ongoren anlaşmanın değerinin 2.5 milyar dolar olduğu açıklanmıştı. Rusya'dan yapılan açıklamalara gore, Turkiye, fuze kontratının yuzde 45'inin avans şeklinde, yuzde 55'ini ise Rusya'nın vereceği kredi ile odeyecek.

(C) Sputnik/ Alexandre Vilf

2017, Turk-Rus ekonomik ilişkileri açısından bir tur 'geriye donuş' yılı oldu. Uçak kriziyle dibi goren ikili ticaretin, 2017'de onceki yıla gore yuzde 40 civarında arttığı tahmin ediliyor. Putin, 11 Aralık'taki zirvede ilk uç çeyrekteki artışın yuzde 36 olduğuna dikkat çekmişti.

Turk-Rus ilişkilerinde bu yıl oluşan tablo, 2018'de Moskova ve Ankara'nın yakınlaşmaya devam etmesini ummak için guçlu bir zemin oluşturdu. Genel kanı, Putin ve Erdoğan'ın onumuzdeki yıl temasları sıklaştıracağı ve ilişkilerin seviyesini daha yukseğe çıkaracağı, ekonomik ve ticari ilişkilere de ivme kazandıracağı yonunde.

Soçi'de yapılacak olan Suriye Ulusal Diyalog Kongresi, 2018'de Rusya ve Turkiye'nin Suriye'deki işbirliğinin en onemli gundem maddelerinden biri olacak. Moskova ve Ankara'nın Tahran'la birlikte Soçi'de kat edeceği yol, hem ikili hem de bolgesel politikalar açısından belirleyici etkenlerden biri olacak gibi gozukuyor.