Özet (TL;DR) @ 2017-12-30T14:32:00.000Z: Elektrik ücretlerine yapılan yüzde 8.8 zamda 'dağıtım payının' belirleyici olduğunu vurgulayan Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), zam sonrasında 4 kişilik ailenin aylık elektrik faturasının 100…


Ekonomi

14:32 30.12.2017(Guncellendi 14:54 30.12.2017) URL'yi kısaltın

Elektrik ucretlerine yapılan yuzde 8.8 zamda 'dağıtım payının' belirleyici olduğunu vurgulayan Elektrik Muhendisleri Odası (EMO), zam sonrasında 4 kişilik ailenin aylık elektrik faturasının 100 liranın aşacağına vurgu yaptı.

Elektrik Muhendisleri Odası (EMO) tarafından yapılan açıklamaya gore yeni elektrik tarifelerine gore meskenler, elektriği yuzde 8.8 zamlı kullanacak ve 4 kişilik bir aile için en az 230 kilovat saat olarak ongorulen asgari elektrik tuketimi için odenecek fatura aylık 100 lirayı aşacak.

Açıklamada, 2018 yılında başka zam yapılmasa bile yalnızca konutların kullandığı elektrik uzerinden 2.3 milyar liradan fazladan tahsilat yapılacağına işaret edildi ve şoyle denildi:

  • Elektriğe, dağıtım sistemi kullanıcısı tum tarife gruplarına yuzde 8.41 ile yuzde 8.91 arasında değişen oranlarda zam yapıldı.
  • Doğalgazla elektrik ureten şirketler geçen yıldan bu yana, dağıtım şirketleri de kur artışları nedeniyle artan kredi maliyetleri, yenilenebilir enerjinin yuku gibi gerekçeleri sıralayarak elektrik fiyatlarına zam yapılmasını istiyorlardı.
  • (C) AA/ Soner Kılınç

Son olarak BOTAŞ'ın elektrik ureten santrallara yapacağı doğalgaz satışlarına yuzde sekiz zam açıklamasının ardından elektrik fiyatlarının artacağı beklentisi oluşturulmuştu. EPDK, 1 Ocak 2018 tarifeleriyle şirketlerin taleplerini dikkate alarak elektrik fiyatlarına zam yaptı.

  • EPDK'nın 'sadeleştirme' adı altında tarife kalemlerini 2016 yılı başından itibaren gizlemeye başlaması nedeniyle yapılan zamda kayıp ve kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım hizmeti bedeli, çıplak enerji maliyeti, perakende satış hizmet bedeli gibi kalemlerde yapılan artışları ayrı ayrı değerlendirmek mumkun olamıyor.
  • (C) REUTERS/ Mike Hutchings

Ancak EPDK'nın açıkladığı tarifeler incelendiğinde; yapılan zammın buyuk bolumunun çıplak enerji maliyeti ve perakende satış hizmetini kapsayan 'perakende enerji bedeli' zammından kaynaklanmadığı goruluyor.

  • Perakende enerji bedelinde, yuzde 6.86-7.13 oranları arasında tarife gruplarına gore değişen artışlar yapılırken, 'kayıp ve kaçak, iletim, dağıtım' bedellerini kapsayan 'dağıtım bedeli' kalemine ise yuzde 10.56-15.29 arasında değişen zam uygulandı.
  • Boylece dağıtım şirketlerinden enerji alan kullanıcıların vergi ve fon kesintileri hariç birim elektrik bedelleri ortalama yuzde 8.41 ile 8.91 arasında zamlandı.
  • Konutlar için bu zam oranı yuzde 8.9 olurken, vergi ve fon kesintilerinin yapıldığı kalemdeki artışın daha sınırlı tutulmuş olması nedeniyle kuçuk bir oynama ile kullanıcılar faturalarında zammı yuzde 8.8 olarak gorecekler.
  • Boylece iktidar, vergi gelirlerinde oluşacak kaybı goze alarak dağıtım şirketlerinin daha fazla zam beklentilerini karşılamak uzere hareket etmiş; 'perakende enerji bedeli'nin fatura içindeki yuzde 65.1 olan payını yuzde 63.9'a indirirken, 'dağıtım bedeli' payını yuzde 34.9'dan yuzde 36.1'e çıkardı.
  • EMO`nun dort kişilik bir ailenin en az harcama ile bir ayda 230 kilovat saat elektriğe ihtiyacı olacağı hesabından yola çıkıldığında, 2018 yılında yapılan zam nedeniyle aylık asgari elektrik faturası 94.75 liradan 103.09 liraya yukselecek.
  • Turkiye`nin yıllık elektrik tuketiminin 280 milyar kilovat saat olduğu ve bunun da yuzde 22'sini mesken kullanıcılarının oluşturduğuna ilişkin veriler dikkate alındığında, yapılan yuzde 8.8'lik zam nedeniyle 2018 yılında yalnızca konut kullanıcılarından yaklaşık 2.3 milyar lira daha fazla elektrik bedeli tahsil edilecektir.
  • (C) AA/ Erhan Erdoğan

Bu fazladan tahsilatın yaklaşık 904 milyon liralık bolumu dağıtım, iletim ile kayıp ve kaçak bedeline, 911 milyon liralık bolumu enerji uretim şirketleri ile perakende satış şirketlerine, kalan 413 milyon liralık bolumu ise vergi ve fon geliri olarak devletin kasasına girecektir.

  • Doğası gereği kar odaklı çalışan piyasanın belirleyiciliği ve iktidarın gunu birlik siyasi çıkar kaygısının egemenliği altında elektriğin bir kamu hizmeti olduğu goz ardı ediliyor.
  • Bu yonetim anlayışı nedeniyle tum ulkenin karanlıkta kalmasına yol açan sistem oturması, kış aylarında sanayi bolgelerine elektrik verilememesi, elektriğin pahalılaşması sorunlarıyla karşılaşıyoruz.
  • Elektriğin temel bir insan hakkı olduğu ve ekonominin ana girdisini oluşturduğu dikkate alınarak, bir an once kamu yararını gozeten politikalar uygulamaya konulmalıdır.