Özet (TL;DR) @ 2017-12-22T18:22:00.000Z: ABD'de İran'a yaptırımların delinmesi davasında tanık olan Rıza Sarraf'ın duruşmalar sırasında çizdiği şemalar dikkat çekiyordu. Jürinin üzerlerinde değerlendirme yapma isteği üzerine şemalar mahkeme…


Turkiye

18:22 22.12.2017(Guncellendi 00:10 23.12.2017) URL'yi kısaltın

ABD'de İran'a yaptırımların delinmesi davasında tanık olan Rıza Sarraf'ın duruşmalar sırasında çizdiği şemalar dikkat çekiyordu. Jurinin uzerlerinde değerlendirme yapma isteği uzerine şemalar mahkeme sunumu olarak kayıtlara geçti. Juri'nin ortak bir karara varamaması uzerine muzakerelere 3 Ocak'ta devam edilmesine karar verildi.

Eski Halkbank Genel Mudur Yardımcısı Hakan Atilla'nın mahkemede yargılanan tek sanık konumunda olduğu 'Atilla'ya karşı ABD' davasında karar aşamasına gelinmesiyle birlikte juri muzakereler yuruttu. Ortak karara varılamadı, muzakereler Noel tatili nedeniyle 3 Ocak'a ertelendi.

UZMAN G İBİ ÇİZİYORDU

New York'taki mahkemede tanıklık eden Rıza Sarraf, İran'ın Halkbank'ta biriken doğalgaz ve petrol gelirlerinin Turkiye'den altın ve hayali gıda ticareti yontemiyle çıkartılması için geliştirdiği yontemleri juriye daha rahat anlatabilmek için şemalar çiziyordu. Hurriyet'ten Razi Canikligil'in haberine gore jurinin uzerlerinde değerlendirme yapma isteği uzerine şemalar mahkeme sunumu olarak kayıtlara geçti. Sarraf'ın uzerinde çok çalıştığını belli eden şekilde bir uzman gibi hiçbir detayı atlamadan beyaz panolara çizdiği şemalar, juri uyelerine kararlarını verirken yol gosterecek.

​ ' İSTERSENİZ ŞEMA ÜZERİNDEN ANLATAYIM'

Hem İran hem Turkiye vatandaşlığı bulunan Sarraf, uç gun buyunca tanıklık yapıp savcılığı sorularını yanıtlarken sık sık Yargıç Richard Berman'a donerek 'İsterseniz şema uzerinden anlatayım Sayın hakim' diyordu. Sarraf'ı neredeyse sıfır hatayla, hiçbir finansal aktoru atlamadan, renkli kalemler de kullanarak hazırladığı şemayı çizmeye davet eden kendisini sorgulayan Savcı Yardımcısı Sidharda Kamaraju olmuştu.

' BİZE BUNU ANLATAN BİR ŞEMA ÇİZEBİLİR MİSİNİZ?'

Sarraf'a ''Altın taciri misiniz ve İran için altın ticareti yaptınız mı'' sorularını yonelten Kamaraju, 'evet' yanıtını alınca ''Bu işlem nasıl gozukur bize bunu anlatan bir şema çizebilir misiniz'' diye sormuştu. Sol eliyle tahtanın en tepesine 'İran Altın Ticareti' başlığını atan Sarraf, arada donup juri uyelerinin gozlerinin içine bakarak şemayı çizmeye devam etmişti. Butun iş İran'ın Turkiye'ye ham petrol ve gaz satmasıyla başlatan şemanın ana hatları şoyle:

' KIRMIZI VE MAVİ OKLAR SONUNDA BİRLEŞTİ'

-- İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) Tupraş'a petrol, Botaş'a gaz satıyor. Bunun uzerine Turkiye İran'a borçlanıyor.  Halkbank'ta NIOC'nin, Tupraş ve Botaş'ın, İran'daki Sermaye Bankası'nın ve Sarraf'ın şirketi Safir Altın'ın ayrı ayrı hesapları var. -- Diyelim ki İran'daki Sermaye Bankası NIOC'den bir uluslararası odeme talimatı aldı. Burada devreye Sermaye Bankası'nın paravan şirketi Toseh Tejarat giriyor. Dolayısıyla işe gerçek bir ticaret yapılıyormuş kılıfı yaratılıyor. -- NIOC Halkbank'taki parasını içerde Sermaye Bankası'nın Halkbank'taki hesabına aktarıyor, çunku ambargolar nedeniyle kendisi dışarıya para transferi yapamıyor. Dolayısıyla da transfer once Sermaye Bankası'nın Halkbank'taki hesabından yine Halkbank'ta bulunan Safir Altın hesabına aktarılıyor. -- Sermaye Bankası Halkbank'a bir teleks çekiyor. Gonderici ismi olarak Toseh Tejarat, alıcı ismi olarak ise Sarraf'ın şirketi Safir gosteriliyor. Boylece İran'ın parası Safir'in hesabına geçmiş oluyor ve aslında İran'ın en başta verdiği uluslararası para transferi talimatı Sarraf'ın ofisi Royal'e gelmiş oluyor. Mesela Royal'e gelen para 20 milyon ise karşılığında 200 kilogram altın Rona'dan satın alınıyor. Bu altınlar fiziksel olarak Sarraf'ın personeli tarafından bavullar yuklenerek Dubai'ye goturuluyor. Turkiye'deki gumruk beyannamelerinde bu işlemin varış noktası Dubai uzerinden İran olarak gozukuyor. Ancak altın gerçekte hiçbir zaman İran'a gitmiyor, Sarraf'ın Dubai'deki ofisine gidiyor. Çunku aslında İran'ın altına değil uluslararası odemelerinin yapılmasına ihtiyacı var.

-- Sarraf'ın ekibi Dubai'de altını satarak Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) parası dirhem satın alıyorlar. Bu arada Dubai'deki Rostamani Doviz Burosu'nun ABD'deki Standard Charter'daki hesabı aracı olarak kullanılıyor. Sarraf'ın İstanbul'daki şirketi Royal, Dubai'deki şirketi Atlantis'e uluslararası odeme talimatı veriyor. Atlantis de dirhem odemesini Rostamani'ye yapıyor. Bu aşamada artık odeme talimatıyla para buluşmuş oluyor. Sarraf, bunu 'kırmızı ve mavi oklar sonunda birleşti' diye ozetledi.

' BİR ÖDEME TALİMATI İÇİN 10 İŞLEM'

Bu karmaşık şemaya bakarak ''Sonuçta bir odeme talimatı için toplamda kaç işlem yapıldı'' diye soran Berman'a Sarraf'ın yanıtı 'en az 10' olmuştu. Sarraf sonraki gunlerde hayali gıda ticaretini anlatan şemasını çizmişti.

J ÜRİ KARARA VARAMADI

Yargıç Berman, "Juri ortak bir karara varamadı, 3 Ocak 2018 tarihinde muzakerelere devam edecek" dedi. Noel tatili dolayısıyla Atilla davası'nın muzakereleri 3 Ocak'ta devam edecek.