Özet (TL;DR) @ 2017-12-18T07:47:24.000Z: Geçtiğimiz hafta hepimizi üzen bir olay yaşadık, İstanbul Ticaret Odası başkanı İbrahim Çağlar’ı geçirdiği ilk kalp krizinde kaybettik.


Ailesi ve sevenlerine baş sağlığı diliyor, bu vesile ile de şu muhim soruyu gundeme getirmek istiyorum: Kalp krizlerinin teşhis ve tedavisi kadar "nasıl onlenebilecekleri" ile de ilgilenmemiz gerekmez mi? Bu soru birkaç ay once yaşadığımız bir başka problemin de yanıtını verecek. Hatırlayalım: İki ay kadar once Sayın Deniz Baykal da yine benzer bir "damar sorunu" nedeniyle kalp değil ama beyin krizi geçirmişti. Çok iyi biliyoruz ki her ikisinin de nedenleri ve onlemleri neredeyse aynı. Her ikisini de onlemenin yolu oncelikle o krizlerin nedenlerini anlamak ve onları ortadan kaldırmaktan geçiyor. Yani sonuca katlanmak yerine sebebe odaklanıp onları ortadan kaldırmak daha akılcı. Bugun " kalp krizlerini onlemenin yol haritası"nı ozetlemeye çalışacağız. Buyurun...

O KR İZLERİN EN AZ % 90'I ÖNLENEBİLİR

Önce şu bilginin altını bir çizelim: Çok ozel birkaç durum dışında kalp krizlerinin her turlusu onlenebilir. Yeter ki siz risk d uzeyinizi bilip onlem almak için erkenden harekete geçin. Yeter ki doktorlarınızın onerilerini dikkatle dinleyin. Bilgili ve kararlı bir hasta olun. Şunu da unutmayın: Kalp krizi sadece erkek ve yaşlıların sorunu değildir. Gençler ve kadınların da kalp krizi geçirme ihtimalleri var. Şunu bile soyleyebiliriz: Erkeklerle kadınların, gençlerle yaşlıların kalp krizi geçirme olasılığı bakımından aralarında ciddi bir fark da soz konusu değil. Şu notu da duşelim: Bazı insanlar kalp krizi geçirmeye diğerlerinden daha fazla meyillidir. Muhtemel bir krize zemin hazırlayan nedenlerinse neredeyse tamamı net ve açık olarak bilinmektedir. İyi haber ise şudur: Kalp krizine g oturen risk faktorlerinin çok azı kontrolunuzun dışında, onemli bir kısmı kontrol altına alınabilir şeylerdir.

KALB İNİZ SİZDEN İLGİ VE SAYGI BEKLİYOR

Kalp marifeti buyuk, yapısı muhteşem, topu topu 300 gram ağırlığında bir organdır. Dort odacık, çok sayıda kapak çık, muhteşem bir kas, damar ve sinir sistemi organizasyonundan oluşan bu muhteşem pompa inanılmaz işler başarır. Buyukluğu ise topu topu yumruğunuz kadardır. Bu kendi kuçuk marifeti buyuk organ bedeninizdeki tum organ, doku ve hucrelerin oksijen ve besin ihtiyaçlarını 24 saat, 7 gun, 365 gun uzerinden bir omur gık bile demeden karşılar. Peki o hiç yorulmaz mı? Tabii ki onun da yorulmaya hakkı olabilir ama "dinlenme" yani "mola isteme" şansı hiç yok. Eğer iyi bakılırsa size son nefesinize kadar ciddi bir sorun çıkarmadan hizmet eder. Ama bir şartla: Kalbin kendisinin de oksijenli kana gereksinimi var ve o bu gereksinimini " koroner arterler " denilen, onu tepesinden tabanına kadar adeta bir taç gibi sarmalayan damarlar ile karşılar. Yeter ki siz o damarları tıkayabilecek yanlışları yapmayın! Yeter ki siz o yanlışların farkına erkenden varın. Yeter ki siz sonuca katlanmayı beklemeyip erken davranın. Yeter ki kalbinize ilgi ve saygı gosterin. Eğer bunu yaparsanız kalbiniz sizi kolay kolay yolda bırakmaz.

KALP KR İZLERİ NASIL OLUŞUYOR?

Sağlıklı bir kalp kendisinin de di ğer organ ve dokuların da kan ihtiyacını gerektiği miktarda karşılamaya uyum gosterebilen bir kalp anlamına gelir. O kalbin koroner arterlerinden geçen kanın miktarı ise bu uyumun gerektirdiği ihtiyaca gore değişir. Kalp egzersiz yaptığınızda dinlenmeye oranla daha fazla oksijene ihtiyaç duyduğu için koroner arterler genişleyerek ihtiyaç duyulan oksijeni ve besin maddelerini kalp kasına ulaştırır. Bu değişim koştuğunuz, korkup heyecanlandığınız ya da strese girdiğinizde de anında devreye girer. Ne var ki doğal yaşlanma ya da başka nedenlere bağlı olarak koroner arterlerin ateroskleroz nedeniyle daral ıp kalınlaşması ve bazen de içinin plak adı verilen sert pıhtılarla daralıp tıkanması bu muhim damarların kalp kasının ihtiyaç duyduğu kadar oksijeni ona verme yeteneklerini azaltır. Bu durum "koroner arter hastalığı" olarak tanımlanır. Kalp krizi dediğimiz durum ( miyokard enfarkt usu) da bu olumsuz gelişmenin muhtemel ve en kotu sonuçlarındandır.

KALP KR İZİNİN UYARICI İŞARETLERİ NELER?

1- Goğsun ortasında 5, ozellikle 10 dakikadan uzun suren rahatsızlık verici ve çoğu zaman bulantı, baş donmesi, baygınlık hissi, terleme ve benzeri işaretlerin de eşlik ettiği bir a ğrı, baskı, doluluk ya da sıkıştırma hissi.

2- Bu ağrıya eşlik eden hava açlığı, nefes darlığı, goz kararması gibi ek işaretler.

3- Ağrının omuzlara -ozellikle sol omza-, çeneye, boyna ya da kollara -ozellikle sol kol a- yayılması.

4- Ağrıya geğirme, solukluk hali, yoğun terleme ve o lum korkusu gibi işaretlerin eşlik etmesi.

5- Kalp krizleri nadiren ağrısız da olabiliyor. Özellikle kadınlardaki krizler de g oğus ağrısı ya hiç olmuyor ya da hafif olçulerde kalıyor. Kadınlarda baş donmesi, baygınlık hissi, nefessiz kalma, mide yanma ve bulantısı one çıkabiliyor.

6- Ağrının sırtta iki kurek kemiği arasında sadece omuzda ya da kolda olması da mumkun.

7- Ağrı çok muhim bir işaret, doğru değerlendirmek son derece onemli. Çunku krize ne kadar erken mudahale edilirse tedavi şansı o oranda yukseliyor. Bu nedenle yukarıda belirtilen işaretlerin birini ya da birkaçını goğus ağrısıyla beraber ya da g oğus ağrısı olmaksızın 10 dakikadan daha uzun yaşayan herkesin, ozellikle 40 yaş ustundekilerin, acil tıbbi yardım istemesi gerekiyor.

8- Bu sure içerisinde yapılabilecek en doğru ilkyardım ya da tedbir o kişiyi yarı oturur durumda istirahat haline almak ve derhal bir aspirin çiğnemesini sağlamak. Acil yardıma ulaşıldığında kişinin aspirin aldığını sağlık ekibine bildirilmesi de onemli bir ayrıntı.

KR İZE GİREN KALPTE NELER OLUYOR?

Koroner arterlerden birinin ya da birkaçının bir kan pıhtısı ya da plak nedeniyle tamamen ya da tamama yakın tıkandığında kalp krizi gelişir. Çunku bu tıkanıklık kalp kasına kan akımını durdurur, ihtiyaç duyduğu kandan mahrum kalan kalp kas ı bolgesi de devre dışı kalır, o bolgede doku olumu (enfarktus) meydana gelir. Kriz esnasında duyulan goğus ağrısının temel nedeni de enfarktuslu bolgede gelişen ani dokusal değişimlerdir. Enfarkt uslu bolge nedeniyle başka sorunlar da başlar: Ağrılar, pompa gucunde azalmaya bağlı bitkinlik ve nefes darlıkları, elektriksel yapının bozulması sonucu aritmi ataklarının nedeni budur.