Bir süredir tartışılan Türkiye’nin Suriye’nin kuzeybatısında bulunan PYD kontrolündeki Afrin bölgesi...

Özet (TL;DR) @ 2017-12-12T21:23:00.000Z: Bir süredir tartışılan Türkiye’nin Suriye’nin kuzeybatısında bulunan PYD kontrolündeki Afrin bölgesine operasyon gerçekleştirme olasılığı tekrar gündeme gelirken bölgedeki gelişmeleri yakından takip…

Doç. Dr. Serhat Erkmen, "Suriye'de yeni bir siyasi surece girmişken, Rusya'nın butun Suriye'deki denklemi riske atacak bir harekata yeşil ışık yakma ihtimali bence duşuk. Ama Turkiye'nin ozellikle İdlip'de oynadığı rol dikkate alındığında Turkiye'nin bazı guvenlik endişelerini gidermeye yarayacak sınırlı bir operasyon yapılabilir" dedi.

(C) AA/

ORSAM Ortadoğu Uzmanı Oytun Orhan da "Beklentim, çok sınırlı duzeyde belki Turk ordusuna tehdit oluşturan Afrin kırsalındaki sınırlı alanlara bir operasyon olabileceği. Ama bunun dışında butun Afrin ilçesine yonelik bir operasyon olmayacağı, Rusya'nın buna izin vermeyeceğini duşunuyorum" diye konuştu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dun Turkiye ziyareti oncesi Rusya'nın Suriye'deki Hmeyim ussunu ziyaret etmiş, burada Suriye'deki Rus guçlerin çekilmeye başlaması için emir verdiğini açıklamıştı. Rus kuvvetlerin Suriye'den çekilmeye başlayacağı haberleriyle birlikte ozellikle hukumete yakın medya organlarında Afrin'deki Rus askerlerin de çekilme olasılığıyla birlikte Turkiye'nin Afrin'deki PYD guçlerine yonelik operasyonuna Rusya'nın yeşil ışık yaktığı yorumları yapılmaya başladı.

(C) Sputnik/ Hikmet Durgun

Turkiye'nin 911 kilometrelik Suriye sınırının çok buyuk bir bolumu halihazırda PYD kontrolu altında bulunuyor. Turkiye'nin Kilis ve Hatay illerine komşu durumda olan Halep iline bağlı Afrin ilçesinin, PYD'nin kontrol ettiği diğer bolgelerle kara bağlantısı bulunmuyor, bu bolge Turkiye destekli Özgur Suriye Ordusu ve Suriye hukumet guçlerince çevrelenmiş durumda. Turkiye'nin, Fırat Kalkanı operasyonuyla PYD'nin kontrol ettiği Kobani ve Afrin kantonlarının birleşmesini onlediği ve bu yolla Turkiye sınırı boyunca uzanan 'PYD koridoruna' engel olduğu yorumları yapılmıştı. Turkiye'nin, bir suredir Afrin bolgesinden de Turkiye'nin guvenliğine yonelik tehditler ve saldırılar olduğu gerekçesiyle bu bolgeye Fırat Kalkanı operasyonu benzeri bir operasyon gerçekleştirmek istediği biliniyor.

Bugun NTV canlı yayınına katılan Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu da olası Afrin operasyonu konusunda "Bizim Afrin'e girmemiz için orada birisinin olması ya da olmaması gerekmez. Önemli kriter bize tehdit mi değil mi? Afrin'den Turkiye'ye yonelik tehditler ve saldırılar geliyor. Biz buraya istediğimiz zaman teknik planlamalar ne zaman yapılırsa mudahale ederiz ansızın da girebiliriz" dedi.

(C) AA/ Cem Özdel

Suriye'deki Rus guçlerinin çekilmesiyle ilgili bugun açıklama yapan Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma'nın Guvenlik ve Savunma Komitesi Başkanı Viktor Bondarev ise "Suriye'den çekilme yaklaşık bir ay surecek. Tabii orayı tamamen boş bırakmıyoruz. Asker ve teçhizatın uçte ikisi Rusya'ya donecek. Orada bırakacağımız sınırlı sayıda asker ve teçhizat ise barışın muhafaza edilmesi ve garantorluk gorevini surdurmeye devam edecek" diye konuştu.

' RUSYA SINIRLI DA OLSA OPERASYONA İZİN VEREBİLİR'

Son gelişmeler ışığında Turkiye'nin Afrin'e duzenleyebileceği olası operasyon konusunda Sputnik'e değerlendirmelerde bulunan Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM) Ortadoğu uzmanı Oytun Orhan, Turkiye'nin uzun suredir Afrin'deki PYD guçlerine yonelik operasyon duzenleme isteğinin olduğunu ancak Rusya'nın, İdlib'deki radikal unsurlar elimine edilmeden Turkiye'ye Afrin konusunda yeşil ışık yakmadığını ifade ederek "Uzun donemdir bu konuda Turkiye'nin Rusya uzerindeki baskısı devam ediyor. Gelinen noktada Turkiye- Rusya ilişkilerinin daha da derinleşmesi ve Turkiye'nin Afrin konusundaki baskısının artmasıyla Rusya'nın sınırlı da olsa bu operasyona izin vermesini beraberinde getirebilir" dedi.

' HAVA OPERASYONU İÇİN DE RUSYA İLE KOORDİNASYON GEREKİYOR'

Rusya'nın askerlerini çekme kararının sadece Afrin'le ilgili bir konu olmadığını vurgulayan Orhan, "Rusya artık yeni aşamada Suriye'de askeri operasyonlara devam etmeme gibi bir karar aldığı anlaşılıyor. Yakın zaman once 'Suriye'de iç savaş sona erdi' açıklaması da yapmıştı. Bundan sonra mevcut sınırlar uzerinden siyasi çozume gidilmesini savunuyor Rusya. Tabii bu kapsamda Afrin de gundeme gelebilir. Çunku burada da Turkiye'ye ve Turkiye'nin desteklediği Özgur Suriye Ordusu guçlerine koruma kalkanı oluşturmak amacıyla Rus askerleri buluyor. Eğer butun Rus askerleri Tartus ve Hmeyim'deki uslere donecek olursa buradaki Rusya korumasının kalkacağı anlamına gelir. Ama bu otomatikman Turkiye'nin Afrin'e donuk bir operasyonunun onunun açılacağı anlamına gelmez. Çunku her halukarda boyle bir operasyonun Rusya ile koordineli şekilde yurutulmesi gerekir. Boyle bir askeri operasyonun başarı şansı hava operasyonuyla desteklenmesine bağlı. Hava operasyonları yapabilmek için yine Rusya ile koordinasyon gerekiyor" diye konuştu.

' AFRİN KIRSALINA SINIRLI BİR OPERASYON GERÇEKLEŞEBİLİR'

Afrin'e yonelik geniş çaplı bir operasyonun mumkun gorunmediğini ifade eden Orhan, "Beklentim, çok sınırlı duzeyde belki Turk ordusuna tehdit oluşturan Afrin kırsalındaki sınırlı alanlara bir operasyon olabileceği. Ama bunun dışında butun Afrin ilçesine yonelik bir operasyon olmayacağı, Rusya'nın buna izin vermeyeceğini duşunuyorum" dedi.

' ARA FORMÜL OLARAK SURİYE HÜKÜMET GÜÇLERİ AFRİN'E DÖNEBİLİR'

Orhan, Suriye hukumet guçlerinin Afrin'e geri donmesi olasılığının da bulunduğunu ifade ederek "Ancak bir ara formul olarak şu gundeme gelebilir; o bolgelerden YPG unsurlarının çekilmesi ve rejim guçlerinin yeniden Afrin'e donmesi gibi bir orta yol bulunabilir. Bu durumda hem Rusya, Suriye'deki gerçek muttefiki rejimi biraz daha guçlendirir. Diğer taraftan Turkiye'yi tam olarak tatmin etmese de en azından Afrin konusundaki baskısını ortadan kaldıracak bir ara formul bulmuş olur. Diğer taraftan YPG ile rejim arasında bir anlaşma sağlayarak bir orta yol bulmuş olabilir" diye konuştu.

Geçtiğimiz hafta Ankara'da gazetecilere isminin açıklanmaması koşuluyla bilgi veren bir Turk Dışişleri Bakanlığı yetkilisi de olası Afrin operasyonuyla ilgili "Saldırı olursa meşru mudafaa çerçevesinde karşılığını veririz" mesajı vermişti. Turkiye'nin 911 kilometrelik Suriye sınırının buyuk bir bolumunun PYD kontolu altında olduğuna işaret eden Turk Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "Bu kontrol esnasında Turkiye'ye yonelik sınır ihlal teşebbusleri, taciz atışları, başka turlu ihlaller, rahatsız edici eylemlere bugune kadar çok tanık olduk. Hem Fırat'ın doğusunda hem batısında gorduk. Biz ulusal risk ve tehdit değerlendirmemiz çerçevesinde buralardan gelen her eyleme uygun gorduğumuz fiziki karşılığı verdik, veriyoruz. Bu yıl başında Suriye'nin Haseke şehrine yakın noktadaki Karaçok bolgesine silahlı kuvvetlerimizin mudahalesi oldu. Afrin'den ulkemize yonelik ihlaller, tacizler meydana geldikçe onlara da meşru mudafaa çerçevesinde gerekli karşılığı veriyoruz. Bu tehdit devam ettiği surece bizim de o bolgelere yonelik bu tarz karşılıklarımız devam edecek" ifadelerini kullanmıştı.

' RUSYA'NIN BURADAKİ YAKLAŞIMI HAYATİ'

Turkiye'nin olası Afrin operasyonu konusunda Sputnik'e konuşan Ahi Evran Üniversitesi oğretim uyesi ve 21. Yuzyıl Turkiye Enstitusu Ortadoğu Araştırmaları Merkezi Başkanı Doç. Dr. Serhat Erkmen de "Turkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde PYD'nin varlığından ve genişlemesinden kaynaklanan kısa vadede teror, uzun vadede de stratejik meselelerden dolayı endişe duyduğu çok açık. Bu yuzden Turkiye'nin bu bolgelere bir operasyon duzenlemek ve PKK'yı bu bolgeden kovmak istediğini biliyoruz. Ama şurası da bir gerçek ki Suriye'de yapılacak bir askeri operasyon en azından belli bolgesel ve uluslararası guçlerin uyumu olmadan gerçekleşmiyor. Turkiye'nin ABD ile bu konuda tamamen ayrı duştuğunu goruyoruz. Rusya ile ise ayrı duştuğu ve benzer duşunduğu noktalar var. Eğer Rusya, Turkiye'nin bu şekilde bir askeri operasyonuna destek sağlarsa bunun gerçekleşebileceğini, ancak bu tur bir destek sağlamaması durumunda bu olasılığın çok duşuk olduğunu duşunuyorum. Rusya'nın buradaki yaklaşımı hayati. Evet, Turkiye'nin burada bir tehdit algılaması var ama Turkiye, Rusya ile ilişkilerini tamamen rafa kaldıracak bir operasyona girişmeyecektir" dedi.

' RUSYA'NIN HAREKATA YEŞİL IŞIK YAKMA İHTİMALİ DÜŞÜK'

Rus guçlerin Suriye'den çekilmesinin niteliğine bakmak gerektiğini ifade eden Erkmen, "Rusya, Suriye'deki savaşın bittiğini ilan ederek oradaki askeri varlığının bazılarını çekmeyi, ancak stratejik olarak gorduğu bolgelerde kalmayı devam ettirecek mi? Sanırım Rusya'nın çekilmeden anladığı bu, tum Rus askerlerinin çekilmesi soz konusu değil. Rejime bugun ya da gelecekte tehdit yoneltebilecek olasılıkların var olduğunu duşunduğu için bence Rusya, Suriye'de stratejik varlığını devam ettirecek. O yuzden Rusya'nın Suriye'deki patronaj ilişkisinin uzun vadede sureceğini varsayıyorum" dedi.

Alexei Druzhinin

"Bu durumda yeni kurulacak siyasi denklemde Rusya Kurtler'i nereye koyuyor ve PYD'nin Kurtleri ne oranda temsil ediyor?" sorularının onemli olduğunu belirten Erkmen, "Suriye'de yeni bir siyasi surece girmişken, Rusya'nın butun Suriye'deki denklemi riske atacak bir harekata yeşil ışık yakma ihtimali bence duşuk. Ama Turkiye'nin ozellikle İdlip'de oynadığı rol dikkate alındığında Turkiye'nin bazı guvenlik endişelerini gidermeye yarayacak sınırlı bir operasyon yapılabilir. Afrin operasyonundan kasıt, butun Afrin'in YPG'den temizlenmesi gibi buyuk çaplı bir şeyse Rusya'nın şu anda buna yeşil ışık yaktığını gormuyorum. Turkiye ile Rusya arasındaki işbirliğinin artması durumunda daha sınırlı bir şey olabilir ama bugunden yarına hemen başlayan bir şeye ihtimal tamamen yok demeyelim ama çok sınırlı gorunuyor" diye konuştu.