Özet (TL;DR) @ 2017-12-13T05:49:50.000Z: Osteoporozu yani kemik erimesini tetikleyen faktörler arasında, hareketsizlik ve fazla kafein tüketiminin önemli yeri var. Çünkü kafein kalsiyum emilimini azaltıyor ve idrarla kalsiyum atılımını,…


Osteoporoz , kemik dokusunda bozulma ve kemik kitlesinde azalma nedeniyle kemik kırılganlığında artma ile sonuçlanan bir hastalık.

Kemik erimesi ni, "Daha basit bir ifadeyle kemiklerimizin mineral yoğunluğu azaldığı için, sertliklerinin ve dayanıklılığının azalıp kalitesinin bozulması sonucu daha zayıf ve kırılabilir bir hale gelmesidir" şeklinde tarif eden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Ünal, osteoporozun sebepleri, risk grupları ve tedavi yontemleri hakkında şu bilgileri verdi:

N ÜFUS YAŞLANIYOR HASTALIK ARTIYOR

"Osteoporozda kemiğin darbelere olan direnci azalır. Yani basit duşme ve çarpmalarla bile kırıklar meydana gelebilir. Önemli bir halk sağlığı problemidir. Tum dunyada ve ulkemizde 60-70 yaşından sonra kadınların uçte biri ile uçte ikisinde osteoporoz hastalığı vardır. Dunya nufusu giderek yaşlanmaktadır. Buna bağlı olarak da osteoproz ve kırık gorulme oranı giderek artmadır.

KIRIKTAN ÖNCE TEŞHİS EDİLEBİLİR

Osteoporoz, bir kırık oluşuncaya kadar sessiz bir hastalıktır. Hiçbir belirti veya bulgu vermez. Kırıklar, minimal travmalarla veya bazen travmasız oluşur, ozellikle yaşlılarda sıktır. Osteoporoz, kırıklar oluşmadan da tanısı konabilen, gerekli onlemlerle ve tedavilerle, kırıkların yaratacağı sağlık sorunlarının onlenebildiği bir hastalıktır.

KAFE İN KALSİYUMUN EMİLİMİ AZALTIYORTum kadın ve erkekler osteoporoz riskli açısından değerlendirilmelidir. Risk faktorleri ne kadar fazlaysa kırık riski de o denli yuksek olacaktır. 50 yaş uzerinde olmak, kadın olmak, erken yaşta menopoza girmek, erkekte erkeklik hormonu olan testosteronun eksikliği, kalsiyum ve vitamin D'den eksik beslenmek, hareketsiz yaşam surmek, sigara, alkol veya kafein tuketmek, daha onceden bazı hastalıkları geçirmiş olmak (astım, tip 1 diyabet, romatoid artirt, zehirli guatr, vb.) diğer risk faktorleri arasında sayılabilir. Kafein kalsiyum emilimini azaltır ve idrarla kalsiyum atılımını artırır. Kafein tuketiminin artışı kırık riskini artırır.

BESLENME VE EGZERS İZ ÖNLEYİCİ ETKİYE SAHİP

Öncelikle yeterli kalsiyum ve vitamin D alınmalı, egzersiz yapılmalı, sigara ve alkolden uzak durulmalıdır. Bu onleyici genel tedavinin yanı sıra osteoporoz tespit edilen hastalarda uzun sureli kullandığımız ilaçlar vardır. Bu ilaçlar haftada bir gun kullanıldığı gibi ayda bir veya yılda bir kere kullanılan ilaçlar şeklindedir. Bu tedavilere yine kalsiyum ve vitamin D eklenir. Ayrıca yaşlı kişilerde duşmenin engellenmesi olası kırık gelişimini azaltır.

DANS ET, MERD İVEN ÇIK

Egzersiz kırık ve duşme riskini azaltır. Kalp damar sağlığına katkısı yanında çeviklik, kuvvet, duruş ve denge becerilerini geliştirir. Kemik yoğunluğunu olumlu yonde artırır. Yurume, jogging, merdiven çıkma, dans etme, pilates, tenis, vb. onerilmektedir. Bu egzersizlerin herhangi birinin haftada 3-4 gun olmak uzere 30-60 dakikalık surelerde yapılması onerilmektedir. Yuzme kemik kutlesini artırmaz ancak kas gucunu artırması nedeniyle faydalı olabilmektedir. Ancak, bu hastalar kalp damar hastalıkları yonunden değerlendirildikten sonra kendilerine en uygun olabilecek egzersiz yapma yonunden teşvik edilmelidirler.

D İREKT GÜNEŞ IŞIĞINA İHTİYAÇ VAR

Guneşlenmek osteoporoz tedavisinde ve osteoporozdan korunmada onemlidir. Vitamin D yuzde 10-20 gıdalarla alınırken onemli bir kısmı yani yuzde 80-90 guneşten gelen ultraviyole ışınlarının etkisi ile ciltte sentezlenir. Bu sentez için cilde direkt guneş ışığı gelmelidir. El yuz bacak gibi açık golgelerin 20-30 dakika guneşe maruz kalması yeterli vitamin D sentezlenmesine yardımcı olur. Burada onemli bir nokta faktor 15 ve uzeri guneş koruyucu kremleri guneş ışığının deriye ulaşmasını engeller. Cam ve tul arkasından guneşlenmek de aynı şekilde vitamin D sentezini engeller.

YED İKLERİNİZ KEMİKLERİNİZİ ETKİLERDengeli beslenme genel sağlığımız uzerine olduğu kadar kemik sağlığı uzerine de son derece onemlidir. • Sut ve sut urunleri, et, yumurta, kuru baklagiller, taze sebze ve meyve, ekmek ve tahıl grubu olmak uzere dort besin grubundan kişinin ihtiyacına gore uygun miktarlarda tuketilmesi gerekir. Kemiklerimizin yuzde 90'ınını kalsiyum ve fosfor oluşturur. Ayrıca bu iki mineral dışında protein, magnezium, çinko, demir, florid ve başta vitamin D olmak uzere bazı vitaminler de normal kemik sağlığı açısından son derece onemli besin oğeleridir.• Kalsiyumdan zengin beslenmek gerekir. Kalsiyumdan zengin gıdalar arasında sut urunleri (sut, peynir, yoğurt), brokoli, yeşil yapraklı sebzeler, kurutulmuş meyveler, fındık, çekirdek ve bakliyat gibi besin maddeleri bulunmaktadır. Erişkin bir insanda gunde 1000-1200 mg. kalsiyum alınması tavsiye dilmektedir.• Tuzu azaltmak gerekir.• Guneş ışığından daha fazla faydalanmaya çalışmak, gunde 700-800 IU vitamin D almak gerekir.• Et ve et urunleri gibi proteinden zengin gıdaları gereğinden fazla yememek gerekir.• Kafein içeren kahve, kola, çikolata gibi gıdalar fazla tuketilmemelidir.. Sigara ve alkolden uzak durulmalıdır.

Fotoğraflar: Getty Images Turkey