Özet (TL;DR) @ 2017-12-01T15:00:00.000Z: Rusya Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi Moskova Mühendislik ve Fizik Enstitüsü (MİFİ) bilim insanlarının da dahil olduğu bir grup uluslararası araştırmacı, uzaydaki bir maddenin yer çekiminin…


Bilim

15:00 01.12.2017(Guncellendi 15:49 01.12.2017) URL'yi kısaltın

Rusya Ulusal Nukleer Araştırmalar Üniversitesi Moskova Muhendislik ve Fizik Enstitusu (MİFİ) bilim insanlarının da dahil olduğu bir grup uluslararası araştırmacı, uzaydaki bir maddenin yer çekiminin etkisiyle gokcisminin kutlesel yığılmasını laboratuvar ortamında canlandırdı.

Sonuçları Science Advances dergisinde (http://advances.sciencemag.org/content/3/11/e1700982) yayınlanan araştırmaya gore yığılmayla uzerinde yapılan çalışma, kutle ve enerji değişimi ile 'toplayıcı' obje ve bunun çevresi arasındaki karşılıklı konumlanma hakkında bilgi veriyor. Bu sureç sayesinde yıldızların çevresindeki gezegen sistemleri oluşuyor. Bu durum genellikle genç yıldızların oluştuğu sırada ve madde alıcısı rolunun kara delikte olduğu ve notron yıldızının sıklıkla 'verici' olduğu ikili sistemlerde de gerçekleşir.

Çevreleyen madde (e-plazma, ayrı iyonların ve elektronlardan oluşan bir "gaz") ve genç yıldız, plazmadaki parçacıkları onların yorungelerini değiştirerek ve onları supersonik hızlarda yıldıza gondererek etkileyen manyetik alanın hatlarıyla birbirine bağlanıyor. Şok, genç yıldız etrafındaki fiziksel ve kimyasal yapıları değiştirebilen bir yığılma sutunu olarak anılan aşırı UV ve X-ışını emisyonları uretmek için maddeyi birkaç milyon dereceye kadar ısıtıyor.

Astrofizik sureçlerin gozlenmesi ve modellemesiyle ilgili birçok sınırlama var. Örneğin; yıldızların canlı olarak gozlenmesi ve çeşitli parametrelerin olçulmesi aynı parametre uzerinde farklılıklara yol açabilir. Boylece, buyuk olçekli laboratuvar deneyleri, yığılma sureçlerine farklı bir açıdan bakmaya yardımcı oluyor.

MİFİ uzmanlarının katıldığı araştırmada, yeni laboratuvar yaklaşımıyla elde edilen bulgular ve yeni bir platformun kullanılması sonucunda madde akışının merkezi alanını saran iyonize edilmiş plazmada yoğun bir kabuk oluşumuna ilişkin ilk doğrudan kanıt elde edildi.

Araştırmacılar, objelerin çarpışması sonucu oluşan maddenin, dışarı atılabileceğini ve gelen akım tarafındaki manyetik alana odaklanabileceğini ortaya koydu.  Bastırılmış çekirdeği saran bir plazma kabuğunun oluşması, X-ışını emisyonlarında bir azalmaya neden olabilir. Bu buluş, optik ve x-ışını gozlemi vasıtasıyla elde edilen olçumler arasındaki çelişkinin muhtemel açıklaması olabilir.