Özet (TL;DR) @ 2017-11-22T17:29:43.000Z: SON DAKİKA HABERİ: Suriye'nin geleceği için büyük önem taşıyan Rusya'nın Soçi şehrindeki görüşme sonrası üç lider ortak basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Terörist unsurların süreçten…



Son dakika haberi! Rusya'nın Soçi kentinde Suriye'nin geleceği için yapılan uçlu zirve sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ortak basın toplantısı duzenledi. Soçi Sanatoryum'daki goruşme 18.40'ta sona erdi.

ERDO ĞAN: KRİTİK VE SAMİMİ GÖRÜŞMELER YAPTIK

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Değerli dostum" diye hitap ettiği Rusya Devlet Başkanı Putin'e teşekkur ederek başladığı konuşmasında, Rusya ile yoğun diyaloglarının hem ikili konularda hem de bolgesel konularda devam ettiğini ve bunun meyvelerinin her alanda toplandığını soyledi.

Yakalanan ivmenin artarak surdurulmesi konusunda Putin ile hemfikir olduklarını dile getiren Erdoğan, Ruhani ile gerçekleştirdikleri ikili goruşmede de iki ulke arasındaki ilişkileri her alanda daha da geliştirme hususunda mutabık kaldıklarını bildirdi.

Putin ve Ruhani ile kritik goruşmeler yaptıklarını ve gundemlerindeki meseleleri samimiyetle ele aldıklarını ifade eden Erdoğan, sozlerini şoyle surdurdu:

"Suriye'de ateşkes tesis edilmesi amacıyla attığımız adımları tekrar gozden geçirdik. Gerginliği azaltma bolgelerinin sahada şiddetin azaltılmasında temel rol oynadığını memnuniyetle tespit ettik. Goruşmelerimizde Astana'da kaydettiğimiz ilerlemeler temelinde ihtilafa kalıcı çozum noktasında Cenevre surecine sağlayabileceğimiz katkıları istişare ettik. Bu bağlamda 2254 Sayılı Birleşmiş Milletler Guvenlik Konseyi Kararı'nda tanımlandığı uzere Suriye halkının onculuğunde ve sahipliğinde yurutulecek kapsayıcı, ozgur, adil ve şeffaf bir siyasi surecin hayata geçirilmesine yardımcı olmak hususunda goruş birliğine varmış bulunuyoruz. Rusya Federasyonu'nun insiyatifiyle Soçi'de duzenlenmesi ongorulen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin bu ilkeler temelinde siyasi surece anlamlı katma değer sağlaması için eşgudum içinde çalışmaya karar verdik.

" TERÖRİST UNSURLARIN SÜREÇTEN DIŞLANMASI ÖNCELİĞİMİZ"

Bugunku ortak açıklamamız iş birliğimizin esaslarını yansıtan ilk adımdır ancak bu çabanın başarısı başta rejim ve muhalefet olmak uzere tarafların tutumuna bağlıdır. Bu sureçte ayrıca uç garantor ulkenin bugune kadar ortaya koydukları karşılıklı hassasiyetlere saygı ve uzlaşı anlayışını surdurmeleri kritik oynayacaktır. Bu bağlamda Suriye'nin siyasi birliği ve toprak butunluğuyle, ulkemizin milli guvenliğine kasteden terorist unsurların sureçten dışlanması, Turkiye olarak onceliklerimiz arasında yer almaya devam edecektir. Milli guvenliğimize kasteden bir teror orgutuyle aynı çatı altında olmamızı, aynı platformda yer almamızı bizden kimse beklememelidir. Suriye'nin toprak butunluğune ve siyasi birliğine bağlılığımızı ifade ediyorsak, bu ulkeyi bolmeye çalışan eli kanlı bir çeteyi meşru bir aktor olarak goremeyiz."

" İDLİB VE AFRİN'DE ÇÖZÜM SURİYE'DE ÇÖZÜM İÇİN ÖNEMLİ"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ve Ruhani ile gerçekleştirdikleri istişarede ayrıca Suriye'de guven artırıcı onlemlerin hayata geçirilmesinin onemini vurguladıklarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bu onlemlerin kademeli olarak devreye sokulması amacıyla insani yardımların ihtiyaç sahiplerine engelsiz ve kesintisiz ulaştırılması, ayrıca tutukluların karşılıklı salıverilmesi dahil atılabilecek her turlu adımı gozden geçirdik. Tabii bugun vardığımız noktanın ozellikle Suriye'nin barış ve istikrara yeniden kavuşması ve halkın acılarının dindirilmesi için bir umut ışığı teşkil edeceğine inanıyorum. Tabii İdlib sorununun çozulmesi, Afrin'deki olumsuzlukların giderilmesi inanıyorum ki Suriye surecindeki bu olumlu gelişmelerin onemli atlama taşları olacaktır. Ülkelerimiz arasındaki bu verimli iş birliğinin tum bolgeye olumlu etki yapmasını, bolgedeki gerginlikleri ve mezhebi ayrışma riskini azaltmasını umit ediyorum. Uluslararası toplumun tum sorumlu uyelerini çabalarımızı desteklemeye davet ediyorum."

PUT İN: SURİYELİLER KADERLERİNE KENDİLERİ KARAR VERMELİ

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, konuşmasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye, gerçekleştirilen yapıcı istişareler için teşekkur etti.

Turkiye, Rusya ve İran arasında Suriye krizinin çozumune yonelik ortak bir metnin imzalandığını aktaran Putin, "Soz konusu metinle, uç garantor ulke arasında Suriye'de atılacak adımlar belirleniyor. Suriyeliler kaderlerine kendileri karar vermeli" diye konuştu.

Üçlu zirvede, Suriye'nin sosyal ve ekonomik açıdan yeniden inşasının da ele alındığına işaret eden Putin, sozlerini şoyle surdurdu:

"Turk ve İranlı liderlerin, Suriye krizinin çozumune ilişkin Suriye Ulusal Diyalog Kongresi fikrini olumlu karşılamış olmalarını memnuniyetle ifade etmek istiyorum. Turkiye, İran ve Rusya, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin yapılması konusunda mutabık kalmıştır. Ülkelerimizin dışişleri, savunma bakanlıkları ve diğer gerekli kurumlarına, Soçi'de yapılacak bu kongrenin tarihinin ve yapısının şekillendirilmesi için talimat verildi."

RUHAN İ: SURİYE'DEKİ BARIŞ VE İSTİKRAR İÇİN ZEMİN HAZIRLANDI

Suriye'de barış ve istikrarın sağlanması ve evsizlerin tekrar ulkelerine donmesi için yapılan uçlu zirveye onculuk eden Putin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkur eden İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "Bu zirvede, uç ulkenin sergilediği ortak çalışma, Astana'da gerginliği azaltma bolgeleri konusunda elde edilen başarıda olduğu gibi, Suriye'deki barış ve istikrarın oluşması için zemin hazırlayan onemli bir toplantı oldu" dedi.

Ruhani, zirvenin DAEŞ'in Suriye ve Irak'ta yok olduğu bir doneme denk geldiğini belirterek, "Butun dunyanın şunu bilmesi gerekiyor ki teror hiçbir ulke için iyi bir araç olamaz ve butun ulkeler için tehlike yaratıyor. DAEŞ konusunda bunu gorduk. DAEŞ'e yardım eden butun ulkeler de bunu gordu. DAEŞ onların hepsine bir tehlike oluşturdu" ifadelerini kullandı.

Soçi Zirvesi'nin çok açık ve samimi bir ortamda yapıldığını ve uç ulkenin fikirlerini açıkça beyan ettiğini kaydeden Ruhani, "Amaç, burada oluşacak Ulusal Diyalog Kongresi'nde, butun aktif tarafların, Suriye'ye karşı ve hatta rejim taraftarı olanların bir araya gelerek ulkenin geleceği için muzakere etmeleri" diye konuştu.

Ruhani, şunları kaydetti:

"Bu kongrede yeni anayasa için zemin oluşacak ve yeni anayasa için ozgur ve adil bir seçim yapılacak. Bu, butun bolge için barış ve istikrar getirebilir. Bu uç ulke, ozellikle Suriye'de olmak uzere, hassas Ortadoğu bolgesindeki barış ve istikrarın sağlanması, multecilerin evlerine ve vatanlarına, kendi ulkelerine donmeleri ve Suriye'nin yeniden imarı için tum dunya ulkelerini destek vermeye çalışıyor."

Turkiye, Rusya ve İran'ın, bu insanların ileride rahat bir yaşam surmesi için fikir alışverişinde bulunduğunu ve kongrenin duzenlenmesi için mutabık kaldıklarını ifade eden Ruhani, "Üç ulkenin dışişleri bakanları, genelkurmay başkanları ve uç ulkedeki organlar bu kongrenin daha kolay yapılması için anlaştılar" dedi.

Ruhani, "Barış ve istikrar için yeni bir adımın atılmasından dolayı çok mutluyum ve umuyorum ki gelecekte guvenli ve ozgur bir seçimin yapılmasına şahit olalım. Suriye'de bunları gormek için umutluyum" ifadesini kullandı.

Putin ve Erdoğan'a oncu oldukları için teşekkur eden Ruhani, "Umarım uç ulkenin izlediği ortak çaba, bolgedeki barış ve istikrar için devam etsin" diye konuştu.

BASIN TOPLANTISI SONRASI ORTAK B İLDİRİ

Soçi'de Sanatoryum Rus'ta gerçekleştirilen Suriye konulu Turkiye, Rusya ve İran arasında duzenlenen uçlu zirvenin ardından "Turkiye, İran ve Rusya Devlet Başkanlarının Ortak Açıklaması" yayımlandı.

Açıklamaya gore, İran Cumhurbaşkanı Hassan Ruhani, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Turkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Soçi'de bir araya gelerek, Suriye'de BM Guvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararıyla ongorulen çerçevede barış ve istikrarın tesis edilmesi amacıyla İran, Rusya ve Turkiye arasındaki aktif iş birliğinin surdurulmesi hususundaki kararlılıklarını teyit etti.

Devlet başkanları, İran, Rusya ve Turkiye'nin garantorleri olduğu Suriye'deki ateşkes rejiminin muhafaza ve tahkim edilmesi hususundaki uçlu eş gudumun mevcut seviyesinden duydukları memnuniyeti ifade etti.

Devlet başkanları, Suriye'de BM Guvenlik Konseyi tarafından tanımlanmış terorist gruplarla mucadelede yıllar suren uluslararası çabalar sonrasında ateşkes rejiminin tesis edildiği 29 Aralık 2016 tarihinden bu yana geçen 11 aylık surede DAEŞ, Nusra Cephesi ve BM Guvenlik Konseyi tarafından tanımlanan diğer tum teror orgutlerinin ortadan kaldırılması hedefine yaklaşılmasında onemli ilerleme sağlandığını ve İran, Turkiye ve Rusya'nın bu orgutlerin tam anlamıyla yenilgiye uğratılmasına yonelik iş birliğini surdureceklerini not etti.

Devlet başkanları, Astana sureci sonucunda Suriye'de tesis edilen gerginliği azaltma bolgelerinin oldukça etkili olduğunu ve şiddetin azaltılmasına, insani mağduriyetlerin giderilmesine, multeci akımının engellenmesine ve multeciler ile yerlerinden edilmiş kişilerin guvenli şekilde geri donuşleri için koşulların hazırlanmasına yonelik çalışmaların başlatılmasına onemli olçude yardımcı olduğunu vurguladı.

"Astana formatının" ve getirdiği kazanımların Suriye'de barış ve istikrara katkı sağlanmasında etkili bir araç haline geldiğini tespit eden devlet başkanları, İran, Rusya ve Turkiye'nin şiddetin azaltılmasında sağlanan ilerlemenin kaybedilmemesinin teminine yonelik eşgudumlu çabalarını surdurmeyi kararlaştırdı.

Suriyelilere, ulkelerinin birliğini yeniden tesis etmelerinde, Suriye halkının desteğini alacak bir anayasayla sonuçlanmak uzere, Suriyelilerin onculuğunde ve sahipli��inde yurutulecek kapsayıcı, ozgur, adil ve şeffaf bir sureç ve katılmaya ehil tum Suriyelilerin BM'nin uygun şekilde gozetimi altında oy kullanacağı serbest ve adil seçimler vasıtasıyla ihtilafa siyasi çozum bulmalarında yardımcı olmak hususunda mutabık kalındı.

Devlet başkanları, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak butunluğune olan kuvvetli taahhutlerini teyit etmiş, bahsi geçen gerginliği azaltma bolgelerinin tesis edilmesinin ve Suriye ihtilafının çozumune yonelik hiçbir siyasi girişimin Suriye Arap Cumhuriyeti'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak butunluğune hiçbir suretle halel getiremeyeceğini vurguladı.

Suriye Arap Cumhuriyeti Hukumeti temsilcilerini ve Suriye'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine, toprak butunluğune ve parçalanamaz karakterine bağlı olan muhalefeti yakın gelecekte Soçi'de duzenlenecek Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'ne yapıcı şekilde katılım sağlamaya çağıran devlet başkanları, Kongrenin başarısı için aktif katkıda bulunmak hususunda mutabık kaldı.

İran, Rusya ve Turkiye, Kongre'nin katılımcılarını aralarında istişare ederek kararlaştıracak.

Devlet başkanları, hızlı, guvenli ve kesintisiz insani yardım erişimine olan ihtiyacın altını çizmiş; siyasi sureç ve kalıcı ateşkes için daha iyi koşulların tesis edilmesi amacıyla, tutukluların/alıkonulmuş kimselerin serbest bırakılması, cenazelerin iadesi ve kayıp kişilerin kimliklerinin tespiti de dahil olmak uzere, Suriye'deki tarafların guven arttırıcı onlemler alması gerektiğini vurguladı.

Uluslararası toplumun ilgili uyelerine, Suriye halkına ilave yardımlar gondermek, insani mayın temizliği faaliyetlerini kolaylaştırmak, tarihi mirası korumak ve sosyal ve ekonomik tesisler de dahil olmak uzere temel altyapıyı yeniden tesis etmek vb. suretiyle Suriye'deki gerginliğin azaltılması ve istikrarın sağlanması surecine destek vermeleri çağrısında bulunan devlet başkanları, Suriye'deki ihtilafın çozumunde İran, Rusya ve Turkiye arasındaki işbirliği sayesinde sağlanan ilerlemenin bolgedeki genel duruma olumlu bir etki yapacağını ve etnik ve mezhepsel ayrışma riskini azaltacağını umduklarını ifade etti.

Devlet başkanları, gerektiğinde yeniden bir araya gelmeyi kararlaştırdı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, uçlu toplantıya Soçi'de ev sahipliği yapmasından oturu Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Sayın Vladimir Putin'e içten teşekkurlerini sundu.