Özet (TL;DR) @ 2017-11-19T08:44:12.000Z: ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü ve Teknokent'te hizmet veren bir firmanın iş birliğiyle geliştirilen proje sayesinde, depremden birkaç dakika sonra binadaki hasar cep telefonlarına mesajla…


Orta Do ğu Teknik Üniversitesi ( ODT Ü) İnşaat Muhendisliği Bolumu ve Teknokent'te hizmet veren bir firmanın iş birliğiyle geliştirilen proje sayesinde, binaların  hasar  gorup gormediğ i deprem den birkaç dakika sonra cep telefonlarına mesajla iletilebilecek.

ODTÜ İnşaat Muhendisliği Bolumu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Turer, "Binalar için Gerçek Zamanlı Afet İzleme ve Değerlendirme Sistemi" projesi hakkında bilgi verdi.

Bu projeyi ODTÜ'de Teknokent iş birliği ve doktora oğrencileriyle hazırladıklarını anlatan Turer, "ODTÜ İnşaat Muhendisliği bolumunde geliştirdiğimiz bu teknikle bir deprem olduktan hemen sonra, dakikalar içerisinde binanızın hasar gorup gormediğini cep telefonunuza SMS olarak alabiliyorsunuz, bu dunyada bir ilk." değerlendirmesini yaptı.

Geliştirilen sistemle, kablosuz sensorlerin yerleştirildiği bir binada, deprem olduktan hemen sonra, olası hasarın, olçume dayalı olarak çok hızlı bir şekilde belirlenebileceğini kaydeden Turer, binada hasar yoksa 3-5 dakika içinde vatandaşların cep telefonlarına "Bina durumu: Yeşil seviye" mesajı geleceğini ve binanın kalıcı deformasyon durumunun bildirileceğini soyledi.

Binada hasar olması durumunda ise "Bina durumu: Kırmızı seviye" mesajı iletileceğini belirten Turer, mesajda kişilerin hangi çıkışları kullanması gerektiği ve binayı bir uzmana gostermeleri tavsiyesinin de yer alacağı bilgisini verdi.

Prof. Dr. Turer, "Boylece deprem olan bolgedeki vatandaşlarımız binalarını kullanmaya devam edip etmeyecekleri konusunda anında bilgiye sahip olacaklar. Binasının hasar gorduğunu ya da gormediğini dakikalar içerisinde oğrenecek, boylece geceyi dışarıda geçirmek, arabaların içinde yatmak gibi sorunlarla karşı karşıya olmayacaklar. Eğer hasar gorduyse de tekrar binalarının içine girmeyecekler." diye konuştu.

" AMPUL TAKAR GİBİ EVLERE YERLEŞTİRİLEBİLİYOR"

Sistemin çalışma şekline ilişkin detayları da paylaşan Turer, şoyle devam etti:

"Deprem olduğunda butun sensorler aynı anda haberleşerek olçum almaya başlıyorlar ve deprem suresince olçum alıyorlar. Deprem bittikten sonra da 15-30 saniye kadar olçume devam edip, daha sonra topladıkları verileri analiz ediyorlar ve katlar arasındaki otelenme, ivme değerlerini kontrol ediyorlar. Burada yapılan otomatik bir analizle de hem bina sahiplerine hem de ODTÜ'ye bilgi veriyor. Henuz gerçek bir binaya uygulamadık. Hem maketler uzerinde hem de daha onceden binalarda yaptığımız benzer uygulamalarla bu tecrubeye sahibiz. Daha oncekiler kablolu uygulamalardı ve kabloların çekilmesi çok uzun zaman ve maliyet alıyordu. Bu daha pratik, bir ampul takar gibi evlere yerleştirilebiliyor."

Sensorlerin her binaya takılabildiğini, yığma ya da betonarme olmasının onemli olmadığını dile getiren Turer, sistemin dunyada benzerlerinin bulunduğunu ancak Turkiye'de ilk kez "kablosuz" olarak geliştirildiği için her binaya uygulanabildiğini soyledi.

" DEPREMLERİN İNSANLARI ÖLDÜRMESİNE İZİN VERMEYECEĞİZ"

Sistemin hata ayıklama algoritması olduğunu vurgulayan Turer, sensorlerin sadece gerçek depremleri algıladığının, bina yakınından geçen ağır vasıtalar ve katlar arasındaki seslerden etkilenmediğinin de altını çizdi.

Prof. Dr. Turer, sistemin uygulandığı binanın çok sallanan bir konumda olması, yakınından ağır kamyonlar geçmesi gibi durumlarda ise sensorun algılama seviyesini biraz daha yukseltip, gerçekçi olmayan kuçuk sarsıntıların insanları rahatsız etmemesini sağlayabildiklerini anlattı.

Sistemle ilgili henuz bir maliyet çalışması yapmadıklarına da işaret eden Turer, şunları kaydetti:

"Herhangi bir deprem sonrasında binaların hasarlı olup olmadığını tespit etmek için uzmanların çok uzun sure binaları test etmeleri, gezmeleri gerekiyor. Bizim buradaki amacımız çok hızlı, dakikalar içerisinde binayı kullananlara guvenilir ve olçume dayalı bilgi ulaştırmaktı, bu hedefimize de ulaşmış durumdayız. İlerleyen zamanlarda ilgili kurumlardan destek alarak, şahıslara daha ekonomik olarak bunu sunabileceğimizi duşunuyoruz. Devlet binalarında doğrudan kullanılabilir. İnsanların yoğun olarak bulunduğu hastaneler, okular, sinema salonları, cezaevleri gibi binalarda guvenle kullanılabilir. Bu geliştirdiğimiz sistemle depremlerin, hasarlı evlerini kullanmaya devam eden insanları oldurmesine izin vermeyeceğiz."