Özet (TL;DR) @ 2017-11-17T10:01:00.000Z: Tarihi 'uzun soluklu' devlet başkanlarıyla dolu Afrika kıtasındaki Zimbabve'de son 3 gündür yaşananlara 'darbe' deyip dememe konusundaki muğlaklık sürüyor. Kilit isimlerden Genelkurmay Başkanı…


Analiz

10:01 17.11.2017(Guncellendi 10:06 17.11.2017) URL'yi kısaltın

Tarihi 'uzun soluklu' devlet başkanlarıyla dolu Afrika kıtasındaki Zimbabve'de son 3 gundur yaşananlara 'darbe' deyip dememe konusundaki muğlaklık suruyor. Kilit isimlerden Genelkurmay Başkanı Chiwenga'nın Çin ziyaretinden hemen sonra boyle bir mudahale adımı atması ise, ulkenin en buyuk yabancı yatırımcısı olan Çin'i 'zan altında bıraktı.'

Dunyanın en yaşlı lideri Robert Mugabe'nin 37 yıldır yonettiği Zimbabve'de 2 gun once tankların başkent Harare'ye girip devlet televizyonunu ele geçirmesi ve ordunun 'bu bir darbe değil' açıklamasıyla başlayıp 'ev hapsi' iddiasıyla devam eden sureç belirsizliğini korurken gozler Çin'e çevrildi.

Zimbabve Genelkurmay Başkanı Constantino Chiwenga'nın tum bunlar yaşanmadan kısa sure once Çin'i ziyaret etmiş olması, 'Mimar, Çin mi?' spekulasyonunu beraberinde getirdi.

(C) AFP 2017/

Chiwenga bu hafta Çin'e gitmiş ve General Li Zuoçeng dahil ust duzey askeri yetkililerle goruşmuştu. Çin Savunma Bakanlığı'nın açıklamasına gore Li, Chiwenga'ya 'Çin ve Zimbabve'nin iyi gunde de, kotu gunde de dost olduğunu' soyledi. Chiwenga da diplomatik ve askeri ilişkilerin hızlı biçimde geliştirilmesi için işbirliğini derinleştirmek istediklerinden bahsetti.

Öte yandan Chiwenga, Çin Savunma Bakanı Çeng Vankuan'la da goruştu ve Pekin'in kendilerine 'uzun suredir, bir karşılık beklemeden yaptıkları yardımlar' için teşekkur etti.

Çin, Zimbabve'nin en buyuk yabancı yatırımcısı konumunda. Öyle ki pek çok kalkınma projesine milyarlarca dolar yatırım yapan Çin, 2016'da yeni parlamento binası inşa etmişti. ABD merkezli duşunce kuruluşu The Jamestown Vakfı da Çin'i 'Mugabe rejiminin tek buyuk uluslararası destekçisi' olarak nitelemişti.

(C) REUTERS/ ZIMPAPERS/Joseph Nyadzayo

Mugabe'nin dun Chiwenga ve Guney Afrikalı bir heyetle birlikte başkanlık konutunda yaptığı toplantının fotoğrafları yayınlanmıştı. Goruşmeye ilişkin olarak bazı kaynaklar, Mugabe'nin istifaya yanaşmadığı ve zaman kazanmaya çalıştığını soyledi. İktidardaki Zimbabve Afrika Ulusal Birliği-Yurtsever Cephesi'nden (ZANU-PF) bir kaynak da "Geri donuş yok. İnat ederse pazar gunu gorevden alınmasını sağlayacağız" dedi.

Tum bunlara rağmen Çin'in, Mugabe'nin  devrilme ihtimali karşısında beklendiği kadar hiddetlenmemesi de şaşırttı. Çin Komunist Partisi'nin yayın organı The Global Times'ta yayınlanan bir yazıda 'yaşananların karşılıkları ilişkilerin genel gidişatını etkilemeyeceği' ve 'Çin-Zimbabve dostluğunun bu iç karışıklıkların ustesinden geleceği' belirtildi.

(C) REUTERS/ Thomas Peter

Çin Sosyal Bilimler Akademisi'ndeki Afrika uzmanlarından Şen Şialoi de South China Morning Post gazetesine verdiği demeçte Pekin'in Zimbabve'nin 'kendi tutumuna' saygı duyacağını soyledi. Çin hukumetinin Afrika'nın iç meselelerine karışmama politikasını hatırlatan Şialoi, Chiwenga'nın ziyaretinin çok onceden planlanmış olmasına dikkat çekti. Nitekim Çin Dışişleri Bakanlığı da başkentteki hareketliliğin hemen ardından yaptığı açıklamada bunun 'normal bir ziyaret' olduğunu vurgulamıştı.

Bu arada son olarak Çin Dışişleri Sozcusu Geng Şuang'a Zimbabve'deki gelişmeler soruldu. Çin ve Zimbabve'nin Kuşak ve Yol inşasında ortak hareket eden ulkeler olduklarına işaret eden Şuang, Çin'in bu ulkeye karşı dostluk politikasını değiştirmeyeceğini soyledi.