Özet (TL;DR) @ 2017-11-14 09:03:24.144742: Edebiyatımızın önemli isimlerinden Orhan Veli Kanık, 36 yıllık yaşamına birçok başarılı iş ve eser sığdırdı. Özellikle tek tür şiirden kaçarak yenilikler denedi. 67 yıl önce bugün, 14 Kasım 1950'de…


ntv.com.tr

14 Kasım 2017 Salı

Ç OCUKLUĞU

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te Beykoz'a bağlı Yalıkoyu'nde bulunan İshak Ağa Yokuşu'ndaki Çayır Sokağında dunyaya geldi. Çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir'de geçti. Mutareke sırasında Akaretler'de bulunan Anafartalar İlkokulu'nun ana sınıfına devam etti.

L İSE YILLARI

Edebiyata olan merakı ilkokul sıralarında başladı. Bu donemde "Çocuk Dunyası" isimli dergide bir hikayesi basıldı. Ortaokulun yedinci sınıfındayken Oktay Rifat ile tanıştı. Birkaç yıl sonra ise bir musamere sırasında halk evinde Melih Cevdet Anday ile arkadaş oldu. Lisenin ilk yılında edebiyat oğretmeni ise Ahmet Hamdi Tanpınar'dı. Lise doneminde arkadaşları Oktay Rıfat ve Melih Cevdet'le birlikte "Sesimiz" isimli bir dergi çıkardı. Şair 1932 yılında, liseden mezun oldu.

NERELERDE ÇALIŞTI?

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakultesi'nin felsefe bolumune kaydını yaptırdı. 1933 yılında Edebiyat Fakultesi Talebe Cemiyeti başkanı seçildi. 1935 yılına kadar devam ettiği universiteyi bitirmeden okuldan ayrıldı. Üniversiteye giderken bir yandan surdurduğu Galatasaray Lisesi'ndeki oğretmen yardımcılığı gorevine, okuldan ayrıldıktan sonra bir sene daha devam etti. Kanık, daha sonra, Ankara'ya giderek PTT Umum Mudurluğu, Telgraf İşleri Reisliği, Milletlerarası Nizamlar burosuna girdi.

36 YILLIK YA ŞAM BİRÇOK ESER

Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi 'Garip' akımının kurucusu olan Kanık, 36 yıllık yaşamına şiirlerinin yanı sıra hikaye, deneme, makale ve çeviri alanında birçok eser sığdırdı. Yeni bir zevk ortaya çıkarabilmek için eski olan her şeyden uzak duran Orhan Veli, ele aldığı konular, bahsettiği kişiler ve kullandığı sozcuklerle kendine yeni alanlar oluşturdu. Bu akım ozellikle 1940-1950 yılları arasında Cumhuriyet donemi şiirinde buyuk etki bıraktı.

YEN İ BİR AKIM

1941 yılının Mayıs ayında Garip seçkisi yayınlandı. Bu kitapta şairin yirmi dort şiirinin yanı sıra Melih Cevdet'in on altı, Oktay Rifat'ın ise yirmi bir şiiri yer aldı. Kitabın içindeki şiirler kadar ses getiren onsozunu ise Orhan Veli yazdı. Bu kitap sonradan 'Birinci Yeni' olarak da anılacak Garip akımının başlangıcı oldu.

' TEK TÜR' ŞİİR YAZMAKTAN KAÇTI

Garip doneminde yazdığı şiirleriyle one çıksa da Orhan Veli "tek tur" şiirler yazmaktan kaçınmıştı. Durmadan arayan, kendini yenileyen, kısa yaşamı boyunca uzun bir şiir seruveni yaşayan Kanık'ın edebiyat hayatı farklı aşamalardan oluşmaktaydı. Oktay Rifat bu durumu "Orhan Fransız şairlerinin birkaç nesillik şiir macerasını kısacık omrunde yaşadı. Turk şiiri onun kalemi sayesinde Avrupa şiiriyle atbaşı geldi." ve "Birkaç neslin belki arka arkaya başarabileceği bir değişmeyi o birkaç yılın içinde tamamladı." sozleriyle açıkladı.

1950 YILINDA VEFAT ETT İ

Orhan Veli, 10 Kasım'da bir haftalığına geldiği Ankara'da belediyenin kazdığı bir çukura duştu ve başından hafifçe yaralandı. İki gun sonra İstanbul'a dondu. 14 Kasım gunu bir arkadaşının evinde oğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yuzunden başlayan rahatsızlığın sebebi doktor tarafından anlaşılamadı ve Kanık'a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı ancak beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı. Aynı akşam sekizde komaya giren şair 1950 yılında gece 23.20'de Cerrahpaşa Hastanesi'nde hayata veda etti.