Özet (TL;DR) @ 2017-11-13T10:11:00.000Z: Japon kredi derecelendirme kuruluşu JCR Eurasia Rating Başkanı Orhan Ökmen, OHAL'in peş peşe uzatılmasının piyasaları tedirgin ettiğini ve yabancı sermayeyi korkuttuğunu savunarak, inşaat sektörü…


Ekonomi

10:11 13.11.2017(Guncellendi 10:39 13.11.2017) URL'yi kısaltın

Japon kredi derecelendirme kuruluşu JCR Eurasia Rating Başkanı Orhan Ökmen, OHAL'in peş peşe uzatılmasının piyasaları tedirgin ettiğini ve yabancı sermayeyi korkuttuğunu savunarak, inşaat sektoru başta olmak uzere seri iflas riskinin buyuduğunu soyledi.

Cumhuriyet gazetesinden Şehriban Kıraç'a konuşan Ökmen, "Şu anda Turkiye ekonomisinin en zayıf yonleri neler?" sorusuna şu yanıtı verdi: "Turkiye'nin durağanlaşma riski artıyor. Şu anda hem sektorlerde hem de firmalarda ciddi bir nakit tutma arzusu var. Borç odeme arzusu duşuyor. Bu Turkiye'de ciddi bir likitide krizine yol açabilir. Hatta Turk bankacılık sektoru bazı sektorleri riskli ilan ederek onlara kredi tahsislerinde kısıntılara gittiğini duyuyoruz.

(C) Fotoğraf: DHA

Ekonomi genelinde firmaların nakit tutma eğiliminin artması, odeme surelerinin uzamış olması ve odeme arzusundaki duşukluk halleri, seri iflas risklerini buyutmuştur. Kredi Garanti Fonu ve bankaların toleransı ile ekonomide bir miktar yumuşatılmış olan genel nakit sıkışıklığı, tedarikçi zinciri vasıtasıyla hem yatay hem de dikey olarak sektorler ve firmalar arasına ve ekonominin geneline sirayet ederek kritik boyutlara yukselmiş ve seri iflas olasılıklarını hayli artırdı.

Ayrıca, mevcut konjonkturde bankaların riskli ilan ettikleri sektorlere yonelik kredi isteksizliği de bu nakit sıkıntısını artıracak. Mutlak miktarı 40 milyar dolara ulaşacak olan cari açığın finansman kalitesi bozuldu. Batı dunyasıyla gerginleşen ilişkilerin topyekun olarak ekonomiyi daraltıcı olasılıkları Turkiye'nin en onemli ekonomik risklerdendir. Hukuksal eksiklikler ve hukuksal aşınmalar da Turkiye için gelen yabancı sermaye açısından buyuk risk yaratıyor."

' OHAL'İN UZATILMASI YATIRIMCILARI ENDİŞELENDİRİYOR' 

İnşaat şirketlerinin likidite sıkıntısı yaşadığını ve sektorun iflas riskiyle karşı karşıya olduğunu dile getiren JCR Eurasia Rating Başkanı, OHAL'in piyasalara etkisini ise şoyle değerlendirdi: "OHAL'in peş peşe uzatılması, piyasalara "Artık OHAL kalıcılaşmıştır" algısı yarattı. Bu piyasaları tedirgin ediyor. Zira başlangıçta hukuk ve ozgurlukleri koruma amacıyla ilan edilen OHAL'in peş peşe uzatılması, parlamentonun yonetim hakkının ve demokrasinin askıda kaldığı surenin de kesintisiz olarak uzatıldığı algısını beraberinde getirmekte ve yatırımcıları endişelendirmekte.

OHAL, yabancı yatırımcıların ulkeden çıkışlarına veya ulkeye gelmeyi ertelemelerine sebep oluyor. OHAL doneminde yaşanan hukuki uygulamalar yabancı sermayeyi korkuttu ve belirsizliği artırdı. Turkiye'nin ve dunyadaki tum toplumların temel ihtiyacı her zaman daha çok demokrasidir. Piyasalardaki stresin temel sebebi olan OHAL'in, devam etmesi, yığınsal yoksulluğu da artıracak. OHAL'in yarattığı siyasal belirsizlik ve istikrarsızlık hali doviz kuruna ve buradan genel maliyet artışına yansıyarak fiyatları yukarı çekiyor. OHAL'in artık uzatılma gerekçesi ortadan kalktı."

' EĞİTİM VE HUKUKTA REFORMA İHTİYAÇ VAR' 

Turkiye'nin eğitim ve hukuk reformuna ihtiyaç duyduğunu dile getiren Ökmen şu ifadeleri kullandı: "Turkiye'de her hukumet kendi eğitim sistemini kurmak istedi. Eğer eğitime boyle yaklaşırsanız eğitimin stratejik ozelliği kayboluyor. İşsizlikte bir katılaşma var. Bunun en buyuk sebebi belki de yuzde 70 sebebi eğitimdeki yanlış politikalar. Çok iyi okulları bitiren universiteleri mezunları bile işsiz. Burada ciddi bir reforma ihtiyaç var. İkincisi en onemlisi hukuksal reformun yapılması gerekiyor. Özellikle demokraside bir erozyon oluştu. Bunun telafi edilmesi ve daha da geliştirilip AB standarlarına uyumlulaştırılması gerekiyor."

' FAİZİN DÜŞÜRÜLMESİ MÜMKÜN DEĞİL' 

(C) AA/

"Hem Cumhurbaşkanı hem de hukumet kanadından surekli 'faiz indirin' baskısı var. Var olan ortamda faiz iner mi?" sorusu yoneltilen Ökmen'e gore faizin duşurulmesi imkansız: "Merkez'in sıkı para politikası uygularken elinde tutuğu tek bir silahı vardır: Faiz. Onu da yukarıda tutması gerekir. Eğer faizi indirin diyorsanız o zaman OVP'nin içine sıkı para politikası maddesini koymamanız gerekir. Burada bir çelişki var. Teknik olarak da faizin duşurulmesi mumkun deği. Faiz indirin baskısı bu donemde başarılı olmaz. Sıcak para girişlerinin devam etmesi yonundeki kapalı politik arzu nedeniyle, uzun vadede faiz genel seviyesi yuksek kalmaya devam edecek."

' YATIRIM YAPANLARA KARŞI SORUMLUYUZ' 

Ökmen, kredi derecelendirme kuruluşları Turkiye'nin notunu indirdiğinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve hukumetten gelen eleştiriler hakkında şunları soyledi: "Biz yatırımcıların adına notlar veriyoruz. Biz Turkiye'nin varlıklarına yatırım yapanlara karşı sorumluyuz. Yatırımcılardan eleştiri geldiğinde biz çok onemseriz. Ama yatırımcılardan gelmiyor eleştiriler. Reyting kuruluşlarının en buyuk itibar yeri piyasadır. Piyasa kabul etmişse itibarınız da artıyordur. Eleştiriler, kuruluşlarının esas muhatabı olan yatırımcılardan değil de risk analizi yapılan ulkelerin bizzat kendilerinden geldiği için bu turlu eleştirilerin piyasalar tarafından dikkate alınma seviyesi hep duşuk kalmaktadır."

' KRİZ HALİNİN DEVAMI SAVUNMA KABİLİYETİNİ AZALTIYOR' 

AB ulkeleri, ABD ve diğer ulkelerle ilişkilerde yaşanan gerginliklerin belirsizlik algısını kalcı hale getirdiğini belirten JCR Eurasia Rating Başkanı şoyle konuştu: "Turkiye ile ABD ve Almanya başta olma uzere bilumum Batı dunyası arasında çok boyutlu ve giderek derinleşen bir gerginlik, guvensizlik ve bakış farklılığı hali ortaya çıktı. Kriz halinin devam etmesi Turkiye'nin savunma kabiliyetinin azaltıyor. Turkiye'deki demokratik aşınmalar ve içerdeki kutuplaşmalar, uluslararası ilişkilerin seyrinde Turkiye'nin zora sokulmasını, genel bakış açılarının Turkiye aleyhine kullanılmasını kolaylaştırıyor. İş dunyasıyla yabancı yatırımcılar nezdinde belirsizlik algısının kalıcı hale donmesine sebep oluyor."