Özet (TL;DR) @ 2017-11-13T11:19:00.000Z: 25 Eylül bağımsızlık referandumunun ardından Kerkük'ün kontrolünü kaybeden ve Barzani'nin istifasına tanıklık eden IKBY halkı, ABD'ye öfkeli. Peki Washington'a güvenmeyeceklerini söyleyen bölge halkı…



25 Eylul bağımsızlık referandumunun ardından Kerkuk'un kontrolunu kaybeden ve Barzani'nin istifasına tanıklık eden IKBY halkı, ABD'ye ofkeli. Peki Washington'a guvenmeyeceklerini soyleyen bolge halkı ve ABD'nin iş birliği umudu tamamen çope mi gitti? Bolge halkı goruşlerini; uzman, siyasetçi ve gazeteciler analizlerini Sputnik'e aktardı.

25 Eylul'de Irak Kurt Bolgesel Yonetimi (IKBY) tarafından gerçekleştirilen bağımsızlık referandumunun ardından Washington'ın, kendi desteğiyle 'tartışmalı bolge' statusu kazandırdığı petrol zengini Kerkuk'un Irak ordusu tarafından kontrol altına alınması karşısında sessiz kalmasının bolgedeki yankıları suruyor. Geçen hafta, Eski Irak Kurt Bolgesel Yonetimi (IKBY) Başkanı Mesud Barzani, referandum sonrası ABD'nin tutumundan dolayı yaşadığı hayal kırıklığını ifade ettiği konuşmasında Rusya'ya yakınlaşma mesajı verdi. Barzani, referanduma Rusya'nın pozitif baktığını ifade ederek, "Belki de Ruslar ABD'den daha iyi bir dost olabilirler" ifadelerini kullanmıştı. Barzani'nin ABD'ye yonelik sitem dolu bu sozleri, gozleri IKBY halkına çevirdi. Sputnik, IKBY halkı, siyasetçileri ve gazetecilerine Irak ordusu ve Şii milisler Haşdi Şabi'nin Kerkuk'e yonelik saldırısı karşısında sessiz kalan Washington'ın Kurtlere yonelik politikalarına halen guvenip guvenmediklerini sordu.

' IKBY HALKI ABD'YE DEĞİL RUSYA'YA GÜVENİYOR'

****Sputnik 'e konuşan isimlerden ilki Kurt gazeteci Zeynep Sindi oldu. Rusya'nın guvenilir bir devlet olduğunu ancak ABD için aynı şeyin geçerli olmadığını savunan Sindi "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya ile Kurtler arasında eski bir ilişki olduğunu ve bozulamayacağını soyledi. Barzani, Rusya'nın politikasına guvenirken, ABD'ninkine guvenmiyor. Irak Kurdistan'ı 2003 yılında Irak savaşı ve terorle mucadele sırasında ABD'nin stratejik partneriydi, ancak şimdi bu zor zamanlarda Erbil, uç ulkenin ekonomi ablukasıyla karşı karşıyayken, Rusya kendini gosterip bu ablukayı kırmayı ve Kurdistan'la ekonomi alanında anlaşmalar imzalamayı istedi" ifadelerini kullandı.

Sputnik'e konuşan bir diğer isim de Suleymaniye'de yaşayan oğretmen Burhan Rauf oldu. Rusya'nın ABD'ye kıyasla bolgedeki gucunun çok daha buyuk olduğuna inandığını soyleyen Rauf "Bugun Ortadoğu fırtınalı ve zor bir donemden geçiyor. Kurt politikacıların çokuşun bir parçası olmamak için aklıselim gostermesi onemli. Bolgenin birçok kısmı ABD'nin kontrolunde, ozellikle de Irak ve Kurt Bolgesi. Ancak Rusya'nın Kurdistan Bolgesi'ne, referanduma ve Kurtlerin haklarına yonelik yaklaşımı saygı duyulur cinsten ve değerli. Irak Kurdistanı'nın Rusya ile gereken duzeyde ilişkileri olmasa da, Moskova Kurdistan Bolgesi'ne çok yardım edebilir. Rusya ayrıca İran'a baskı yaparak bolgeyi sarsma gucune de sahip" dedi.

Erbilli kasap Saman Muhammed ise "ABD, daha once birçok kez Kurt halkına yardım etti, ancak referandumdan sonra Kurdistan'a yonelik tavrı aynı olmadı. Rusya'nın tavrı daha iyiydi. Rus yetkililer Kurt halkının iradesine saygı duyduklarını soyledi. Kurtler için bu sozler çok onemliydi" dedi.

' ABD KERKÜK SALDIRISINA MÜDAHİL BİLE OLMUŞ OLABİLİR'

****K urdistan Demokrat Partili (KDP) Irak milletvekili Ardelan Muhammed ise "Sayın Barzani, son açıklamasında Washington'ın Irak ordusu, ABD yapımı silahlar kullanarak Peşmerge guçlerine saldırırken sessiz kaldığını açıkça soyledi. Evet, Rusya ile stratejik çıkarlarımız yoktu, ancak Rusya'nın Kurtler konusundaki tavrı daha dostaneydi. Barzani bu nedenle Rusya'nın tutumunu ovup, Erbil'in gelecekte Rusya ile ilişkileri guçlendirmesini umduğunu soyledi" yorumunda bulundu.

Erbil sakini Habil Hidir "Barzani'nin bu ifadeleri kullanmasının nedeni ABD'nin dost olmadığını gostermesi. Özellikle de Kerkuk'un ve diğer tartışmalı bolgelerin alınmasından sonra. Erbil'in, Ortadoğu'da buyuk rol oynayan Rusya ile sağlam ilişkiler kurması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Kurt yazar Salih Tayro da Barzani'nin ifadeleriyle ilgili "İnsanlığa karşı bir tehdit olan IŞİD'e karşı savaşta başından beri uç yıl boyunca Peşmerge guçleri ABD onculuğundeki koalisyonla omuz omuza savaştı. Ancak ABD'nin tavrı 16 Ekim'den sonra değişti. Belki de Irak guçleri Kurdistan'a ABD ile birlikte saldırdı. ABD'nin Kurt halkının isteklerini anlamadığı açıkça belli oldu. Rusya'nın politikası da olumlu oldu. Rusya, Kurtlerin haklarına saygı duyduklarını gosterdi" açıklamasını yaptı.

' KÜRTLER, ABD'NİN ÇIKARLARINI ÜSTÜN TUTTUĞUNU GÖZ ARDI ETTİ'

Dohuk Üniversitesi oğrencisi Sipel Kurdistani ise "En başından beri ABD'nin tavrı ile ilgili şuphelerim vardı. Zira referandumun gerçekleştirilmesinden sonra ABD'nin tutumu bolge ulkelerinin çıkarlarını karşılıyordu" ifadelerini kullandı.

Almanya'nın başkenti Berlin'de yaşayan Kurt gazeteci Sarkaut Hidir'in açıklamaları da şoyle oldu:

"Barzani'nin ABD ziyareti, ABD'li yetkililerin Barzani'ye yaptığı iade-i ziyaretler, IŞİD'le mucadelenin başlaması ve koalisyon guçlerinin Kurdistan Bolgesi'ne verdiği destek Kurtlerin hoşuna gitmişti. Kurtler, Barzani iktidarı doneminin başladığından emindi. Ancak buyuk guçlerin çıkarlarının her zaman başkalarınınkinden ustun olduğunu anlamadılar. Barzani de Irak, İran ve Turkiye karşısında gucunun sınırlı kaldığını hesaba katmadı. Referandumdan sonra Barzani kontrolundeki guçler Irak ordusunun hucumuna dayanamadı. Barzani, ABD'ye karşı guvenini kaybetti ve Rusya'ya yonelip ilişkilerin gozden geçirilmesini soyledi. Ancak burada akıllara gelen bir soru var: Rusya, Barzani'nin stratejisini destekliyor mu? Barzani bu desteği alabilir mi? Bunu zaman gosterecek.

(C) REUTERS/ Reuters TV

K ÜRTLERLE ABD'NİN GÜVEN İLİŞKİSİ BİR DAHA ONARILAMAZ DURUMDA MI?

****Sputnik 'e konuşan isimler referandum oncesinde de ABD'ye yonelik guvenlerinin olmadığında ve ABD'den çok Rusya'nın bolge uzerinde nufuzu olduğu fikrinde buluştu. Peki, IKBY halkının bu tutumu şaşırtıcı mı? Sputnik'e konuşan ve bolge halkının yorumlarını değerlendiren Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM) Irak uzmanlarından Bilgay Duman'a gore IKBY halkının ABD'den artık herhangi bir şekilde destek beklemedikleri herhangi bir ittifakın gerçekliğine inanmadıkları yonundeki goruşleri şaşırtıcı ve beklenmedik olmaktan çok uzak olsa da halkın bu tutumu değişmeye mahkum.

IKBY'nin başından beri ABD'nin desteğiyle ayakta durduğuna işaret eden Duman "ABD'nin referandum sonrasındaki tavrı bolgeyi olumsuz yonde etkiledi. Ancak sadece 2003'ten itibaren değil, 1990'lardan itibaren Irak'ın kuzeyindeki o yapıyı kuran, buyuten ve destekleyen de ABD'nin ta kendisiydi. IKBY halkı Amerika'nın desteği olmadan bu yapının korunması veya bağımsız devlet hayallerini gerçekleşmeyeceğinin farkında. Her ne kadar şu an Amerika'ya karşı boyle bir tavır olsa da, onumuzdeki sureçte bu guven ilişkisi yeniden kurulmak zorunda. Çunku ABD'nin desteği olmadan sureçte ilerlemez" dedi.

ABD'nin Barzani'ye yonelik desteğini çekmesinin, bolgede İran'ın guçlenmesine karşıt bir hamle olduğuna işaret eden Duman "Barzani, Amerika'nın ciddiyetini anlamadı. ABD, Suriye'ye oncelik vermek isterken; Barzani bunun tam tersini yaptı. ABD'nin bir yandan da hem İran hem de Irak iç politikasında denge kurma arayışı suruyor. Önumuzdeki sureçteki seçimlerden Nuri el Maliki ve Haşdi Şabi yanlısı yapılar çok guçlu şekilde ayakta duruyorlar. Haydar el-Abadi'nin başbakanlığının en buyuk destekçisi ABD'ydi. Kısacası, ABD bolgeyi yeniden İran'ın eline kaptırmak istemiyor. Mesud Barzani bolgedeki dengeyi bozabilecek bir adım atmış olsa da ben ABD'nin 30 yıldır yaptığı yatırımı iki gun gibi surede tamamen bitireceğini sanmıyorum ifadelerini kullandı.