Algoloji-Ağrı Uzmanı Prof. Dr. Nurettin Lüleci, son dönemde gündeme gelen telomer tedavisi hakkında ...

Özet (TL;DR) @ 2017-11-09 09:34:27.054231: Algoloji-Ağrı Uzmanı Prof. Dr. Nurettin Lüleci, son dönemde gündeme gelen telomer tedavisi hakkında merak edilenleri sizler için anlattı.

Kromozomların ucunda yer alan ve kromozomları bozulmadan koruyan kapaklardır. Kromozom şapkalarıdır. Kromozomlar, genetik bilgimizi içeren DNA sarmalının sonunda yer alan iplik benzeri yapılardır. Telomerler, kromozomlarımızın hucre bolunmesi sırasında zarar gormesini onlerler. Ancak her hucre bolunmesinde bu telomerlerin boyu bir miktar kısalmaktadır. Bir zaman gelir ki her hucre bolunmesiyle bu telomerlerin boyu iyice kısalır ve kromozomları koruyamaz hale gelirler, kritik bir uzunluğa ulaştığında hucre bolunmeyi durdurur veya olur. Telomerler kabaca 50 hucre bolunmesi sonunda, gelişme ve bolunme yeteneklerini kaybeder. Yaşlanmış hucreler metabolik olarak aktif kalırken daha fazla yeni hucre meydana getirmez ve en sonunda da olurler. Genç insanlardan alınan hucreler, yaşlılardan alınan hucrelere gore kultur ortamında daha fazla bolunme gosterir. İnsanda yaşlanma sureci anne karnında organların oluşma sırasında başlar. Embriyo hucreleri, yaklaşık 60 - 80 defa bolundukten sonra yaşlanmaya başlar. Eğer hucreler orta yaşlı insanlardan alınırsa, yaşlanmadan once 10-20 defa bolunur. Ömru uzun olan turlerdeki bolunme sayısı, kısa omurlu olan turlerden daha fazladır. Örneğin, fareden alınan hucreler 10- 15 defa bolunurken, kaplumbağadan alınan hucreler 100'den fazla bolunme geçirir.

YA ŞLANMAYA ENGEL OLMAK

Yaşlanmanın onune geçilmesi amacı ile bu konular ve nelerin yaşlanmaya yol açtığı sorusu bilimsel çevreleri meşgul eden ve uzerinde yoğun olarak çalışılan konulardan biridir. Bu bağlamda telomerlerin boylarının kısalmasına engel olmanın hatta telomer boylarının uzatılmasının sağlamanın insan omrunu uzatabileceği konusu gundeme gelmeye başladı. 2015 tarihinde J. Ramunas, E. Yakubov ve arkadaşları FASEB adlı dergide telomerlerin uzatılabileceğini kendilerinin de bunu başardıklarını yayınladılar. Bu yaşlanmanın onune geçilebileceği anlamı taşıyordu.

Dr. John Cooke konuya ilişkin olarak şu yorumda bulundu:  "Bu çalışma, hucre terapilerini iyileştirmek ve insanlarda hızlanan yaşlanma bozukluklarını tedavi etmek için telomer uzunluğunun geliştirilmesine yonelik ilk adımdır". Diğer yandan Stanford'daki mikrobiyoloji ve immunoloji profesoru Helen Blau, "İnsanlardaki telomerleri uzatmanın bir yolunu bulduklarını, bu h ucrelerdeki iç saati uzun yıllar insan hayatına eşdeğer olarak geri dondurduklerini" soylemiştir. Tabii ki bu araştırmalarda mRNA'lar (haberci ribonukleikasitler) kullanılmıştır. Bunun gıda takviyesiyle sağlanması soz konusu değildir.

Telomerleri uzatıldığında hucrelerin artık sonsuza dek bolunmeye gitmeyecekleri anlamı çıkar. Bu durum kanser riskini artmaktad ır ki insanlarda potansiyel bir tedavi olarak kullanılması çok tehlikeli hale gelir. Sonuçta kanser oluşturma potansiyellerinin varlığı nedeni ile insanlarda tedavi amaçlı kullanılmaları şimdilik duşunulmemelidir. Telomer - kanser ve telomer - yaşlanma ilişkisinin tam olarak açıklığa kavuşabilmesi için çok sayıda yeni araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır.  Geçtiğimiz Haziran ayında, California-San Francisco Üniversitesi tarafından yonetilen bir çalışmada soylenenlerin aksine,  uzun telomerlerin beyin kanseri riskiyle ilişkili olduğunu iddia eden raporları yayınlanmıştır.

Diğer yandan gıda takviyelerinin telomer tedavisi gibi sunulması fevkalade yanlıştır. Daha laboratuvar aşamasında olan bu araştırmalar çok onemlidir. Dr. Blau bile potansiyel kullanım alanlarını sayarken "olabilir" ifadelerini kullanmıştır. Genetik hastalıklar, kas hastalıkları, diyabet ve kalp hastalıklarında kok hucre hedefli tedavilerde telomerlerin onemli yeri vardır.

Ölum dediğimiz hadise zaten genetik olarak kodlanmış bir olaydır. Laboratuvar ortamında alınan sonuçlar pratik hayatta aynı neticeleri vermeyebilir. Bize duşen DNA'mızı, kromozomlarımızı dolayısı ile telomerlerimizi hasarlayıcılara karşı korumaktır. Bunun için sigara ve alkolden uzak durmak, stres oluşturan ortamlardan ve olaylardan uzaklaşmak, yediğimize içtiğimize dikkat etmek, genetiği değiştirilmiş gıdalardan ve hazır besinlerden, trans yani denature olmuş yağ kullanılan yiyecekleri almamak, bentonit kullanmak, ozon tedavisi almak, Omega 3 almak sağlıklı bir yaşlanmanın ve telomerleri korumanın gereklerindendir.

_ arpanetmedya.com 'a katkıları için teşekkurler._