Demir eksikliği durumunda; kandaki alyuvar üretimi azalıyor, hücre, doku ve
organlara daha az oksijen taşınıyor. Hücre ve enzimlerdeki enerji azalıyor.
Sonuçta; demir eksikliği anemisi hastalığı ortaya çıkıyor. Demir eksikliği,
sadece ülkemizde değil gelişmekte olan ülkelerin önemli bir kısmında, büyük
ölçüde beslenme düzenine bağlı olarak sürekli düşük seyrediyor. Ülkemizde her
10 çocuktan 4’ünün demir eksikliği sorunu yaşadığını belirten Dr. Murat
İmal
, kendisini özellikle
‘demir eksikliği anemisi’ ile gösteren bu sorunun zamanında giderilmesinin
çocuğun mental ve fiziksel gelişimi açısından hayati önem taşıdığına dikkat
çekiyor. Demir eksikliğinin nedenleri hakkında detaylı bilgiler veren Dr.
Murat İmal, demirden fakir beslenme şeklinin sadece çocukları değil ileri
yaştakileri de olumsuz etkileyebileceğine vurgu yapıyor.

DEMİRDEN ZENGİN BESİNLERİ TÜKETMELİ

Koyu yeşil yapraklı sebzelerden biri olan ıspanak önemli bir demir kaynağı
ancak çocukların ıspanağı çok fazla sevdiği söylenemez. Yine de büyüme
çağındaki çocukların emirden zengin bir beslenme düzenini takip etmeleri çok
önemli çünkü bebeklikten itibaren başlayan demir ihtiyacı gelişme döneminde
hızla artıyor. Bunun için beslenmenin demir açısından zenginleştirilmesi,
demir alımını azaltan örneğin aşırı inek sütü tüketimi gibi alışkanlıklardan
vazgeçilmesi, çocuğun çeşitli beslenmesinin sağlanması şart.

Demir eksikliği olan özellikle de büyük çocuklarda yetersiz alım seçeneği
elenmişse veya ağızdan demir tedavisine yetersiz yanıt alınmışsa bu durumda
altta yatan nedenlere bakmak gerekiyor. “Böyle bir durumda aklımıza ilk olarak
gizli kan kaybı gelir” diyen Dr. Murat İmal, gizli kanamayla gelişen demir
eksikliği anemisinin çocuklarda nadir görülmekle birlikte peptik ülser, Meckel
divertikülü, polip, hemanjiyom veya enflamatuar bağırsak hastalığı gibi
sindirim sistemi sorunları nedeniyle ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.
Fark edilmeyen kan kayıpları ayrıca çok daha nadir olarak çölyak hastalığı,
kronik ishal veya pulmoner hemosideroz gibi kanamalara da bağlı olabiliyor.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde parazitlerin de ne yazık ki demir
eksikliğine neden olabildiği biliniyor.

Ergenlik çağındaki kız çocuklarının yüzde 2’sinde demir eksikliği anemisi
görülüyor, bunun nedeni de daha çok büyüme atağı ve menstrüel kan kaybına
bağlı. Ergenlik öneminde görülen ayrıntılı adet öyküsünün alınması ve yine
beklenenden fazla kanaması olanlarda altta yatan kanama bozukluklarının
atlanmaması gerekiyor.

BEBEKLER VE ÇOCUKLARDA FARKLI

Demir eksikliğinin önlenmesi ve tedavisinde bebekler ile çocuklarda farklı
önlemler alınıyor. Bebekler söz konusu olduğunda üzerinde fikir birliğine
varılan önlemleri; erken doğumun engellenmesi, doğum sırasında özellikle erken
doğan bebeklerde göbek kordonunun geç bağlanması, ilk 6 ay sadece anne sütü
verilmesi, ek gıdaların anne sütünden ayrı öğünlerde verilmesi, bir yaşından
önce inek sütü verilmemesi, anne sütü yerine formula kullanılacaksa demirden
zenginleştirilmiş formulaların verilmesi ve ek gıdaların özellikle demir
yönünden zengin olmasına dikkat edilmesi olarak sıralayan Dr. Murat İmal,
ülkemizde 4. ay ve 1 yaş arasındaki bebeklere ücretsiz demir damlaları
verildiğini sözlerine ekliyor. 1 yaş sonrası demir eksikliğinin önlenmesi ve
tedavisinde ise et ve et ürünlerinin miktarının artırılması, demir açısından
zengin yumurta, iyi pişmiş kuru baklagiller, yeşil sebzeler ve kuru meyvelerin
tercih edilmesi öneriliyor.

NASIL FARK EDERSİNİZ?

“Demir eksikliği genellikle anemiyle ortaya çıkmakla birlikte bazen hiçbir
klinik bulgu olmaksızın, sadece laboratuvar incelemeleri sonucu ortaya
çıkabilir” diyen Dr. Murat İmal, anne ve babalara sesleniyor, özellikle bu
belirtiler varsa ciddi demir eksikliği olabileceğini akılda tutmaları
gerektiğine dikkat çekiyor: Soluk beniz, kaşık tırnak, efor kapasitesinde
azalma, çabuk yorulma, egzersiz kısıtlılığı, taşikardi, kalp büyümesi, kalp
yetersizliği, iştahsızlık, dilde düzleşme, yutma güçlüğü, toprak yeme,
enfeksiyonlara kolay yakalanma, huzursuzluk, halsizlik, bayılma, katılma
nöbeti, uyku bozukluğu, dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, davranış bozukluğu,
algılama işlevlerinde azalma, motor ve mental gelişme testlerinde gerilik.


Yorum yazabilmek icin uye olmalisin.

Yorumlar