Özet (TL;DR) @ 2018-08-26T13:48:00.000Z: Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, sadece Marmara Denizi'nden geçen fayda değil, Türkiye'nin başka yerlerinde de 7 ve üzerindeki…



Turkiye

13:48 26.08.2018(Guncellendi 13:56 26.08.2018) URL'yi kısaltın

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitusu Muduru Prof. Dr. Haluk Özener, sadece Marmara Denizi'nden geçen fayda değil, Turkiye'nin başka yerlerinde de 7 ve uzerindeki buyuklukte deprem olabileceğini soyledi.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitusu Muduru Prof. Dr. Haluk Özener Turkiye'nin sadece Marmara Denizi'nde değil, diğer yerlerinde de deprem riski olduğunu belirterek, "Hep Marmara'ya dikkati çekiyoruz ama Turkiye'nin başka yerlerinde de potansiyel deprem olabilecek yerler var. Biz Marmara'da deprem beklerken Turkiye'nin başka bir yerinde 7'nin ustunde deprem olursa şaşırmamamız lazım" dedi.

Kuzey Anadolu Fayı'nın 1939'da Erzincan depremiyle başlayan hareketinin kırıla kırıla batıya doğru geldiğini anlatan Özener, şunları kaydetti:

"1967 Adapazarı, 1999 İzmit, 1912 Şarkoy Murefte depremi. Fay uzerinde arada boşluk var. Onun dolması lazım. Bunun yanında bir de Erzincan'ın doğusunda Yedisu bolgesi var. Yedisu fayında uzun yıllardır deprem olmuyor. Ovacık fayı da suskun. Birçok yerde Turkiye'de deprem olma olasılığı var. Ancak Marmara Bolgesi'nin nufus yoğunluğu fazla. Burada olacak bir deprem Turkiye'yi, hem nufus hem de ekonomik kayıplar anlamında doğuda olacak bir depremden daha fazla etkileyecek."

' MARMARA İÇİN 5-7 SANİYE ÖNCE UYARI ALABİLİYORUZ'

Deprem yaşandıktan sonra yıkıcı dalganın arkadan geldiğini dile getiren Özener, "Yıkıcı dalga yerleşim yerlerine ulaşmadan deprem geleceği haberini alıyoruz. Bu bilgisayardan bilgisayara yapılan bir bağlantıdır. Marmara için 5-7 saniye once uyarı alabiliyoruz" dedi.

Haluk Özener, Marmara Denizi'ndeki Kuzey Anadolu Fayı'nın kıyıya çok yakın olduğu için uyarı zamanının da kısa kaldığını belirterek, "Aynı sistemi Japonya da işletiyor, orada belki 1-1.5 dakika suremiz var. Kırılacak yer belki 300 kilometre uzakta. Marmara'da ise kıyıya 15-20 kilometre uzakta. Yeteri kadar vatandaşın aksiyon alacak hareketi yok. Bu sistemle Marmaray'ı durdurabiliyorsunuz, İGDAŞ'ın gazını kesebiliyorsunuz" şeklinde konuştu.

Turkiye'deki sismik ağlar sayesinde erken uyarı sinyalini ureten rasathanenin bu sisteminin birçok kurum tarafından kullanılabileceğini vurgulayan Özener, "Bu sistemi alıp entegre olabilecek her turlu kurum bunu kullanabilir. İGDAŞ kullanıyor. Kritik sanayi tesisleri, petrol uretim tesisleri, santraller bu sistemi kullanabilir. Deprem olmadan yapacağımız bir birimlik harcama, deprem olduktan sonra harcayacağımız 100 birimi karşılayacak belki de. Bu yonde duşunup aksiyon almakta fayda var" ifadelerini kullandı.

' TSUNAMİ BU DENİZLERDE TARİH BOYUNCA OLMUŞ'

(C) Flickr /

Prof. Dr. Haluk Özener, enstitunun hukumetler arası oşinografi komisyonunca akredite edilen, gorev olanı Ege, Akdeniz, Karadeniz ve bağlantılı denizlerde olan tsunami servis sağlayıcısı olarak da hizmet verdiğini belirtti.

Bu denizlerde belirli bir buyukluğun ustunde yaşanan depremin tsunami tehlikesi yaratması durumunda, bunun uyarı mesajını sadece Turkiye'deki yetkili organ AFAD'a değil, komisyona uye olan ulkelere de vermekle sorumlu olduklarını dile getiren Özener, şoyle devam etti:

"Tsunami bu denizlerde tarih boyunca olmuş. Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara'da yaşanmış tsunamiler var. Marmara'daki doğrultu atımlı fay olduğu için burada beklediğimiz tsunami ozellikle deniz tabanında meydana gelecek heyelanlardan sonra olabilir. Bodrum-Kos depreminde bir tsunami gorduk. Denizde yaklaşık 25 santimlik yukseklik vardı ama kıyıdan içeri 100 metrelere kadar girdi. Marmara'da da olası senaryolarımızda 2 metre 20 santimetre kadar tsunami dalgaları bekleniyor ama bu hiçbir zaman Uzak Doğu'daki depremlerden oluşan tsunamiler gibi olmayacaktır. Oradaki fayın ozelliği zaten farklı. Normal ya da ters fay. Dolayısıyla oradakiler açık deniz ve mesafe uzun olduğu için dalgalar yukselerek ve çok şiddetli geliyor. Binlerce insanın yaşamını kaybetmesine neden oluyor. Marmara'da oyle bir tsunami beklemiyoruz. Dalga boyu 2 metre kadar olacaktır ama Marmara uzerinde depremden kaynaklanan zararlar, can ve mal kayıpları, tsunamiyle mukayese edilemeyecek kadar fazla olacak. Tsunaminin zararı depremden çok daha az olacak. Tsunamiyle ilgili yapılacak en iyi uyarı Marmara'da herhangi bir deprem olduğunda insanların meraklı gozlerle kıyıya dalgayı, denizi seyretmek yerine iç bolgelere doğru ilerlemeleridir. Marmara'da olacak depremden sonra tsunami dakikalar sonrasında oluşur. Fay kıyıya çok yakın olduğu için."