• Status: 2


    Özet: Son dönemlerde çevreci girişimler ile birlikte anılan doğalgaz kullanımı, altın çağ olarak nitelendirilen bir dönemin başlangıcı olarak görülmektedir. Bu altın çağda fiyatların nasıl olacağı ile…

    Son donemlerde çevreci girişimler ile birlikte anılan doğalgaz kullanımı,
    altın çağ olarak nitelendirilen bir donemin başlangıcı olarak gorulmektedir.
    Bu altın çağda fiyatların nasıl olacağı ile ilgili ise herhangi bir kesinlik
    bildirecek bir durumun olmadığı da ortada. Talebin ve arzın gun geçtikçe artış
    gostermesi ile birlikte denge noktasının bulunabileceği başka etkenler
    araştırılmaktadır.

    Do ğalgaz fiyatları konusunda belirleyici faktorler eskiden daha az iken,
    gunumuzde farklı faktorlerin soz konu olduğu da gorulmektedir. Bu faktorler;
    hub, borsa, geleneksel olmayan kaynaklar ve LNG gibi kavramlardır. Literaturde
    doğalgaz fiyatları ile ilgili çalışmalar 3 gruba ayrılmıştır. Birinci grup "
    Henry Hub " ve Amerika merkezli çalışmalardır. İkinci grup çalışmalar ise
    Avrupa kıtasında ağırlıklı olarak yapılan fiyat çalışmalarıdır. Üçuncu ise
    Asya piyasasıdır ve aralarında en onemlisi olarak Asya gorulmektedir.

    Doğalgaz fiyatları hakkında yapılan çalışmalar başparmak kuralları denen bir
    temele dayanmaktadır. 10'a 1 kuralına gore; gozleme dayalı olarak, doğalgaz
    fiyatları petrol varil fiyatlarının 10'da 1'i civarında seyredeceğine dayalı
    kestirme bir kuraldır. 6'ya 1 kuralına gore ise; enerji içerikleri bazında
    Bat ı Teksas Petrolu (WTI) varil fiyatı ile doğalgaz fiyatı arasında
    oluşan fiyat çarpanıdır.

    Turkiye'de iki sebepten dolayı başparmak kuralları çok geçerli
    sayılmamaktadır. İki sebepten birincisi petrol fiyatlarının yukselişi ile
    birlikte bu ilişki kırılmıştır. 2006 yılı sonrasında petrol - doğal gaz fiyat
    ilişkisi bu kuralların dışına çıkmış sayılmaktadır. İkinci neden ise,
    Avrupa'daki gaz piyasasında bu tarz bir kural soz konusu değildir. Amerika'da
    Henry Hub fiyatları bir spot fiyatı belirlerken, Avrupa kıtasında gaz
    fiyatlarının hemen hepsi petrol ve urunlerine endekslidir.

    Avrupa piyasasının en buyuk doğalgaz tedarikçileri, petrol ve petrol fiyatları
    endeksli fiyatlama biçimi formullerini kullanmaktadır. Rusya'da, Hollanda'da
    ve Norveç'te de bu formuller kullanılmaktadır. Avrupa'da doğalgaz fiyatları
    Amerika'daki Henry Hub kadar likit piyasalarda oluşmadığı için genellikle
    fiyatlar Fuel Oil, dizel ve benzin değişkenleri arasında sağlam bir ilişkiden
    meydana gelmektedir.

    Avrupa'da vadeli opsiyon ticaretinin yapıldığı gaz hub'ları olmasına rağmen en
    yuksek likiditeye sahip İngiltere'deki National Balancing Point (NBP) bile
    petrol piyasalar ı ile kıyaslandığında oldukça geride kalmıştır.


    Devamını oku


    Yorumlar




    Yorum yazabilmek icin en az 5 karmaya ihtiyaciniz var. Paylasim yaparak karmani artirabilirsin.

    Yorumlar
    Paylaş