/Paylas.io

Çarlık Rusyası’nın yıkılıp Sovyetler Birliği’nin kurulması ile sonuçlanan 1917 Ekim Devrimi 100 yaşı...

2017-11-07 08:03:49.656000 | URL | haberci




Özet (TL;DR) @ 2017-11-07 09:00:15.187042: Çarlık Rusyası’nın yıkılıp Sovyetler Birliği’nin kurulması ile sonuçlanan 1917 Ekim Devrimi 100 yaşında.



7 Kasım 2017 Salı

Çarlık Rusyası'nın yıkılıp Sovyetler Birliği'nin kurulması ile sonuçlanan 1917
Ekim Devrimi 100 yaşında.

20'inci yuzyılın başında buyuk devletler arasında yerini almış olan Rusya
dışarıdan bakıldığında zamanının en guçlu imparatorluklarından biriydi.
Ülkenin başında Çar II. Nikolay bulunuyordu.

Ancak ulke, kendi içinde kaynıyordu. Yaşanan ekonomik sıkıntılar, buyuk bir
koylu nufusun akın ettiği şehirlerde yaşanan sefalet ve Çar'ın otoriter
yonetimi, hoşnutsuzlukların her geçen gun artmasına neden oluyordu. Devrim
kıvılcımı ilk olarak 1905'te tutuştu.

22 Ocak 1905'te papaz Gapon'un orgutlediği yaklaşık 200 bin insan, yaşadıkları
sıkıntıları 'Çar Baba'larına aktarmak için, Kışlık Saray'a doğru yuruyuşe
geçti. Ancak bu barışcı yuruyuş askerlerin halkın uzerine ateş açması ile bir
katliama donuştu.

Tarihte 'Kanlı Pazar' olarak geçen ve yaklaşık 500 kişinin olduğu bu olay, Rus
Halkı ile Çar'ın son manevi bağının da ortadan kalktığı, bu nedenle de Sovyet
Devrimi'nin ilk temellerinin atıldığı doenum noktası olarak kabul ediliyor.
daha sonra bu olaylara 1905 Devrimi dendi.

1905 Devrimi sonrasında artan huzursuzluk, yaşanan gosteriler ve grevlerle
kendini gosterse de 1914'de başlayan Birinci Dunya Savaşı'nın ilk gunlerinde
yaşanan milliyetçi dalga devrim ruzgarlarını bir sure kesti.

Ancak savaşın başlaması ile birlikte cephede alınan yenilgiler, milliyetçi
ruzgarın çabuk dinmesine neden oldu. Savaşla birlikte artan sefalet ve açlık
her geçen gun Rus şehirlerini daha çok pençesine almaya başlar.

1917 Ekim Devrimi'nin ilk kıvılcımını 23 Şubat'ta Putilov işçileri yaktı.
Dunya Kadınlar Gunu'yle de birleştirilen grev dalgasında onbinlerce işçi ve
kadın başkentin merkezine aktı.

İş ve ekmek talepleri kısa sure içinde 'Kahrolsun Çar' sloganlarına donuştu.

27 Şubat'ta askerlerin de ayaklanması ile buyuyen devrim dalgası tum ulkeyi
sardı. Dort gun içinde Çar tahttan çekildi. Tarihte 'Şubat Devrimi' olarak
adlandırılan bu olaylar sırasında 1315 kişi hayatını kaybetti.

Şubat Devrimi sonucunda ikili bir yapı oluştu. Bir tarafta Çarlık Rusyası'nın
yasama meclisi olan ve burjuvaların ağırlıkta olduğu Duma Komitesi, bir
tarafta da işçi sınıfının yoğunlukta olduğu Sovyetler.

İlk donemlerde iktidar ağırlıklı olarak Duma'nın kontrolundeydi. Kurulan
Liberal Hukumet, sosyalistlerin taleplerinin aksine Birinci Dunya Savaşı'na
devam edilmesi kararı aldı.

Nisan ve Mayıs ayları içinde sosyalistler guçlerini arttırdı. Surgunde olan
Lenin Nisan ayında Rusya'ya dondu.

Liberal hukumet eliyle cephede savaş devam ederken, Lenin onderliğindeki
Bolşevikler de Soyvet komiteleri içinde guçlerini arttırır.

Temmuz ayında, Bolşevikler'in en guçlu olduğu yerlerden biri olan 1. Topçu
Birliği'nin cepheye gonderilmeye kalkınması ile yeni bir ayaklanma dalgası
ulkeyi sardı.

Hukumet sıkıyonetim ilan edip Bolşevikleri tutukladı. Lenin'i Alman ajanlığı
ve ihanet ile suçlar. Lenin Finlandiya'ya kaçtı ve buradaki surgun gunlerinde
'Devlet ve devrimi' yazdı.

Temmuz ayındaki ayakalanmayı hukumet bastırmayı başarmış olsa da Bolşevikler
guç kazanmaya devam etttiler.

Sonunda 24 Ekim 1917 gecesi (Julyen takvime gore 24 Ekim, Miladi takvime gore
6 Kasım) Geçici hukumetin karargahı olan Kışlık Saray kuşatıldı. 25 Ekim
sabahı Geçici Hukumet'in Başbakanı Kerenski saraydan bir sırp subayı kılığıyla
kaçtı.

26 Ekim (8 Kasım) gecesi kadınlardan oluşan bir birlik dışında artık neredeyse
terk edilmiş Kışlık Saray birkaç yuz kişilik bir birlik tarafından ele
geçirildi.Artık Lenin'in "Butun İktidar Sovyetler'e" sloganıyla ozetlediği
Ekim Devrimi gerçekleşmiştir.

Geçici Hukumet'in uyeleri tutuklandı. 8 Kasım'da toplanan İkinci Rusya
Sovyetler Kongresi'nde, Lenin "Halk Komiserleri Konsey Başkanı" (hukumet
başkanı) seçildi.

Ekim Devrimi sonrasında yeni rejimin ilk icraatlarından biri, Birinci Dunya
Savaşı'ndan çekilmek oldu. 3 Mart 1918'de imzalanan Brest-Litovsk anlaşması
ile Sovyet Rusya savaştan çekildi.

16 Temmuz'u 17 Temmuz'a bağlayan gece Çar Ailesi hapsedildikleri evin bodrum
katında oldurulduler. İdam kararının yeni kurulan merkezi hukumet tarafından
mı yoksa yerel Sovyetler tarafından mı alındığı tem olarak netlik kazanmadı.

Dunya Savaşı'nı bitirse de Sovyet yonetimini yeni bir savaş bekliyordu. Sovyet
Hukumeti tarafından kurulan ve başına Troçki'nin getirildiği Kızıl Ordu ile
eski rejim taraftarlarının oluşturduğu ve İngiltere, Fransa gibi ulkelerden
destek alan Beyaz Ordu arasında yaşanan İç Savaş 1919'dan 1920'ye dek surdu.

İç Savaş'ın Kızıl Ordu tarafından kazanılmasından sonra yeni rejim ulke içinde
tam denetimi sağladı ve 20'inci yuzyıla damgasını vuracak Sovyet Sosyalist
Cumhuriyetler Birliği'nin inşa çalışmalarına başladı.


Devamını oku