Özet (TL;DR) @ 2017-10-30T08:41:53.000Z: Türk bilim insanları, kan hastalıklarını yapay zeka kullanarak erken dönemde teşhis edebilecek cihaz yaptı. TÜBİTAK AR-GE desteği ile 18 ayda prototipi geliştirilen cihaz; lösemi, lenfoma, talasemi…



TÜBİTAK AR-GE desteğiyle 18 ayda yerli teknoloji ile geliştirilen medikal cihaz ilk olarak 28-29 Ekim 2017 tarihleri arasında Turk Aferez Derneği tarafından duzenlenen ve ulke genelinde yaklaşık 500 onkolog, hematalog, biyolog ve hemşirelerin katıldığı 12. Ulusal Aferez Kongresi'nde tanıtıldı. Periferik Yayma Testi; kan damlasının bir tup içerisinden alınması, alınan damlanın lam uzerine yayılması, ozel boyalarla boyanması ve uzman hekimler tarafından mikroskopla incelenmesi ile yapılıyor. Turk bilim insanları tarafından yerli teknoloji ile geliştirilen Lifacell ise tum bu manuel işlem gerektiren adımları otomatik hale getirmiş durumda. Cihaz, alınan goruntuleri klinik veriler ile eğitilmiş yapay zeka kullanılarak analiz ediyor ve yarım saat içerisinde rapor olarak sunuyor. Ayrıca veriler sistemde muhafaza edilerek, sonraki tetkiklerde hekimlere karşılaştırma yapma imkanı sunuyor.

' 'DOĞRU HASTANIN BİZİMLE BULUŞMASINI SAĞLAYACAK''

Cihazı değerlendiren Turk Aferez Derneği Genel Sekreteri Do ç. Dr. Emre Tekgunduz, ''Kan sayımı, dunyada olduğu gibi Turkiye'de çok yaygın şekilde yapılıyor. Ülkemizde kan sayımı değerlendirilip bazı anormallikler tespit edildikten sonra hastalar genellikle kan bilimi uzmanına yonlendiriliyor. Ülkemizde bunun sayısı son derece sınırlı. 80 milyonluk ulkemizde 500'u aşmayan bir hematolog sayısı olduğu için, hastalara hizmet vermek için doğru hastanın bize yonlendirilmesi buyuk onem taşıyor. O zamanda bu kan sayımına butun hekimler bakıyor. Bu sistemin guzel tarafı yapay zekayı kullanması. Burada bir algoritma oluşturarak şupheli ve gerçekten onemli bir durum varsa o zaman hematologa gondermek şeklinde sonuç çıkartıyor. Bu bizim iş yukumuzu çok hafifletecektir. Şu haliyle hematologlardan çok hematoloji dışı alanlarda daha buyuk kullanım alanı bulacağını ve doğru hastanın bizimle buluşmasını sağlayacağını duşunuyorum'' dedi.

Şirketin TÜBİTAK destekli kurulduğunu ifade eden Endustri Muhendisi Ş ukru Özsurekçi, ''Yapay zeka teknolojisi uzerinde çalışmaya başladık. Lifacell adını verdiğimiz medikal cihazımızın prototipini ortaya çıkardık. Cihaz, kan hastalıklarının tanısında ve seyrinde sıklıkla kullanılan periferik yayma dediğimiz bir kan testini otomotize ediyor. Bunun uzerine kurulmuş bir medikal cihaz. Normalde sureç manuel işliyor. Bir kan orneği hastadan alındıktan sonra lamın uzerine damlatılıyor, yayılıyor, boyanıyor ve mikroskop altında uzman hekimler tarafından bu kan orneğindeki hucreler inceleniyor. Hucrenin şekilsel bozukluklarına gore de bu test işlemi gerçekleştirilmiş oluyor. Cihazımız tum manuel sureçleri otomotize ettikten sonra içinde bulunan mikroskopla hucre goruntulerini alıp yapay zeka ile bu hucreleri sınıflandırarak onlarla ilgili anormallikleri tespit etmek uzere çalışıyor. Bu hucreleri sınıflandırdıktan sonra da anormallikleri tespit etmiş oluyor'' açıklamasında bulundu.

' 'TASARIMI, YAZILIM VE TÜM SÜREÇLERİ YERLİ İMKANLARLA ORTAYA ÇIKTI''

Cihazın TÜBİTAK destekli bir proje olduğuna vurgu yapan Özsurekçi, ''Tamamen yerli bir girişim. Tasarımı, yazlım ve tum sureçleri yerli imkanlarla ortaya çıkmış oldu. Bundan sonraki sureçlerde de yerli çalışmaları desteklemek adına fark metotlar, pilot denemler ve alım garantisi gibi benzer teşviklerin bizim onumuzu açmada onem taşıyor. Kemik iliği uzerine veya kanser hastalıkları uzerine de farklı versiyonlarının geliştirilmesi adına bizim için hayati onem taşıdığını duşunuyoruz'' diye konuştu.